KİK Kararı: 2012/UH.I-350 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-350
BAŞVURU SAHİBİ:
Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. ve Tic. A.Ş. , Şehit Teğman Ali Yılmaz Sok. No : 14 K : 3 Talia Plaza Kavacık İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Müdürlüğü Ek Hizmet Binası M.Nezihi Özmen Mah. Kasım Sok. No:62 Güngören-Merter/İstanbul 34010 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/176784 İhale Kayıt Numaralı "2012 Yılı İbb Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4619].(0183)/2011-20Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Büyükşehir BelediyesiDestek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 06.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Yılı İBB Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin 19.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2011tarih ve 55179sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu gıda üretim izin belgesinin İstanbul il sınırları dışındaki bir mutfağa ait belge olduğu, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin her gün üç defa İstanbul il sınırları dışındaki merkez mutfağında hazırlayacağı kahvaltı ve yemeği İstanbul'a taşıyacağı, bu durumun piyasa şartları ve ticari hayatın gerçekleri dikkate alındığında gerçekleştirilmesinin olanaksız olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin %60'ının altında olduğu, kendi teklif fiyatları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatları arasında 202.080,73 TL fark bulunduğu, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, işe ait idari şartnamede isteklilerin teklifleri kapsamında gıda üretim izni belgesi sunmalarının istendiği tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli Yüksel Yemek Üretim Hizm. Ltd. Şti.’de teklifi kapsamında 23.07.2007 tarihinde düzenlenmiş ve işyeri adresinin “100. Yıl Mah. S.S 100. Yıl 2. Küçük Sanayi Sitesi Yapı Koop. 2197 Ada No.21 TEKİRDAĞ” olduğu gıda üretim izin belgesini sunmuştur.

İhale mevzuatında ve gıda üretim izni belgesine ilişkin ilgili mevzuatta, adına belge düzenlenen iktisadi işletmelerin sadece belgedeki işyerinin bulunduğu il/ilçe sınırları içerisindeki ihalelere katılabilecekleri veya faaliyet gösterebilecekleri şeklinde bir düzenleme bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, yüklenicinin ihale konusu işi sözleşme, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve teknik şartname düzenlemelerine uygun şekilde ifa etme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait teknik şartnameden amatör sporculara, bir öğün kahvaltıda 11 çeşit yiyeceğin, bir öğün yemekte ise 5 çeşitten oluşan bir menünün verilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihalede idare tarafından yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren üç firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması hesaplamak suretiyle oluşturulduğu ve hesaplanan bu tutara herhangi bir kâr eklenmediği tespit edilmiştir. Piyasadan alınan fiyatların ortalamasına idare tarafından herhangi bir kâr eklenmemiş olmasının ise, alınan fiyatların kârlı olduğu düşüncesinden hareketle yapıldığı değerlendirilmiştir. Bu şekilde hesaplanan yaklaşık maliyet tutarı 1.370.270,83 TL’dir. İhaleye geçerli teklif veren isteklilerin teklif fiyatları ise yaklaşık maliyetten sırasıyla takribi olarak %38, %23 ve %12 oranında düşüktür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde de kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alınarak, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet olarak esas alınabilecek 1.141.892,35 TL’nin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Buna göre, söz konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan istekli Yüksel Yemek Üretim Hizm. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “………ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin %60 altında olmasına rağmen idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, bununda mevzuata aykırı olduğu” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012 Yılı İBB Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.370.270,83 TL olarak belirlendiği, 06.12.2011tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 853.187,50 TL en düşük teklif veren Yüksel Yemek Üretim Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi