KİK Kararı: 2012/UH.I-2935

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/041
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 18.07.2012
Karar No : 2012/UH.I-2935
BAŞVURU SAHİBİ:
Taşcıoğulları İnş. Mobilya Bilgisayar Turizm Temizlik Madencilik Isı Yalıtım Kaynak Otomotiv Tic. Ve San. Ltd. Şti., CEMALPAŞA MAH. TOROS CAD. ZİYA APT. NO : 39 K. 2 D. 5 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana İl Özel İdaresi İmar Ve İnşaat Daire Başkanlığı, Atakent Mahallesı Yasar Dogu Caddesı 01 01330 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/42047 İhale Kayıt Numaralı "Adana İl Özel İdaresi 40 Adet Personel Çalıştırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana İl Özel İdaresi İnşaat ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığıtarafından 03.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adana İl Özel İdaresi 40 Adet Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Taşcıoğulları İnş. Mobilya Bilgisayar Turizm Temizlik Madencilik Isı Yalıtım Kaynak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 28.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.06.2012tarih ve 21350sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2239sayılı şikayet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İdarece idari şartname ve sözleşme tasarısında; “Fiyat farkı asgari ücrette meydana gelebilecek değişikler doğrultusunda hesaplanacaktır.” şeklinde yapılan düzenlemenin yerine, fiyat farkı verileceğine ilişkin olarak “…Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark ile ilgili 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 8 inci maddesi gereğince fiyat farkı verilecektir. ” şeklinde açıkça düzenleme yapılması gerektiği,

2. İhale konusu işe ait idari şartname ile sözleşme tasarısında ihale konusu iş için fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, anılan düzenleme uyarınca teklif fiyatlarına hesapladıkları fiyat farkını dahil ettiklerini, buna karşın ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer isteklilerin teklif fiyatlarına söz konusu fiyat farkını yansıtmadıkları, dolayısıyla söz konusu isteklilerin tekliflerinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3 ) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin giderinin “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in 6 ncı maddesinde yer alan; “ Verilen eğitimler, çalışanlara herhangi bir mali yük getirmeyecek şekilde düzenlenir ve eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır.” hükmü ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.25 inci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca önemli bir maliyet bileşeni olduğu ve % 3 sözleşme ve genel giderler içerisine dahil edilemeyeceği, dolayısıyla söz konusu giderin, idarece işçilik maliyetine dahil edilerek, aşırı düşük teklif açıklamasında dikkate alınması ve aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu gidere ilişkin açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

4 ) İhale üzerinde bırakılan istekli olan İvme Bil. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklif bedeli olan 832.741,80 TL’den asgari işçilik maliyeti olan 832.740,70 çıkarıldığında kalan 1,1 TL tutar ile idari şartnamede belirtilen giyim giderinin karşılanmasının iktisadi hayatın olağan akışına göre mümkün olmadığı, ayrıca söz konusu isteklinin teklif fiyatında işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili bedel öngörmediği, bu nedenle söz konusu istekli ve aynı durumda olan diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında ;“ İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

“Sürelerle ilgili esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde; “Süreler; ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren başlar.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin idari şartname ve sözleşme tasarısında yer alan fiyat farkına ilişkin düzenlemenin değiştirilmesi gerektiğine yönelik iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmış olup, bu düzenlemeye yönelik olarak ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki on gün ve her halde ihale tarihinden üç iş günü öncesinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı görülmüştür. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Fiyat Farkı” başlıklı 46 ncı maddesinde;

“46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat farkı asgari ücrette meydana gelebilecek değişiklikler doğrultusunda hesaplanacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81 inci maddesinde;

“81.1. Fiyat farkı; ihale tarihi itibarıyla geçerli olan brüt asgari ücret ile işin gerçekleştirildiği tarihte geçerli olan brüt asgari ücret dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bu çerçevede, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin idari şartname ve sözleşme tasarılarında, fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi zorunludur.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel ücretleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83 üncü maddesinde;

“83.1. Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.

83.2. Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak uygulandığı ve işçiliğin a 2 olarak belirlendiği hizmet alımı ihalelerinde ise Esasların 7 nci maddesi gereği ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretteki artış oranı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır. Esaslar bütün olarak uygulanmakla birlikte asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen işçilik a1 olarak belirlenmişse 8 inci madde gereği asgari ücretteki artış miktarı kadar hesaplama yapılacaktır.

_83.3. Asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen personelin çalıştırıldığı işlerde Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesi uygulandığında asgari ücretteki değişiklik sonrasında yüklenici bu personelin ücretini asgari ücretteki artış miktarı kadar, Esasların tümü uygulanarak işçiliğin a 2 olarak belirlendiği hallerde ise asgari ücretteki artış oranı kadar artırabileceğinden ücret bordrosu da buna göre düzenlenecektir. _

_83.4. Esasların 7 nci maddesine göre fiyat farkı hesaplanmakla birlikte asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen işçilik a 1 olarak belirlenmişse a1 için 8 inci madde gereği yüklenici, bu personelin ücretini asgari ücret artış miktarı kadar artırmak zorunda olacak, asgari ücretteki artış oranını uygulama zorunluluğu olmayacaktır. _

83.5. Esasların 7 nci maddesinin uygulandığı işlerde, a 1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 8 inci maddeye göre hesaplanacak, 7 nci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak, sonuçta 7 ve 8 inci maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır.

_83.6. İdari şartnamede hem a 1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 7 ve 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.”_açıklaması,

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesindeise;

“79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca fiyat farkı, ihale tarihi itibarıyla geçerli olan brüt asgari ücret ile işin gerçekleştirildiği tarihte geçerli olan brüt asgari ücret arasındaki fark olup; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşme tasarılarında, fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi zorunludur. Tekliflerin hazırlanmasında ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret tutarının dikkate alınması gerekmekte olup, işin ifası sırasında oluşabilecek artış veya eksilişler, fiyat farkı olarak idare tarafından yükleniciye ödenecek veya kesilecektir.

Asgari işçilik maliyetinin ana bileşeni, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret olduğundan, bir teklifin asgari işçilik maliyetini karşılayıp karşılamadığına, fiyat farkları dikkate alınmadan, ihale tarihinde geçerli asgari ücret tutarına göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, isteklilerinin tekliflerin oluşturulmasında ve değerlendirilmesinde ve bir teklifin asgari işçilik maliyetinin altında bulunup bulunmadığının belirlenmesinde fiyat farkları dikkate alınmadan, ihale tarihinde geçerli asgari ücret tutarına göre karar verilmesi gerektiğinden, başvuru sahibinin hesaplanacak fiyat farkının teklif fiyatına yansıtılması gerektiğine ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

10 adet İş Makinesi Operatörü 15 adet Kamyon Şoförü, 15 adet İş Makine yağcısı olmak üzere toplam 40 (kırk) personel için kişi başı bir günlük yemek bedeli nakdi olarak 4,50 TL verilecektir. İş Makine operatörleri için asgari ücretin yüzde seksen fazlası, Kamyon şoförleri için asgari ücretin yüzde altmış fazlası, İş Makine yağcıları için asgari ücretin yüzde kırk fazlası ücret ödenecek olup, 40 adet personel 11 aylık süre ile çalıştırılacaktır. Yemek ücretleri aylık 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verecektir. Fazla mesai ve tatil günlerinde çalışma öngörülmemiştir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

10 adet İş Makinesi Operatörü 15 adet Kamyon Şoförü, 15 adet İş Makine yağcısı olmak üzere toplam 40 (kırk) personel için kişi başı bir günlük yemek bedeli nakdi olarak 4,50 TL verilecektir. Yemek ücretleri aylık 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1 adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1 adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verecektir. Yemek ücretleri aylık 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından yemek bedeli nakdi olarak günlük 4,50 TL olarak verilecektir. Birim Fiyata bu giderler dahil edilerek teklif verilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin giderin teklif fiyata dâhil edilmesi gereken bir maliyet bileşeni olarak idari şartnamenin 25 inci maddesinde düzenlenmediği ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında yer almadığı görülmüştür. Ayrıca, idarenin, şikâyet üzerine aldığı kararda anılan giderin idarece karşılanacağı belirtilmiştir.

Bu çerçevede, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin giderin yüklenici tarafından karşılanacak bir gider olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan şartnamenin Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı25 inci maddesinde;

“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

10 adet İş Makinesi Operatörü 15 adet Kamyon Şoförü, 15 adet İş Makine yağcısı olmak üzere toplam 40 (kırk) personel için kişi başı bir günlük yemek bedeli nakdi olarak 4,50 TL verilecektir. İş Makine operatörleri için asgari ücretin yüzde seksen fazlası, Kamyon şoförleri için asgari ücretin yüzde altmış fazlası, İş Makine yağcıları için asgari ücretin yüzde kırk fazlası ücret ödenecek olup, 40 adet personel 11 aylık süre ile çalıştırılacaktır. Yemek ücretleri aylık 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verecektir. Fazla mesai ve tatil günlerinde çalışma öngörülmemiştir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

10 adet İş Makinesi Operatörü 15 adet Kamyon Şoförü, 15 adet İş Makine yağcısı olmak üzere toplam 40 (kırk) personel için kişi başı bir günlük yemek bedeli nakdi olarak 4,50 TL verilecektir. Yemek ücretleri aylık 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1 adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1 adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verecektir. Yemek ücretleri aylık 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından yemek bedeli nakdi olarak günlük 4,50 TL olarak verilecektir. Birim Fiyata bu giderler dahil edilerek teklif verilecektir.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2008/14173 sayılı Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesinin 7. Maddesi gereğince tüm personeller (İş Makine Operatörü, Kamyon Şoförü ve İş Makine Yağcısı) için Sigorta Risk Prim Oranı) % 3 olarak hesaplanacaktır (Zeyilname).” düzenlemesinin,

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 11 aydır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu ihalede, ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin yüklenici tarafından karşılanması öngörülmüş, giyim eşyasının niteliği ve sayısı teknik şartnamenin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“Yüklenici tarafından personele 1 adet kışlık ve 1adet yazlık olmak üzere iş elbisesi ayni olarak verilecektir. Verilecek olan iş elbisesinden dolayı idareden herhangi bir bedel talebinde bulunulmayacaktır. Yazlık giyimler nisan veya mayıs aylarında kışlık giyim ise ekim veya kasım ayında verilecektir. Verilecek olan tulumlar gabardin kumaştan olacak, iş elbisesinin kolları ve bilekleri lastikli olacaktır.” şeklinde belirtilmiştir.

İdari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hâriç, % 3 sözleşme giderleri dâhil olmak üzere) 832.740,70 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; incelemeye konu ihaleye 11 teklif verildiği, 1 isteklinin teşekkür mektubu sunduğu, Ozan Nak. Orm. Ürn. İnşaat Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti., İvme Bil. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti., Assos Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Akel Hiz. Tem. İnşaat Taah. Taş. Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Kurmay Gap Nak. Tem İnşaat Akaryakıt Ltd. Şti., Star İnsan Kay. Ulaş. Güv. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Mersin Tem. İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Adapark İnşaat Danışmanlık Tem. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Gök Sofra Yem. Tem. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, anılan isteklilere gönderilen 07.05.2012 tarih ve 6879 sayılı yazıda; “Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar, teklif edilen hizmetin özgünlüğü ve personel maaş ücreti ile personele verilecek giyim bedeli hususlarında belgelendirmek suretiyle anılan yazının tebliğ tarihinden itibaren 5 takvim günü içinde yazılı açıklama yapılmasının” istenildiği, Ozan Nak. Orm. Ürn. İnşaat Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Star İnsan Kay. Ulaş. Güv. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Mersin Tem. İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin açıklama sunmadığı, Akel Hiz. Tem. İnşaat Taah. Taş. Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile Adapark İnşaat Danışmanlık Tem. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin ise süresi içinde açıklama sunmadığı, Assos Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Kurmay Gap Nak. Tem İnşaat Akaryakıt Ltd. Şti., Star İnsan Kay. Ulaş. Güv. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Mersin Tem. İlaçlama San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, İvme Bil. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. ile Gök Sofra Yem. Tem. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu açıklama yeterli görülerek, ihalenin İvme Bil. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Gök Sofra Yem. Tem. İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

_“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

… 79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.15**.** Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde; kâr hâriç yaklaşık maliyetin 835.473,10TL olduğu ve giyim gideri için kişi başı 66,33 TL olmak üzere toplam 2.653,20 TL öngörüldüğü belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda; anılan isteklinin teklif bedeli ile 832.740,70 TL’lik (giyim hâriç) asgari işçilik maliyetinin karşılandığı, teklif açıklaması kapsamında giyim giderini tevsik etmek üzere Mimar Sinan İş Elbiseleri’nden alınmış proforma fatura sunduğu, proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan ibareyi içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu proforma faturada 1 adet yazlık iş elbisesi için 0,01 TL, 1 adet kışlık iş elbisesi için 0,01 TL fiyat olmak üzere toplam 0,80 TL fiyat öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 0,82 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile asgari işçilik maliyeti ve giyim giderinin karşılandığı ve söz konusu isteklinin giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak tevsik ettiği anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Gök Sofra Yem. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; anılan isteklinin teklif bedeli ile 832.740,70 TL’lik (giyim hâriç) asgari işçilik maliyetinin karşılandığı, giyim giderini tevsik etmek üzere Gökyüzü Temizlik Yemekçilik İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma fatura sunduğu, proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan ibareyi içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu kaşede SMMM iletişim bilgilerinin yer almadığı, buna karşın açıklama kapsamında sunulan SMMM faaliyet belgesinde meslek mensubu iletişim bilgilerinin yer aldığı, söz konusu proforma faturada 1 adet yazlık iş elbisesi için 6 TL, 1 adet kışlık iş elbisesi için 6 TL olmak üzere toplam 480 TL bedel öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 494,40 TL’ye tekabül ettiği ve bahse konu istekli tarafından 1,70 TL kâr öngörüldüğü görülmüştür.

Bu itibarla, Gök Sofra Yem. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile asgari işçilik maliyeti ve giyim giderinin karşılandığı ve söz konusu isteklinin giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak tevsik ettiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi