KİK Kararı: 2012/UH.I-3838

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UH.I-3838
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekinler Turizim Nakliyat Tem. Gıda İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., MUSALLA BAĞLARI MAH. ŞEHİT AHMET DEĞERLİ SK. AKGÜL SİTESİ NO : 15/B KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bozkır İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Demirasaf Caddesi Hükümet Konağı 42630 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/95677 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlkokul Ve Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Verme İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bozkır İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 16.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşımalı İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Tekinler Turizm Nakliyat Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.09.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.09.2012tarih ve 31333sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3445sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetleihale üzerinde bırakılan istekli Kerim AKGÜL'ün söz konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği, söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İşe ait Sözleşme Tasarısı’nda işin tanımı “17.09.2012-14.06.2013 tarihleri arası 652 taşımalı öğrenciye öğle yemeği verme işi” olarak belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyata dâhil edileceği ve söz konusu kalemlerde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması halinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içereceği yönünde bir düzenleme yapılmıştır. Diğer taraftan Teknik Şartname’de ihale konusu iş kapsamında yemeğin taşınması, yemek servisinin yapılması ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinde görevlendirilecek personelin yüklenici firma tarafından karşılanacağı bu hususta yapılan tüm giderlerin yükleniciye ait olacağı belirtilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin KDV hariç öğün başına 2,444 TL üzerinden 117.360 öğün için toplam 286.827,84 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede 16.08.2012 tarihinde yapılan ihaleye 2 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Kerim AKGÜL’ün her bir öğün için 1,85 TL olmak üzere toplam 217.116,00 TL, başvuru sahibi Tekinler Turizm Nakliyat Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise her bir öğün için 2,035 TL olmak üzere toplam 238.827,60 TL teklif ettiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarına göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 239.023,20TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibinin teklif fiyatı ise sırasıyla 217.116,00 TL ve 238.827,60 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan düzenlemelere uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği belirlenmiştir.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Kerim AKGÜL’ün ve aynı zamanda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi Tekinler Turizm Nakliyat Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihale üzerinde bırakılan istekli Kerim AKGÜL'ün söz konusu ihalede kar hariç yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği, söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ,” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, “ ihale üzerinde bırakılan istekli Kerim AKGÜL’ün ve aynı zamanda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi Tekinler Turizm Nakliyat Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” gerekçelerine dayanılarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Bozkır İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Verme Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Müdürlüğünün 21.03.2012 tarih ve 4667 sayılı yazısı esas alınarak, 180 Gün 652 öğrenciye verilecek sıcak öğle yemeği için 2,444 TL birim fiyat üzerinden toplam 286.827,84 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 2 adet ihale dokümanı satın alındığı, 16.08.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye iki istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Kerim AKGÜL

217.116,00

Tekinler Turizm Nakliyat Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

238.827,60

Şeklinde verildiği, idarece “ Yapılan işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı, malzemeli yemek alımı işi olduğundan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif fiyat olarak görülmediği” gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu hususlarına yönelik “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi