KİK Kararı: 2012/UH.I-337 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-337
BAŞVURU SAHİBİ:
Acarlar İnşaat Akaryakıt Tarım Otomotiv Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. - S.S. Bigadiç Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Ortak Girişimi, ABACI MAHALLESİ ATATÜRK CADDESİ NO:94 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı, Korkut Reıs Mahallesı Cıhan Sokak 2 06430 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/147566 İhale Kayıt Numaralı "Konsantre , Tüvenan Cevherlerin Nakliyesi İle Cevher Hazırlama Ve Kalite İyileştirmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4476].(0197)./2012-48Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 23.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Konsantre, Tüvenan Cevherlerin Nakliyesi ile Cevher Hazırlama ve Kalite İyileştirmesi” ihalesine ilişkin olarak Acarlar İnşaat Akaryakıt Tarım Otomotiv Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. - S.S. Bigadiç Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Ortak Girişimi’nin 09.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.12.2011tarih ve 54244sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2011tarihli dilekçe ile itirâzen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) Ortak girişim olarak verdikleri teklifin geçerli olduğu, teklif bedelinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu ancak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği, bahsi geçen durumun mevzuata aykırı olduğu,

2 ) İdarenin cari fiyatlar üzerinden değerlendirme yaptığı, bu fiyatların yanlış olduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki bazı kalemlerde yer alan Yükleme, Taşıma, Besleme, Kırma işleri devre dışı bırakılarak sadece nakliye üzerinden değerlendirme yapılmasının uygun olmadığı, söz konusu işin ağırlıklı olarak işçilik gerektirdiği teknik şartnamenin 5 inci maddesinden anlaşılabileceği, bu giderler hesaplandığında teklif edilmesi gereken asgari tutarın kar hariç 3.850.000,00 TL olduğu, söz konusu kaleme ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin düşük olduğu, idarenin hazırladığı yaklaşık maliyette işçiliğin nakliyeye oranının fazla olduğu, bu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olarak değerlendirilmesi gerektiği, sonuç itibariyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, sorgulamaya tabi tutulması gerektiği

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonu karar tutanağı incelendiğinde, başvuru sahibinin teklifinin geçerli sayıldığı ve aynı zamanda teklif bedelinin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmektedir.

4734 sayılı Kanunun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasında; “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.” hükmü, son fıkrasında; “İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanunun “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44 üncü maddesinde; “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.” hükmü,

Yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümleri uyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalanabileceğinden, ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesi önem arz etmektedir. İdarelerin yaklaşık maliyetin altındaki geçerli teklifler arasından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme hususunda takdir yetkilerinin olmadığı açıktır. İdarenin takdir yetkisi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 44 üncü maddesinde belirtildiği üzere ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşme yapıp yapmama hususunda tezahür edebilir. Bu itibarla, başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adının; “Konsantre ,Tüvenan Cevherlerin Nakliyesi İle Cevher Hazırlama ve Kalite İyileştirmesi” olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün ise;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

A-Simav eski ocak stok sahasından konsantratör üstü stoğuna nakliye(Yükleme+Taşıma+Besleme+Kırma)

TL/Ton

50000,000

2

A-Simav yeni ocak stok sahasından konsantratör üstü stoğuna nakliye(Yükleme+Taşıma+Besleme+Kırma)

TL/Ton

485000,000

3

A-Acep ocak stok sahasından konsantratör üstü stoğuna nakliye(Yükleme+Taşıma+Besleme+Kırma)

TL/Ton

100000,000

4

A-Tülü ocak stok sahasından konsantratör üstü stoğuna nakliye(Yükleme+Taşıma+Besleme+Kırma)

TL/Ton

480000,000

5

A-Tülü ocak stok sahasından Osmanca stok sahasına nakliye(Yükleme+Taşıma)

TL/Ton

100000,000

6

A-Osmanca ocak stok sahasından konsantratör üstü stoğuna nakliye(Yükleme+Taşıma+Besleme+Kırma)

TL/Ton

50000,000

7

B-Cevher hazırlama ve kalite iyileştirme (Konsantratör tesisi)

TL/Ton

1265000,000

8

C-Konsantratör silo altından merkez stok sahalarına nakliye

TL/Ton

100000,000

9

C-Konsantratör silo altından yeniköy stok sahalarına nakliye

TL/Ton

780000,000

10

C-Yeniköy stok sahasından konsantratör üstüne 2. yıkama için nakliye

TL/Ton

70000,000

11

C-Osmanca stok sahasından konsantratör üstüne 2. yıkama için nakliye

TL/Ton

30000,000

12

C-Konsantratör silo altından tülü pasa sahalarına nakliye

TL/Ton

40000,000

13

C-Konsantratör silo altından Osmanca sahasına nakliye

TL/Ton

5000,000

şeklinde belirlendiği,

“Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Konsantratörde Tesisinde çalışan toplam 198 işçiden:

-176 kişiye ödenecek brüt asgari ücretin %20 fazlası,

-1 kişi maden mühendisine ödenecek brüt asgari ücretin %150 fazlası,

-21 kişiye ödenecek brüt asgari ücretin %50 fazlası (4 kişi elektrikçi, 6 kişi vinç operatörü, 7 kişi mekanik tamir bakım ustası, 4 kişi kaloriferci),

oranındaki ücret teklif fiyatına dahildir.

-176 adet işçi için işin süresi boyunca toplam 1.760 gün genel tatil, resmi tatil ve bayram çalışması ücreti verilecek olup,

-1 adet Maden Mühendisi için işin süresi boyunca toplam 10 gün genel tatil, resmi tatil ve bayram çalışması ücreti verilecek olup,

-21 adet işçi için işin süresi boyunca toplam 210 gün genel tatil, resmi tatil ve bayram çalışması ücreti verilecek olup,

teklif fiyatına dahil edilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

-İstekli tarafından çalıştırılacak 198 adet personele birer öğün yemek idaremiz yemekhanesinden aylık 26 gün üzerinden ayni olarak karşılanacak olup, işin süresi boyunca kişi başına günlük 4,88TL + KDV üzerinden hesaplanacak yemek bedeli yükleniciye fatura edilerek, yüklenicinin ilgili olduğu aya ait istihkakından kesilecektir. Bu bedel istekli tarafından teklif fiyatına dahil edilecektir.

-İstekli tarafından 198 adet personel için yol bedeli istekli tarafından aylık 26 gün üzerinden ayni olarak karşılanacak olup, bu bedel teklif fiyatına dahil edilecektir.

-Teknik şartnamenin 12.4. maddesinde sayısı ve özellikleri belirtilen giyim malzemeleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak olup, buna ilişkin giderler teklif fiyatına dahil edilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici çalıştıracağı işçilerin _?İşveren Mali Mesuliyet Sigortasını yaptıracaktır. Düzenlenecek poliçe, İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının madde-1 ve madde-2 (B- Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında meydana gelen iş kazaları hariç)?_de belirtilen teminatları karşılayacak şekilde;

a-Kişi başına bedeni: 150.000,00 TL

b-Kaza başına bedeni: 600.000,00 TL öngörülerek poliçe düzenlenecek ve işe başlamadan önce Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğüne teslim edecektir. Buna ilişkin prim tutarı teklif fiyata dahildir. Poliçe priminin peşin olarak ödenmesi halinde poliçe ile birlikte makbuzu da verilecek olup, vadelendirilmiş poliçenin taksitlerine ilişkin aylık prim makbuzları ise sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen belgelerle birlikte Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğüne verilecektir.

Yüklenici sigorta poliçelerini İdareye sunmaz ise hakedişinden kesilerek İdare tarafından sigorta yaptırılacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

% 3” düzenlemesine,

Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İş tanımı” başlıklı 5.1 inci maddesinde;

“A- Tüvenan Cevher Nakliyesi:

Bigadiç Bor işletme Müdürlüğü Konsantratör Tesisinin programı doğrultusunda, Acep Açık Ocağı stok sahası veya üretim aynasından yaklaşık 100.000 ton, Simav Açık Ocağı stok sahalarından yaklaşık 535.000 ton, Tülü Açık Ocağı stok sahalarından yaklaşık 580.000 ton olmak üzere toplam 1.215.000 ton tüvenan cevherin loder veya paletli ekskavatör ile yüklenip 1.115.000 tonunun Konsantratör Tesisi silolarına veya Konsantratör Tesisi üstü stok sahalarına, yaklaşık 100.000 tonunun ise Tülü Açık Ocağından Osmanca Açık stok sahasına taşınması, ayrıca Osmanca Açık stok sahasından 50.000 ton tüvenan cevherin loderle yüklenerek kamyonla Konsantratör Tesisi üstü stok sahalarına nakliyesi, Konsantratör Tesisi üstü stok sahasından loder ve kırıcı yardımı ile 1.165.000 ton tüvenan cevherin Konsantratör Tesisi silolarına beslenmesi,

B- Cevher Hazırlama ve Kalite İyileştirme (Konsantratör Tesisi):

Konsantratör Tesisine beslenen 1.165.000 ton tüvenan cevherlerin kırıcılarda kırılarak ıslatma havuzlarına alınması, ıslatma havuzlarından gezer köprülü vinçler ve paletli kazıyıcılarla yıkama ünitelerine beslenmesi, yapılan sınıflandırma sonucu oluşan 25-125 mm cevherler içindeki gang minerallerinin elle ayıklanarak, (triyaj) cevher hazırlama ve kalite iyileştirme yapılması, 100.000 ton 3-25 mm cevherlerin konsantre cevher stok sahalarından ana yıkama üniteleri, kütüklü ve tromel yıkayıcılarda ikinci yıkamaya tabi tutulması için kamyonlarla taşınması ve ikinci yıkamaya tabi tutulan 3-25 mm cevherin optik ayırma işlemi sonucu zenginleştirilmesi ile operasyon sonrası elde edilen toplam 1.025.000 ton konsantre cevher ve pasanın silolara alınması,

C- Konsantre Cevher Nakliyesi:

Konsantratör Tesisinde kalitesi yükseltilen yaklaşık 1.025.000 ton konsantre cevherin, pasanın, şlamın uygun stok sahalarına ve 3-25 mm cevherin ikinci yıkama için konsantre cevher stok sahalarından kamyonlarla Konsantratör Tesisi ana ve ikinci yıkama ünitelerine nakliyesi işidir.” düzenlemesine,

9.1 inci maddesinde;İşe başlama tarihi 01.01.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2012” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yaklaşık maliyet hesabında işçilik gideri ile akaryakıt, lastik, motor, şanzuman ve diferansiyel revizyon, periyodik tamir bakım, kaporta, damper, tank revizyon, amortisman, vergi ve sigorta ile yüklenici karı ve genel giderler öngörüldüğü, sözleşme tasarısında iş tanımı başlıklı maddeden ihale konusu işin makine, ekipman ile akaryakıt dahil nakliye işi olduğu, ihale konusu işin Tebliğin 78.3 üncü maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak belirlenmeyen işlere benzerlik taşıdığı, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği, Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı, 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İncelenen ihalede iki isteklinin de geçerli teklif sunduğu ve herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin idare tarafından aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmediği, kamu ihale mevzuatında da bu tür ihalelerde aşırı düşük teklifin belirlenmesine ilişkin bir ölçüt bulunmadığı, ihale konusu hizmetin kabul işlemlerinin ve bunun sonucundaki sorumluluğun da aynı idareye ait olduğu açık olduğundan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenerek teklif değerlendirmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi