KİK Kararı: 2012/UH.I-3863

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UH.I-3863
BAŞVURU SAHİBİ:
Çağrı Tem. Med. Güv. Hizm. Mühendislik Gıda İnş. San. Ve Tic. A.Ş., ÇERDİĞİN MAH. HASAS CAD. İNCİ APT. NO : 12 KAT : 1 AKSARAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ereğli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Hükümet Konagı Kat:3 42310 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/77297 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 1674 Öğrenciye 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında 309690 Öğün Sıcak Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ereğli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 01.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 1674 Öğrenciye 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında 309690 Öğün Sıcak Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çağrı Tem. Med. Güv. Hizm. Mühendislik Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin 17.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2012 tarih ve 30152 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3299 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle

1. İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin yanı sıra teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Mis Gıda Yemek Taah. Teks. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.ne de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif edilen fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı dolayısıyla bu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ile ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…” açıklaması bulunmaktadır.

İhale konusu işin tanımı İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 1674 Öğrenciye 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında 309690 Öğün Sıcak Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması ve Sonrası Hizmetleri Alımı” olarak yapılmıştır.

Yaklaşık maliyet ise 309690 öğün yemek için toplam 757.020,00 TL olarak belirlenmiş ve yüklenici kârına ilişkin ayrıca bir hesaplama yapılmamıştır.

Ancak yaklaşık maliyet tespit edilirken yüklenici kârına ilişkin ayrıca bir hesaplama yapılmamış olmasına rağmen ihale tarihi olan 01.08.2012 günü düzenlenen bir tutanak ile kâr oranının %25 olarak tespit edildiği ve bu oranın dikkate alınması sonucunda kâr hâriç yaklaşık maliyetin 567.765,00 TL olarak belirlenmesi suretiyle teklif fiyatı bu sınırın altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki yaklaşık maliyetin 757.020,00 TL olması karşısında %25 kâr oranı düşülerek tespit edilecek kâr hâriç yaklaşık maliyetin 567.765,00 TL değil 605.616,00 TL olacağı belirlenmiştir.

Bununla birlikte, yaklaşık maliyet tespit edilirken kâr oranına ilişkin bir hesaplamanın yapılmaması ve kâr oranının da ihale işlem dosyası kapsamından ayrıca tespit edilememesi sebebiyle, her ne kadar idarece ihale tarihinde düzenlenen tutanak ile kâr oranı %25 olarak belirtilmişse de kâr oranına ilişkin tespitin yaklaşık maliye hesabı ile birlikte yapılması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde yer alan düzenlemeler doğrultusunda kâr oranının %20 olarak kabul edilmesi ve bu kabul çerçevesinde hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 630.850,00 TL’nin altında teklif fiyatına sahip olan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla idarece aşırı düşük tekliflerin tespitinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından 630.850,00 TL’lik kâr hâriç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif fiyatına sahip olan ancak aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmeyen istekilerden de aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine yönelik iddia konusu ile ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen değerlendirme kriterlerine Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilmiştir. Anılan kriterler doğrultusunda, söz konusu Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan “79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)”

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları dikkate alınmak suretiyle istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anılan düzenlemeler doğrultusundaidarenin bila tarihli yazıları ile aşırı düşük teklif olarak tespit ettiği istekliler Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Tüzerler Gıda San. Paz. Tic. Ltd. Şti. ve Kasapoğulları Tar. Ürn. Nakl. Hayv. Tem. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nden yazı ekinde bulunan örnek menülere uygun olarak yemek bedelinin, nakliye maliyetinin, işçilik maliyetinin ve çeşitli giderler olarak nitelenen elektrik, su, doğalgaz ve temizlik malzemelerine ilişkin maliyetlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak belgelendirilmek suretiyle üç iş günü içerisinde açıklanmasının istendiği, Kasapoğulları Tar. Ürn. Nakl. Hayv. Tem. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasnın sunulmadığı ve Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile Tüzerler Gıda San. Paz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek ihale işlemlerinin sonuçlandırıldığı görülmektedir.

Bu çerçevede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenen Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Sunulan örnek menülerde; normal menü/peynirli makarna içinde bulunması gereken makarna miktarının idarece 60 gr belirlenmiş olmasına rağmen istekli tarafından 50 gr miktarında makarna esas alınmak suretiyle ilgili menüye ilişkin açıklamanın yapıldığı,

İşçilik maliyetine ilişkin açıklamalarında ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret tarifesine göre 4,18 TL olması gereken saatlik asgari ücret miktarının düşürülerek 3,25 TL üzerinden, yine 1,56 olması gereken SSK prim maliyetinin 1,50 üzerinden hesaplandığı,

Teknik Şartname’nin “Yemek verilecek Okullar ve Öğrenci sayıları” başlıklı 4’üncü maddesinde ihale konusu işin toplam 11 farklı okulda gerçekleştirileceğinin, anılan Şartname’nin “Verilecek yemeğin zamanı ve şekli” başlıklı 5’inci maddesinde yemeğin 12.30-13.30 saatleri arasında 11 okulda aynı anda verileceğinin ve aynı Şartname’nin “Teknik şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde her bir okul için bir adet servis personelinin tahsis edileceği ve bu personelin yemeğin dağıtımı ile sonrasında yemekhanenin temizlenmesinden sorumlu olacağının ifade edilmesi karşısında, yemeğin dağıtımı ve yemekhanenin temizliğinden sorumlu en az 11 servis personeline ilişkin işçilik maliyetini hesaplamalarına dahil etmeleri gerektiği ancak servis elemanı olarak “Dağıtım ekibi” başlığı altında toplam 6 kişinin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve Teknik Şartname’de belirtilen sayıda servis personeline ilişkin maliyetin açıklanamadığı,

Nakliyeye ilişkin maliyetin yalnızca “günlük km*yakıt tüketim miktarı” şeklinde hesaplandığı ve açıklama ekinde bazı marka ve model araçların yakıt tüketimine ilişkin broşürlerin sunulduğu ancak, nakliye maliyeti hesabının hangi veriler ve maliyet unsurları esas alınarak yapıldığının anlaşılamadığı, yalnızca 1 km nakliye için 0,40 TL’lik götürü bir tutarın hesaplamalarda kullanıldığı, nakliye maliyeti içerisinde akaryakıt gideri ile birlikte bulunan amortisman veya kira gideri gibi başka maliyet unsurlarına ilişkin giderlere ve bu giderlerin hesaplanmasına yönelik bir açıklamanın yapılmadığı, tevsik edici belge sunulmadığı,

Yemek yapımı ve temizlik gibi işlerde kullanılacak su gideri ile temizlik malzeme giderine ilişkin tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı görüldüğünden yapılan açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tüzerler Gıda San. Paz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan 4, 5 ve 11’inci maddeleri doğrultusunda yemeğin dağıtımı ve yemekhanenin temizliğinden sorumlu en az 11 servis personeline ilişkin işçilik maliyetini hesaplamalarına dahil etmeleri gerektiği ancak servis elemanı olarak ayrı bir personel grubu belirlenmemekle birlikte “Bulaşıkçı/şoför” başlığı altında toplam 7 kişinin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve Teknik Şartname’de belirtilen sayıda servis personeline ilişkin maliyetin açıklanamadığı,

Nakliyeye ilişkin maliyetin yalnızca “günlük km*yakıt tüketim miktarı” şeklinde hesaplandığı ve tevsik edici belge olarak EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt bayi fiyatlarına ilişkin internet çıktısının sunulduğu, hesaplamalarda 1 lt’lik akaryakıt fiyatının esas alındığı ancak 1 km’lik yakıt tüketim miktarına nasıl ulaşıldığı açıklanamadığı gibi nakliye maliyeti içerisinde akaryakıt gideri ile birlikte bulunan amortisman veya kira gideri gibi başkaca bir maliyet unsuruna da yer verilmediği görüldüğünden yapılan açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmayan Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve Tüzerler Gıda San. Paz. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, teklif fiyatı kâr hâriç yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyen istekliler Mis Gıda Yemek Taah. Teks. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Çağrı Tem. Med. Güv. Hizm. Mühendislik Gıda İnş. San. ve Tic. A. Ş. den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesive bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ 1-İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin yanı sıra teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Mis Gıda Yemek Taah. Teks. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ‘ne de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, 2-İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif edilen fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı dolayısıyla bu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı,” şeklindeki birinci ve ikinci iddiasına yönelik olarak Kurulca, “ yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmayan Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve Tüzerler Gıda San. Paz. Tic. Ltd. Şti. nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyen istekliler Mis Gıda Yemek Taah. Teks. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Çağrı Tem. Med. Güv. Hizm. Mühendislik Gıda İnş. San. ve Tic. A. Ş. den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesive bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi ” gerekçelerine dayanılarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik yapılan incelemede;

Ereğli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki 1674 Öğrenciye 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında 309690 Öğün Sıcak Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Müdürlüğü tarafından belirlenmiş fiyatlar esas alınarak;

Taşıma Merkezi Okulun Adı

Öğrenci Sayısı

Bir Öğrenci Yemek Bedeli (KDV Hariç)

Yemek Verilecek Gün Sayısı

KDV Hariç Tutar

Mehmet Azmi Aksu Şeker İ.Ö.O.

235

2,44

185

106.272,22

Halit Kalkan İ.Ö.O.

251

2,44

185

113.507,78

İvriz Şehit Tahir Civil İ.Ö.O

240

2,44

185

108.533,33

Aşağıgöndelen İ.Ö.O.

58

2,44

185

26.228,89

Özgürler İ.Ö.O.

11

2,44

185

4.974,44

Sazgeçit İ.Ö.O.

29

2,44

185

13.114,44

Türkmen İ.Ö..O.

205

2,44

185

92.705,56

Belkaya İ.Ö.O.

325

2,44

185

146.972,22

Alhan Şehit Serkan İpek İ.Ö.O.

103

2,44

185

46.578,89

Yenigezen İ.Ö.O.

61

2,44

185

27.585,56

Kutören İ.Ö.O.

156

2,44

185

70.546,67

Bileşenleri üzerinden toplam 757.020,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

489.310,20

Tüzerler Gıda San. Paz. Tic. Ltd. Şti.

507.891,60

Kasapoğulları Tar. Ürn. Nakl. Hayv. Tem. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

554.345,10

Mis Gıda Yemek Taah. Teks. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

603.895,50

Çağrı Tem. Med. Güv. Hizm. Müh.Gıda İnş. San. ve Tic. A. Ş.

628.670,70

Şeklinde verildiği, idarece, idarece hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan 5 istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi