KİK Kararı: 2012/UH.I-3010

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/043
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 25.07.2012
Karar No : 2012/UH.I-3010 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Habitat Gıda Tem. Med. Hayv. İnş. Taah. İth. İhr. Ve San. Ltd. Şti., GÜZELYURT MAHALLESİ ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ BÖLGESİ 5760.SOKAK NO:6/A MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bozok Üniversitesi Rektörlüğü (Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı), Erdoğan Akdağ Kampüsü Eğitim Fakültesi Zemin Katı Atatürk Yolu 7.Km. 66200 YOZGAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/41096 İhale Kayıt Numaralı "2012 - 2013 - 2014 Yılları Mamül Yemek , Dağıtım Ve Servis Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bozok Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 09.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 - 2013 - 2014 Yılları Mamül Yemek , Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Habitat Gıda Tem. Med. Hayv. İnş. Taah. İth. İhr. ve San. Ltd. Şti.nin 20.06.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.07.2012tarih ve 24167sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2582sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda esas inceleme raporu düzenlenmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle:

1. İhalede geçerli teklif sahibi olarak belirlenen Dinçerler Gölbaşı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işin yapılabilmesi için gerekli araçlarına ait kira sözleşmesinin kamu ihale mevzuatında belirtilen şekil şartlarını taşımadığı, gerekli kira ödemelerinin yapılmadığı, bu nedenle ilgilinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı,

2. İhalede yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesinin mevzuata aykırı olduğu, teklifleri geçerli kabul edilen isteklilerin ilgili fiyatlarla ihale konusu edimi yerine getirmelerinin mümkün olmadığı, bu nedenle de açıklamaların yeniden incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun ihaleye katılımda yeterlik kurallarını düzenleyen 10 uncu maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinin (6) numaralı alt bendinde, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin yeterlik kapsamında istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin ilk fıkrasında, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verileceği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idarenin, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik ölçütü olarak belirleyebileceği, bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik ölçütlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu; ikinci fıkrasında adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği; üçüncü fıkrasında geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuatın incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihale sürecinde, işin yapılabilmesi için gerekli araçların yeterlik ölçütü olarak belirlenebileceği, bu durumda isteklilerin araçların kendi malları olduğunu ispat etmesi gerektiği, ayrıca geçici ithal veya finansal kiralama sözleşmesinin de isteklinin kendi malı olan araçları göstermek adına kullanılabileceği, dolayısıyla araçların yeterlik ölçütü olması durumunda adi veya resmi şekilde olması fark etmeksizin kira sözleşmeleri ve buna benzer belgelerin yeterlik kapsamında istenemeyeceği ve istekliler tarafından sunulamayacağı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalenin idari şartnamesinin 7.5.2 nci maddesinde “ İstekli yemekleri kendi mutfağında pişirecek olup; yemeklerin pişirilmesi ve üniversitemize ait birimlere taşınması için hertürlü araç ve gereci kendisi temin edecektir. Bu kapsamda istekli yemeklerin üniversitemiz birimlerine taşınması için en az 5 (Beş) adet yemek taşımaya uygun aracı(motorlu vasıta) temin edecektir. Bu araçlar eğer isteklinin kendine aitse ait olduğuna dair ruhsatları, kendisine ait değilse ihale süresince kiraladığına dair noter tasdikli sözleşmeleri ihale teklif zarfı içinde sunacaktır.” düzenlemesi bulunmakta olup, ihaleye katılan beş istekliden üçü beş araç için ruhsat sunmuş, bir istekli üç araç için ruhsat sunmuş ve idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmış, diğer bir istekli ise ruhsat ve noter onaylı kira sözleşmeleri sunmuştur.

Başvuru sahibi tarafından Dinçerler Gölbaşı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işin yapılabilmesi için gerekli araçlara ait kira sözleşmesinin kamu ihale mevzuatında belirtilen şekil şartlarını taşımadığı, gerekli kira ödemelerinin yapılmadığı, bu nedenle ilgilinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.

Hizmet alımı ihalelerinde makine ve araçların yeterlik ölçütü olmasıyla ilgili yukarıda aktarılan mevzuatta noter onaylı kira sözleşmelerinin yeterlik kapsamında istenebileceği yer almamaktadır. Bunun yanı sıra Kamu İhale Genel Tebliğinin 9.1 inci maddesinde makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmalarının istenmeyeceği açıkça düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede itirazen şikâyete konu uyuşmazlık ve bu uyuşmazlıkla ilgili aktarılan mevzuat bir arada değerlendirildiğinde, noter tasdikli kira sözleşmelerinin ihalede yeterlik ölçütü olarak düzenlendiği, dolayısıyla idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesindeki bu düzenlemenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 9.1 inci maddelerine aykırı olduğu anlaşılmakla birlikte, usulüne uygun olarak ihale dokümanına herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, bu nedenle de uyuşmazlığın idarenin düzenlediği idari şartname çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihalede geçerli teklif sahibi olarak değerlendirilen Dinçerler Gölbaşı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., İdari Şartnamenin 7.5.2 nci maddesi gereği 38 DZ 698, 38 YE 031, 38 VV 967 ve 38 SZ 585 plakalı araçlara ilişkin noter onayı kira sözleşmesi ile bir araca ilişkin ruhsat sunmuştur. Anılan sözleşmeler isteklinin dört araç için yeterliğini göstermekle birlikte, sunulan ruhsatın sadece bir sayfasının bulunduğu, bu sayfadan aracın mülkiyetinin istekliye ait olduğu anlaşılmakla birlikte, bu aracın işin teknik şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olup olmadığının, bir başka ifadeyle yemek taşıma hizmetinde kullanılıp kullanılamayacağının bilgisine ulaşılamadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle isteklinin beşinci aracı için gerekli yeterlik belgeleri bulunmadığından ilgilinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaları yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği;

79.4.2.4 üncü maddesinde, tedarikçi veya üreticilerden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.7 nci maddesinde, isteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunmasının yeterli olduğu;

79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesine göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5 inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği;

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği;

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek O.5 Maliyet/Satış Tespit Tutanağı örneğinde gerekli şekil şartları belirtilerek tutanağa mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekleneceği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu hizmet alımına ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, malzeme dâhil yemek hizmeti alımı işi olup, ihaleye beş istekli teklif vermiş, bunlardan dört tanesi geçerli kabul edilmiş, idare tarafından tespit edilen yaklaşık maliyetin kâr olarak belirlenen kısmı dışındaki tutarın altında teklif sunan üç istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, bu isteklilerden birisi teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiş, bu gerekçe idare tarafından uygun görülmüş, sunulan diğer iki açıklama da yeterli bulunarak en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ihalede yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesinin mevzuata aykırı olduğu, teklifleri geçerli kabul edilen isteklilerin ilgili fiyatlarla ihale konusu edimi yerine getirmelerinin mümkün olmadığı, bu nedenle de açıklamaların yeniden incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İhalede idare tarafından ihale üzerinde bırakılan Anadolu Gıda Turizm Mad. Tekel Ürünleri Eğt. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde bulunan örnek menülere dayanarak her bir öğünün çiğ girdi maliyetini tespit ettiği ve birim zamanlara yönelik maliyetler üzerinden öğün başı fiyatın bulunduğu, ayrıca işçilik ve makine amortismanına ilişkin açıklamalarda bulunulduğu görülmüştür.

Anılan isteklinin teklifini oluşturan yemek malzemeleri girdileri ve ilaçlama giderleri gibi unsurlar için proforma fatura ve fiyat teklifleri aldığı ancak bu belgelerin üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda atıf yapılan maddelerinde maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen bu kurala uygun ibarelerin bulunmadığı, bu haliyle de belgelerin kamu ihale mevzuatında düzenlenen şekil şartlarını taşımadığı, ayrıca isteklinin portör muayenesine ilişkin herhangi bir açıklama sunmadığı dolayısıyla Anadolu Gıda Turizm Mad. Tekel Ürünleri Eğt. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Atisal İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde bulunan örnek menülere dayanarak her bir öğünün çiğ girdi maliyetini tespit ettiği ve birim zamanlara yönelik maliyetler üzerinden öğün başı fiyatın bulunduğu, ayrıca işçilik ve makine amortismanına ilişkin açıklamalarda bulunulduğu görülmüştür.

Öncelikli olarak isteklinin kullandığı menüler ile teknik şartname karşılaştırıldığında, yemeklerde kullanılan girdi miktarları ile teknik şartnamenin malzeme listesindeki miktarların birbiriyle örtüştüğü, isteklilerin malzeme girdileri için kullandıkları birim fiyatlar için çeşitli tedarikçilerden proforma fatura aldıkları, bu proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliğindeki şekil şartlarıyla uyumlu olduğu, diğer bazı girdiler için Toptancı Hali fiyatlarının kullanıldığı ve isteklinin teklifindeki ekonomikliğin bu girdi fiyatlarından kaynaklandığı, bunun yanı sıra malzeme, amortisman ve işçilik giderlerinin de belgelendirilerek bir hesap cetveline bağlandığı, malzeme girdileri için amortisman defteri, araçların giderleri için fiyat teklifi ve meslek mensubu tarafından düzenlenmiş amortisman hesabı sunulduğu, işçilik gideri için Kamu İhale Kurumu elektronik modülünün kullanıldığı, ayrıca olası asgari ücret artışlarının hesaba katıldığı, ilaçlama ve portör muayenesi için fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliğindeki şekil şartlarıyla uyumlu olduğu, yemeklerin taşıma maliyetleri için araç amortismanı ve yakıt gideri üzerinden hesaplama yapıldığı ve bulunan tutarın teklif bileşenleriyle örtüştüğü, üretim yapılacak yere ilişkin kira sözleşmesi, elektrik ve su giderlerinin sözleşme ile fatura bedelleri üzerinden beyan edildiği, dolayısıyla Atisal İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının bir bütün olarak ihalede teklif edilen fiyatı açıklamak için yeterli olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak yukarıda yapılan incelemeler çerçevesinde Dinçerler Gölbaşı Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Anadolu Gıda Turizm Mad. Tekel Ürünleri Eğt. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun biçimde yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “İhalede yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesinin mevzuata aykırı olduğu, teklifleri geçerli kabul edilen isteklilerin ilgili fiyatlarla ihale konusu edimi yerine getirmelerinin mümkün olmadığı” yönündeki ikinci iddiasına ilişkin olarak Kurulca, “ Düzeltici işlem belirlenmesi ” kararı verilmiştir.

Bozok Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ 2012 - 2013 - 2014 Yılları Mamul Yemek, Dağıtım ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 4.485.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.05.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Araç Belgeleri Uygun Olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonucunda geriye kalan dört isteklinin teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Anadolu Ltd. Şti.

3.380.000,00

Atisal Ltd. Şti.

3.666.000,00

Dinçerler Ltd. Şti

3.737.500,00

Habitat Ltd. Şti.

4.192.500,00

Şeklinde verildiği, idare tarafından tespit edilen yaklaşık maliyetin kar olarak belirlenen kısmı dışındaki tutarın altında teklif sunan Anadolu Ltd. Şti., Atisal Ltd. Şti. ve Dinçerler Ltd. Şti. olmak üzere üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden birisinin teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceğini hususundaki başvurusu idare tarafından uygun görülerek, sunulan diğer iki açıklama da yeterli bulunarak en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif tespit edilerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tüm teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uyarlığı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalenin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesi” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi