KİK Kararı: 2012/UH.I-3015

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/043
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 25.07.2012
Karar No : 2012/UH.I-3015
BAŞVURU SAHİBİ:
Avşaroğulları Yemek Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., SANCAK MAHALLESİ 507.SOKAK NO:90/1 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Pamukkale Üniversitesi Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Paü Sağlık Araştırma Ve Uygulama Merkezi Kınıklı Kampüsü Yeni Hastane Binası Zemin Kat DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/41278 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı Malzemeli Yemek Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pamukkale Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezitarafından 16.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşımalı Malzemeli Yemek Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Avşaroğulları Yemek Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.06.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin20.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.07.2012tarih ve 24165sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2580sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun şekilde yapılmasının gerektiği, isteklilerce sunulan proforma faturaların piyasa koşullarına uygun olduğunun tespiti için, anılan hususun, faturalar üzerinde beyanı ve imzası bulunan meslek mensuplarından, faturalara dayanak teşkil eden belgeler istenerek teyit edilmesi gerektiği, zira piyasada faaliyet gösteren birçok tedarikçinin, müşteri kaybetmeme amacıyla, piyasa fiyatlarının çok altında proforma faturalar düzenledikleri iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Gözde Zirve Yemek San. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Berk Gıda San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; istekliler tarafından sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekil şartlarını haiz olduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan, adı geçen istekliler tarafından sunulan proforma faturalarda yer alan birim fiyat tekliflerinin bir kısmına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Malzeme Adı

Birim

Proforma Faturada Yer Alan

Birim Fiyatlar (TL)

Gözde Zirve Yemek Ltd. Şti.

Berk Gıda Ltd. Şti.

Kemiksiz Kırmızı Et

Kg

14,00

16,00

Kemiksiz Tavuk Eti

Kg

6,30

6,40

Kemikli Tavuk Eti

Kg

4,20

4,65

Sıvı Yağ

Kg

3,64

3,33

Süt

Kg

1,20

1,50

Şeker

Kg

2,15

2,20

Pirinç

Kg

1,80

1,82

Fındık

Kg

22,00

21,00

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamalarında, itirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği düzenlenmiş olup, tablo üzerinden de görüldüğü üzere, her iki istekli tarafından sunulan proforma faturalarda yer alan birim fiyatların da, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olduğu, bu nedenle, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilmesine gerek bulunmadığı neticesine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “ isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun şekilde yapılmasının gerektiği, isteklilerce sunulan proforma faturaların piyasa koşullarına uygun olduğunun tespiti için, anılan hususun, faturalar üzerinde beyanı ve imzası bulunan meslek mensuplarından, faturalara dayanak teşkil eden belgeler istenerek teyit edilmesi gerektiği, zira piyasada faaliyet gösteren bir çok tedarikçinin, müşteri kaybetmeme amacıyla, piyasa fiyatlarının çok altında proforma faturalar düzenledikleri ” iddialarına yönelik olarak” Kurulca “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Pamukkale Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin önceki ihale fiyatları ve piyasa araştırması sonuçları esas alınarak; kahvaltı için 453.200,00 TL, Rejim-3 için 2.318.750,00 TL, rejim-2 için 44.200,00 TL, rejim-2 için 18.450,00 TL, diyet için 398.000,00 TL, ara öğün için 327.000,00 TL olarak belirlenen bileşenler toplamına 177.980,00 TL kar ilave edilmek süretiyle toplam **3.737.580,00 TL **olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 16.05.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Teminat mektubu, bilanço vb. belgeler sunmadığı” gerekçesiyle, bir isteklinin “ Bilanço ve gelir tablosu uygun olmadığı ” gerekçesiyle, bir isteklinin de “ Teminat mektubu sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye 8 geçerli teklifin kaldığı, geçerli olarak belirlenen bu sekiz teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Gözde Zirve Yemek San. Ltd. Şti.

2.955.500,00

Berk Gıda San. Ltd. Şti.

3.222.000,00

Çankallar Oto Doğ. Lok. San. Ltd. Şti.

3.481.000,00

Dicle Yemekçilik San. Ltd. Şti.

3.558.750,00

Özata Gıda San ve. Tic. Ltd. Şti.

3.560.150,00

Avşaroğulları Yemek. Hiz. San. Ltd. Şti.

3.729.750,00

Temaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.976.450,00

Limon End. Yemek Hiz. Tic. A.Ş.

4.047.250,00

Şeklinde verildiği, idarece hesaplanan 3.559.600,00 TLtutarındaki kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren,Gözde Zirve Yemek San. Ltd. Şti., Berk Gıda San. Ltd. Şti., Çankallar Oto Doğ. Lok. San. Ltd. Şti. ve Dicle Yemekçilik San. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Çankallar Oto Doğ. Lok. San. Ltd. Şti. ile Dicle Yemekçilik San. Ltd. Şti. tarafından idarenin aşırı düşük teklif açıklaması davetine cevap vermedikleri gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, en düşük birinci ve ikinci teklif bedelli isteklilerin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamaların idarece uygun bulunarak ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tüm tekliflerden biri hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uyarlığı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalenin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Berk Gıda San. Ltd. Şti. tarafından, tel kadayıf ve tavuk eti maliyetlerinin tevsiki amacıyla sunulan proforma faturaların Serbest Muhasebeci Süleyman Çıyancı tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

3568 sayılı Kanunun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2. maddesinin (A) fıkrasında;

“Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3568 sayılı “ Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “ serbest muhasebeci ” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca metinden çıkarıldığı, Kanuna eklenen geçici 11. maddede de geçiş hükümlerine yer verildiği görülmektedir.

3568 sayılı Kanunun geçici 11. maddesinin 1. fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların; altı ayı geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak, özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2. fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların, sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları, ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2. maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükümlerin birlikte incelenmesinden, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı, ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı, Kanunda belirtilen mesleki uyum eğitimini tamamlayıp, sınavda da başarılı olanların “serbest muhasebeci mali müşavir” unvanını almaya hak kazanacağı ve bu tarihten sonra Kanunun 2. maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapabilecekleri, bu nedenle de geçiş dönemi içerisinde de serbest muhasebeci olanların, serbest muhasebeci mali müşavirlerin yetkilerini kullanamayacağı anlaşılmaktadır.

Bir başka ifadeyle, Kanun değişikliğinin serbest muhasebecilerin şuanda sahip olduğu yetkiyi kısıtlamadığı, zaten sahip olmadıkları yetkiyi, sınavı kazanmaları halinde unvan değişikliği ile birlikte tanıdığı görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların, mükellefin yasal defter ve belgelerinin tahlilini ve incelemesini yapma ve sonucunda, kimi zaman rapor düzenlenmesini gerekli kılması nedeniyle, “ serbest muhasebeci ” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği değerlendirildiğinden, serbest muhasebecinin beyanı ile imzalanarak ve kaşelenerek sunulan proforma faturanın, mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenle; Berk Gıda San. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN