KİK Kararı: 2012/UH.I-3665

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UH.I-3665
BAŞVURU SAHİBİ:
Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektirik Turz. Nak. Kuyumculuk Gıda Med. Pet. Teks. Kon. Tarım Tic. Ve San. Ltd. Şti., CUMHURİYET CAD. GÜL APT. ALTI NO : 15 AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Abdurrahman Gazi Mahlesi Iskele Caddesi Çali Duragi 65040 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/87755 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Taşınacak Öğrencilere Öğlen Yemeği Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van İl Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 03.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Taşınacak Öğrencilere Öğlen Yemeği Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektrik Turz. Nak. Kuyumculuk Gıda Med. Pet. Teks. Kon. Tarım Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 15.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2012tarih ve 29723sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3240sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğuiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede teklif veren dokuz isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4’üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hâriç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İhale konusu “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Taşınacak Öğrencilere Öğlen Yemeği Alım İşi’nin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer bulunmadığı anlaşılmakla beraber personel çalıştırılmasına dayalı olmayan alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan, yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si nispetindeki kâr bedelinin hâriç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları bulunmaktadır.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet hesabında kâr oranının belirtilmediği görülmüştür. Anılan Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrası gereği en yüksek kâr oranının %20 olduğu dikkate alındığında kârsız yaklaşık maliyetin 417.606,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif fiyatı başta olmak üzere, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması, bu itibarla aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda önemli bileşenlerin tespit edilerek isteklilere gönderilmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen Karataş Yemek Fabrikası Otomasyon Temiz. İnşaat Sanayi Ltd. Şti., Can Gül Akaryakıt İnşaat Tah. Tur. İth. İhr San. ve Tic. Ltd. Şti., Cafer Oskay, Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San.ve Tic. Ltd. Şti., İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretimi Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Hatice Akbay ve Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektrik Turz. Nak. Kuyumculuk Gıda Med. Pet. Teks. Kon. Tarım Tic. ve San. Ltd. Şti.nden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihale komisyonunca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki; “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen Karataş Yemek Fabrikası Otomasyon Temiz. İnşaat Sanayi Ltd. Şti., Can Gül Akaryakıt İnşaat Tah. Tur. İth. İhr San. ve Tic. Ltd. Şti., Cafer Oskay, Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San.ve Tic. Ltd. Şti., İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretimi Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Hatice Akbay ve Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektrik Turz. Nak. Kuyumculuk Gıda Med. Pet. Teks. Kon. Tarım Tic. ve San. Ltd. Şti.nden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihale komisyonunca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik“ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Taşınacak Öğrencilere Öğlen Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı genelgesi esas alınarak toplam 501.127,20 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede ondört adet ihale dokümanı satın alındığı, 03.08.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye dokuz istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, verilen tekliflerin hepsinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Karataş Yemek Fabrikası Otomasyon Temiz. İnşaat Sanayi Ltd. Şti.

303.962,40

Can Gül Akaryakıt İnşaat Tah. Tur. İth. İhr San. ve Tic. Ltd. Şti.

342.984,60

Cafer Oskay

345.038,40

Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San.ve Tic. Ltd. Şti.

361.468,80

İpekyolu Org. Taah. ve Yemek Ür. San. Tic. Ltd. Şti.

402.544,80

Hatice Akbay

402.544,80

Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektrik Turz. Nak. Kuyumculuk Gıda Med. Pet. Teks. Kon. Tarım Tic. ve San. Ltd. Şti.

417.537,54

Gülaçtı Kardeşler Gıda İnşaat Turizm Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi

417.742,92

Tad San İmalat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

431.298,00

Şeklinde verildiği, idarece, “ mal ve hizmet alımlarında aşırı düşük teklif sorgulamasının zorunlu olmadığı, bu hususun idarenin takdirine bırakıldığı ” gerekçesine dayanılarak, geçerli teklif olarak belirlenen söz konusu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihaleye ilişkin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu hususlarına yönelik “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi