KİK Kararı: 2012/UH.I-361 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-361
BAŞVURU SAHİBİ:
Özgürtem Toplu Temz. Yemek İlaçlama Özel Güv. Toplu Taşm. Hayv. Taah. Turz. Tic. Ltd. Şti., ŞARKİYE MAHALLESİ FABRİKALAR SOKAK NO:4 KAT.4 DAİRE:7 (İŞ BANKASI) ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Ordu Kadın Doğum Ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Bucak Mahallesı Ibnı Sına Caddesı 16 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/133570 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Toplu Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4085].(0225)./2011-75Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sağlık Bakanlığı Ordu Kadın Doğum Ve Çocuk Hastalıkları Hastanesitarafından 24.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemeli Toplu Temizlik” ihalesine ilişkin olarak Özgürtem Toplu Temz. Yemek İlaçlama Özel Güv. Toplu Taşm. Hayv. Taah. Turz. Tic. Ltd. Şti.’nin 24.11.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.12.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.12.2011 tarih ve 51310 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mehmet Önder Barut’un onayladığı proforma faturalarla ilgili mesleki sorumluluğunun incelenmesi için Türkiye Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirliler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği’ne Bildirilmesine

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyetdilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak açıklamaların uygun bulunduğu, ancak ilgilinin sunduğu proforma faturaları onaylayan meslek mensubuyla aralarında geçerli bir sözleşmenin bulunmadığı, teklifindeki malzeme girdileri için eksik belge sunduğu, diğer girdileri için yaptığı açıklamanın hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenle teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde, ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise, ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği;

79.4.2.4 üncü maddesinde, tedarikçi veya üreticilerden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.12 inci maddesinde, ihale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılacağı, ihale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, adı geçen belgeler arasında bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyeceği, ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği;

79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesine göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5 inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği;

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek O.5 Maliyet/Satış Tespit Tutanağı örneğinde gerekli şekil şartları belirtilerek tutanağa mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekleneceği düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede, idari şartnamenin 25 inci maddesinde, 55 işçi için işçilik ve teknik şartnamede belirtilen nitelikte giyim ve malzeme giderlerinin, 783 gün resmi tatil ve bayram günü çalışmasının ve ayda 26 gün üzerinden günlük 2,80 TL yol giderinin teklif fiyata dahil olduğu düzenlenmiş, teklif değerlendirmesinde idare tarafından geçerli teklifler tespit edilmiş, iki istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, bir istekli açıklaması sunmadığı için teklifi reddedilmiş ve açıklaması uygun görülen istekli üzerinde ihale bırakılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sunan başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak açıklamaların uygun bulunduğu, ancak ilgilinin sunduğu proforma faturaları onaylayan meslek mensubuyla aralarında geçerli bir sözleşmenin bulunmadığı, teklifindeki malzeme girdileri için eksik belge sunduğu, diğer girdilerin için yaptığı açıklamanın hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenle teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları incelendiğinde, ihalede giyim hariç, asgari ücret, yol, resmi tatil ve bayram günü çalışması ve yüzde 3 sözleşme giderleri dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 1.536.555,18 TL bedelin üzerinde teklif sunduğu, teknik şartnamede düzenlenen bütün giyim unsurları için 11.252 TL, malzeme unsurları için 120.000 TL teklif ettiği ve buna ilişkin proforma fatura sunduğu görülmüştür (Ek. 6). İsteklinin giyim ve malzeme gideri için yaptığı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin şekil şartlarına uygun olduğu, her ne kadar proforma fatura üzerinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğuna yönelik ibare bulunmasa da ekteki tutanaklardan söz konusu bilginin edinilebildiği, bu nedenle anılan durumun esasa etkili bir aykırılık olmadığı, bu girdiler için açıklanan fiyatın teklif edilen fiyatı karşıladığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 inci maddesinde düzenlenen, hayatın olağan akışı gibi unsurların teklifin reddine gerekçe olamayacağı kuralı dikkate alındığında, idarelerin bu konuda takdir yetkilerinin bulunmadığı, tesis edilecek işlemin bağlı yetki şeklinde kurgulandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla idarenin anılan açıklamayı bu haliyle geçerli kabul etmesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin kullanılan malzeme girdilerinin teknik şartnameye uygunluğunun ispatı gerektiği yönündeki iddiası incelendiğinde, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat girdilerine yönelik belge sundukları, teklif mektubunda ihale dokümanına uygun teklif sunulduğunun kabul edildiği, bu nedenle sözleşme uygulaması aşamasında teknik şartnameye uygun malzemelerinin sunulmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla isteklinin bu konuyu özel olarak beyan etme belgelendirme yükümlülüğünün bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan yine başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan proforma faturaları düzenleyen meslek mensubunun istekli ile geçerli bir sözleşmesi bulunmadığı yönündeki iddiasının incelenmesi için, konuyla ilgili olarak 22.12.2011 tarihinde ilgili meslek mensubundan Ahmet Can adlı gerçek kişinin düzenlediği proforma faturaların onaylanmasını mümkün kılan tam tasdik sözleşmesi veya ilgilinin beyannamelerini imzalama yetkisini gösteren belgeler talep edilmiştir.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mehmet Önder Barut tarafından verilen yanıt incelendiğinde, Ahmet Can ile kendisi arasında imzalanmış mali müşavirlik işlemlerini kapsayan sözleşme ve ekindeki elektronik beyanname aracılık sözleşmesi gönderilmiştir. Anılan 2011-49 sayılı sözleşmenin içeriğine bakıldığında, metnin 01.09.2011 tarihinde imzalandığı ve edimin 01.01.2012 ile 31.12.2012 tarihleri arasını kapsadığı görülmüştür. Ancak Ahmet Can adlı gerçek kişinin incelenen ihaleye ilişkin düzenlediği proforma faturaların 12.11.2011 tarihli olması karşısında ilgili meslek mensubunun 2011-49 sayılı sözleşmeye dayanarak faturaları onaylama yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan sözleşmenin aşırı düşük açıklamalarına dayanak olan proforma faturalar için kullanılması mümkün olmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmekte olup aktarılan gerekçeyle ihale üzerinden bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun değildir.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden Galata İnsan Kaynakları Sağ. Tem. Yaz. Org. Tic. Paz. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifinin reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mehmet Önder Barut’un onayladığı proforma faturalarla ilgili mesleki sorumluluğunun incelenmesi için Türkiye Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirliler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği’ne Bildirilmesine

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi