KİK Kararı: 2012/UH.I-2929

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/041
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 18.07.2012
Karar No : 2012/UH.I-2929
BAŞVURU SAHİBİ:
Cevdet Albayrak, ACIBADEM CADDESİ İBRAHİMAĞA KONUTLARI B2 / A BLOK D:5 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü 4.Bölge Müdürlüğü, Etlik Cad. No: 39 06110 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/48293 İhale Kayıt Numaralı "Akçakoca-Ereğli Arası Grup Tünelleri Bakımı Ve İşletilmesi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğütarafından 18.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Akçakoca-Ereğli Arası Grup Tünelleri Bakımı ve İşletilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 07.06.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.07.2012tarih ve 23643sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2514sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihaleye teklif verdiği, 29.05.2012 tarihli kesinleşen ihale kararında ihalenin Pınar Müh. İnş. Taah. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif olarak da Özkır Elekt. Elektronik İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin belirlendiğinin bildirildiği,

Yaklaşık maliyetin 635.641,20 TL olarak açıklandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 380.000 TL, ikinci en avantajlı teklif sahibinin teklifinin ise 431.000 TL olduğu, yaklaşık maliyete göre % 40,22 oranında tenzilatlı olan ihale bırakılan istekli ile %32,19 oranında tenzilatı olan ikinci en avantajlı teklif sahibinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu, söz konusu tekliflerin diğer tekliflere göre de düşük olduğu, ihale konusu işin yapılması için gerekli olan personellerin nitelik ve adetleri ile taşıt araç-gereçlerin nitelik ve adetlerinin ihale dokümanında belirtildiği, anılan isteklilerin bu fiyatla ihale konusu işi gerçekleştirmelerinin mümkün olmadığı, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullarc) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir …” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur…” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihale 12 ay süreyle “Akçakoca-Ereğli arası grup tünelleri bakımı ve işletilmesi” hizmet alımı işi olup, ihale konusu işin Teknik Şartnamesinde şartnamenin konusu “Akçakoca-Ereğli Arası Grup Tünellerin bakımı ve işletilmesi ile tünelde oluşacak kaza, yangın vb. durumlarda ilk müdahalenin yapılması” olarak belirtilmiş, şartnamenin diğer maddelerinde yapılacak işlerin nitelikleri sayılmış, Sözleşme Tasarısının 9 uncu maddesinde işe başlama tarihi 01.07.2012, işi bitirme tarihi 30.06.2013 olduğu belirtilmiştir.

Teknik Şartnamenin “Yüklenici personeli” başlıklı 6.1 inci maddesinde; bu şartname ve ekleri kapsamında tünel ve tünel yaklaşımlarında Teknik Şartnamenin 4 üncü maddesinde belirtilen bakım kontrol ve işletme hizmetlerinin 1 adet elektrik mühendisi, 4 adet tekniker ve 9 teknisyen vasıtasıyla yürütüleceği belirtilmiş, anılan Şartnamenin 6.1 nci maddesinde sayılan personele ilişkin;

“Elektrik Mühendisi

Sayısı ve nitelikleri belirlenen elektrik mühendisinin, sorumluluk sahasında 1 ay boyunca şartnamede belirtilen işletme ekip şefliği ve kontrol hizmetlerini yaptırması, denetlemesi, gerektiğinde pikap’ın sevk ve idaresi, diğer görevleri yapması için gerekli aylık ücreti, her türlü sigorta primleri, vergiler, harçlar, iş güvenliği için gerekli eğitim ve giyim giderleri

Tekniker

Sayısı ve nitelikleri belirlenen teknikerlerin, 1 ay boyunca şartnamede belirtilen görevleri yapması için gerekli aylık ücreti, her türlü sigorta primleri, vergiler, iş güvenliği için gerekli eğitim ve giyim giderleri

Teknisyen

Sayısı ve nitelikleri belirlenen teknisyenlerin, 1 ay boyunca şartnamede belirtilen görevleri yapması için gerekli aylık ücreti, her türlü sigorta primleri, vergiler, iş güvenliği için gerekli eğitim ve giyim giderleri” düzenlemesine yer verilmiştir.” düzenlemesi,

Teknik Şartnamenin “yüklenicinin çalıştıracağı araçlar” başlıklı 6.2 nci maddesinde ise;

“Çiftkabinli Pikap:

Elektrik ekiplerinin araçları 2007 ya da daha üst model, en az dört kişiyi taşıyabilecek kapasitede, 1800 cm³ veya üzerinde silindir hacmine sahip olacaktır. Araçlarda, madde-4’te belirtilen hizmeti yapabilmek için gerekli kontrol malzemelerini yerleştirmeye uygun alt yapı olacaktır. Araç Kontrollük hizmetinde veya şartnamede belirlenen diğer hizmetlerin yürütülmesinde kullanılacaktır. gerekli sigorta, amortisman, işletme ve bakım giderleri, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları, aracın çalışması esnasında gerekli uyarı işaret ve levhaları ile donatılması, işyerine nakil için gerekli her türlü işçilik giderleri yağ, yakıt, lastik vb. tüm giderler, otoyol ücret toplama istasyonlarından geçiş ücretleri fiyatın içindedir. Araç ihale kapsamında çalıştırılan Yüklenici personelleri tarafından kullanılacaktır.

Vardiyalı Çift Kabinli Pikap II ( 2 adet sürücü bedeli dahil)

2007 ya da daha üst model, en az dört kişiyi taşıyabilecek kapasitede, 1800 cm³ veya üzerinde silindir hacmine sahip pikaptır. Araçlarda, madde-4’te belirtilen hizmeti yapabilmek için gerekli kontrol malzemelerini yerleştirmeye uygun alt yapı olacaktır. Araç işaretleme veya şartnamede belirlenen diğer hizmetlerin yürütülmesinde kullanılacaktır. Araç bedeline 2 adet sürücü bedeli dahil edilmiş olup kullanacak personel en az 3 yıllık sürücü belgesine haiz olmak zorundadır.

Hidrolik Teleskopik Platformlu Vinç

(Operatörüyle birlikte acil durum veya bakım periyotlarında iş yerine getirilip kullanılacak)

-Tünel içinde direklerde üzere kumanda panelli olan ve kumanda panelini kullanabilen sürücülü sepetli platformdur.

Sürücü mahallinde sürücü haricinde en az bir kişilik oturma yeri bulunmalıdır.

Motor gücü en az 100 HP olmalıdır.

Teleskopik platforma takılı sepet en az iki personeli emniyetle taşıyacak hacme ve 200 kg kaldırma kapasitesine sahip olmalıdır.

Kule dönme açısı 360° olmalıdır.

Otomatik sepet dengeleme sistemi bulunmalıdır.

Hidrolik platformlu aracın dengeleme ve yük taşıyıcı ayaklarının kumanda sistemi karoser üzerinde olmalıdır.

Hidrolik kumandalı teleskopik platformun ve kulenin kontrolü hem karoser hem de sepet üzerinde bulunmalı, her iki kesimden ayrı ayrı kumanda edilebilmelidir.

Araç ve hidrolik teleskopik platform en fazla 5 (beş) yaşında olmalıdır.

18 m yüksekliğindeki aydınlatma direklerindeki armatürlere rahatlıkla ulaşabilecek şekilde kontrol ve temizlik yapmaya uygun olmalıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilglili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale konusu işin birim fiyat teklif cetveli;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Tünel bakımı ve işletilmesi

Ay

12,000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Şeklinde düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde tekliflerin Kanunun 37 inci maddesine göre değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen tekliflerin reddedilmesinden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, ayrıca Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde bahse konu ihalelere yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir. Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisi ihale komisyonlarındadır. Ancak, bu yetkinin, Kanunun 38 inci maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyet (% 20 kâr dahil) 635.641,20 TL olarak belirlenmiş, 23.05.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale 380.004,00TL teklif veren Pınar Müh. İnş. Taah. A.Ş. üzerinde bırakılmış, ikinci en avantajlı teklif olarak da 431.040,00 TL teklif veren Özkır Elekt. Elektrnik İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. belirlenmiştir. Başvuru sahibinin teklif fiyatı 521.760,00 TL, istenilen yeterlik kriterini sağlayamadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklifi ise 798.000,00 TL’dir.

Bahse konu ihalede yaklaşık maliyet ile geçerli teklif sahiplerinin teklif fiyatlarının incelenmesinde anılan isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu görülmüştür. Bu nedenle kârsız yaklaşık maliyetin altındaki geçerli tüm tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte iken aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması anılan mevzuat hükümlerine aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki geçerli tüm tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi