KİK Kararı: 2012/UH.I-3095

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/045
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 01.08.2012
Karar No : 2012/UH.I-3095
BAŞVURU SAHİBİ:
Hatem Tur. Nak. İnş. Mad. Orm. Oto. Sak. Ür. Tem. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., TUNUS CADDESİ NO:85/9 KAVAKLIDERE / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erdemli Orman İşletme Müdürlüğü, Akdeniz Mah. A.Türkeş Bulvarı No: 34 33740 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/63998 İhale Kayıt Numaralı "Mersin Orman Bölge Müdürlüğü(Erdemli İşl.Müd.Atm Şef.(Arpaalanı Mevkii)) Toprak İşleme Ve Servis Yolu Yapımı Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erdemli Orman İşletme Müdürlüğütarafından 11.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Mersin Orman Bölge Müdürlüğü (Erdemli İşl. Müd. Atm Şef.(Arpaalanı Mevkii)) Toprak İşleme ve Servis Yolu Yapımı Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Hatem Tur. Nak. İnş. Mad. Orm. Oto. Sak. Ür. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.06.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.07.2012tarih ve 23666sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2524sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle:

1 ) İhale üzerinde bırakılan istekli olan Celalettin Yıldırım'ın iş deneyim belgesi yerine sunmuş olduğu faturaların yüklenici bir kooperatife ait olduğu, kendilerinin işte alt yüklenici oldukları, hizmet alımı ihalelerinde alt yüklenici kullanılmayacağı, alt yükleniciye verilen iş deneyim belgesi ya da bunun yerine geçecek faturaların idare tarafından kabul edilmemesi gerektiği, anılan faturalar kabul edilebilir nitelikte bile olsa Celalettin Yıldırım'ın sözleşme ve personel çalıştırıldığına dair sigorta belgelerini sunması gerektiği,

2 ) Celalettin Yıldırım'ın teklifinin aşırı düşük sınır değeri altında olduğu, söz konusu iddianın şikâyet başvurusunda yer almasına karşın idare tarafından herhangi bir cevap verilmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

13.06.2012 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda, 5 isteklinin teklifinin de geçerli bulunduğu anlaşılmış olup, en düşük teklif bedelini sunan Celalettin Yıldırım’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı “Mersin Orman Bölge Müdürlüğü(Erdemli İşl.Müd.ATM ŞEF.(Arpaalanı Mevkii)) Toprak İşleme Ve Servis Yolu Yapımı Hizmet Alımı İşi” şeklinde belirtilmiş olup, aynı Şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde “İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70?ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10?unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30?undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” düzenlemesi,

7.6 ncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu ve Özel Sektörde ; Makina ile yapılan Ağaçlandırma , erozyon kontrolü işleri ve bunların etüd proje işleri” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 45 inci maddesinde “ (1) (Değişik 3/7/2009 – 27277 R.G. / 5. md.) Belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluş, herhangi bir başvuru olmaksızın iş bitirme belgesi düzenleyebilir. Ancak, yüklenicinin veya alt yüklenicinin iş bitirme belgesi almak amacıyla belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşa başvurması halinde, başvuru tarihinden itibaren 20 iş günü içinde iş bitirme belgesinin düzenlenmesi zorunludur. Düzenleme koşullarını taşımayan başvurularda ise, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeli bir yazıyla bildirilir.

(2) İş bitirme belgesi almak amacıyla yapılacak başvurularda hangi iş için iş bitirme belgesi talep edildiğinin belirtilmesi yeterlidir.

(3) (Değişik 16/3/2011–27876 R.G./10.md.) Alt yüklenicilerin iş bitirme belgesi almak amacıyla yapacakları başvurularda; yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan bedel içeren sözleşmenin ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshalarının ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak alt yüklenici ile yüklenici arasında imzalanan sözleşme konusu işte personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması zorunludur.

(4) Bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenir.” hükmü,

47 nci maddesinde; “ (1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda anılan Yönetmelik hükmünde, iş deneyim belgesi düzenlenmeyen hallerde isteklilerin iş deneyimlerini ne şekilde tevsik edeceklerine ilişkin bilgilere yer verildiği, bedel içeren sözleşmenin ekinde onaylı fatura örneklerinin sunulması gerektiği, sözleşmeye konu işte personel çalıştırılmış ise Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen personel istihdam edildiğine ilişkin belgelerin sunulmasının gerekli olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Celalettin Yıldırım tarafından iş deneyimini tevsik için sunulan belgeler incelendiğinde: S.S. Hacınuhlu Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile aralarında imzalanmış olan hizmet sözleşmesine yer verildiği, anılan sözleşme içerisinde yaptırılması öngörülen işlerin miktarlarına ve birim fiyatlarına yer verildiği, sözleşmenin toplam bedelinin 80.172,25 TL olduğu, anılan belgenin 06.05.2008 tarihinde taraflarca imzalandığı anlaşılmıştır.

Sözleşme içerisinde yer alan “İş tanımı” başlıklı 2 nci maddesinde “Sözleşme konusu iş, Mut Orman Müdürlüğü, Karacaoğlan İşletme Şefliğinin 15.04.2008 tarih ve 13 no’lu vahidi fiyat kararına göre Karacaoğlan Bölgesi Rehabilitasyon projesi kapsamında yapılacak makineli toprak işleme, diri örtü temizliği ve servis yolu yapımı işinin yüklenici kooperatifi tarafından alt yükleniciye yaptırılmasıdır. Alt yüklenici bu işi en az 1 adet 160-230 HP gücünde paletli traktör ile yapacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiş olup, asıl iş verenin Mut Orman Müdürlüğü Karacaoğlan İşletme Şefliği olduğu, işveren idarenin 4734 sayılı Kanun kapsamında yer alan bir idare olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Yönetmelik’in 45 inci maddesinde Kanun kapsamındaki idarelere yapılan işlerin alt yüklenicilerine de işveren idare tarafından “Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi”nin düzenlenebileceği, belge düzenlenemeyen durumlarda ancak isteklilerin bu durumu sözleşme, faturalar ve personel istihdam edildiğine ilişkin belgelerle tevsik edebilecekleri belirtildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenicilik sözleşmesi yerine işveren Mut Orman Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olan alt yüklenici belgesini sunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenici iş bitirme belgesi yerine sözleşme ve ekinde yer alan faturaları mevzuata uygun bulunmamış olup, idare tarafından anılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaması işleminde de mevzuata uyarlık görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi gerektiği, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması işlemi yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının uygun olmadığı belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesinde hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi, açıklamaların hazırlanması ve değerlendirilmesine yönelik açıklamalara yer verilmiştir.

İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, maliyet hesabında Orman Genel Müdürlüğünün 2012 yılı ihaleli birim fiyatlarının kullanıldığı tespit edilmiş olup, yaklaşık maliyetin toplam 104.190,10 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatlara ilişkin olarak Orman Genel Müdürlüğü tarafından birim fiyat analizlerinin yayınlanmadığı anlaşıldığından, anılan birim fiyatların analizlerinin veya birim fiyatlara ilişkin açıklamaların hazırlanmasında veya değerlendirilmesinde esas alınacak kriterlerin bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

İdareler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesi işleminde esas alınacak objektif kriterlerin bulunmamasından, şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Anılan gerekçe ile idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama işlemi yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Celalettin Yıldırım’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi