KİK Kararı: 2012/UH.I-282 (9 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/002
Gündem No : 145
Karar Tarihi : 09.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-282
BAŞVURU SAHİBİ:
Nimet Gıda Taş İnş. Tem. Teks. Bilg. Dan. Pet. ve Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Turgut Özal Bulvarı Pik Dökümcüler San. Sitesi A1 Blok No : 5/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Vakıflar Genel Müdürlüğü İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü, Gümüssuyu Inönü 2 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/173288 İhale Kayıt Numaralı "Eyüp İmareti Malzemesiz Yemek Yapım-Dağıtım Ve Adak Kurban Kesimi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4538].(0254)./2011-37Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Vakıflar Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürlüğütarafından 05.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Eyüp İmareti Malzemesiz Yemek Yapım-Dağıtım ve Adak Kurban KesimiHizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Nimet Gıda Taş İnş. Tem. Teks. Bilg. Dan. Pet. ve Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.12.2011tarih ve 54676sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Birim fiyat teklif cetvelinin ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin satırlarının birer aylık dönemler esas alınarak doldurulması, araçlara ait tekliflerin bir ay üzerinden hesaplanarak birim fiyatın bulunması suretiyle teklif verilmesi ve birim fiyat teklif cetvelinin anılan şekilde doldurmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhalede geçerli tek teklifin kaldığı, yeterli rekabet ortamının oluşmadığı ve bu gerekçeyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İtirazen şikâyete konu husus ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu ihale Kanununun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinde;

“Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanunun “Tekliflerin değerlendirmesi” başlıklı 37 nci maddesinde;

“İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Kanunun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde;

“Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

…” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri uygulama Yönetmeliğinin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53 üncü maddesinde;

“ (1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işin tanımı idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“Eyüp imareti Malzemesiz Yemek Yapım-Dağıtım ve Adak Kurban Kesimi İşi” olarak yapılmış, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vermeleri gerektiği ifade edilmiş ve şartname ekinde isteklilerin kullanması gereken standart formlara yer verilmiştir.

İdari şartname ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu ise toplam 18 satırdan oluşacak şekilde hazırlanmış ve ihale konusu işte kullanılması öngörülen hizmet araçları için iki ayrı satır açılmıştır. Hizmet araçlarına ilişkin satırlardan ilki “2 adet şoförlü denetim aracı” ikincisi “1 adet şoförsüz denetim aracı” iş kalemleri için ayrılmış ve “Birimi” bölümüne “Adet” , “Miktarı” bölümüne “Araç adedi” yazılmak suretiyle teklif alınacak araçlara ilişkin birim ve miktar bileşenleri belirlenmiştir. Bu çerçevede, ihale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formuna yönelik olarak ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar bir şikâyet başvurusu olmadığı ve dokümana karşı başvuru yolunun tükendiği hususu, mevcut birim fiyat teklif cetveli standart formunun teklif vermeye engel olacak nitelikte bir aykırılık barındırmadığı hususu ile bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibince öne sürülen fiyat teklif cetvelinin ihale konusu işte kullanılacak hizmet araçlarına ilişkin ilgili satırlarının birer aylık dönemler esas alınarak doldurulması gerektiği yönündeki iddianın isabetli olmadığı ve mevcut dokümanda yer alan düzenlemeler doğrultusunda, anılan hizmet araçlarına ilişkin ilgili satırlarının araç adedi esas alınmak suretiyle doldurulması gerektiği kabul edilmiştir. Zira birim fiyat teklif cetveli standart formunda araçlara ait miktar bileşeni “Ay” olarak değil “Adet” olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibi Nimet Gıda Taş İnş. Tem. Teks. Bilg. Dan. Pet. ve Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde de ihale konusu işte kullanılacak hizmet araçlarına ilişkin satırlara ait “Miktar” sütununda “Araç adetlerine” yer verildiği ancak miktar bileşenleri ile ilgili teklif birim fiyatlarının çarpımı sonucunda bulunan tutarın ilgili teklif kalemlerine ait toplam tutarı sağlamadığı anlaşılarak, başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin hizmet araçlarına ait hesaplamalarında aritmetik hata yapıldığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…” hükmü,

Anılan Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.__” hükmü yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede 15 adet ihale dokümanının satın alınmak veya EKAP üzerinden indirilmek suretiyle temin edildiği, 3 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi Nimet Gıda Taş İnş. Tem. Teks. Bilg. Dan. Pet. ve Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ninn teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle, Alpdağ Tur. Ul. Yol. Taş. İth. İhr. Ltd. Şti.-Üçcan Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu, pilot ortağa ait iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve özel ortağa ait iş deneyim tutarının yetersiz olduğu gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve geriye kalan tek geçerli teklif sahibi istekli Sayfan Yemek Üretim Tesisleri Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmek suretiyle ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Sayfan Yemek Üretim Tesisleri Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmektedir.

Rekabet kavramı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“…

Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini sağlayan yarışı Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik kararlar verilebilmesini sağlayan yarışı,

…

İfade eder” hükmü ile tanımlanmakta ve rekabet olgusunun varlığı, esas olarak piyasalarda herhangi bir etki veya baskı unsurunun hakimiyetine olanak tanınmaksızın ekonomik aktörlerin özgür iradeleri ile alacakları kararlar doğrultusunda gerçekleşen yarışma ortamına özgülenmektedir. Kuşkusuz rekabet olgusunu, sınırları önceden net olarak belirlenebilen bir durum kabulünden öte, her somut yarışmanın kendi dinamikleri içinde gerçekleşen süreçlerle bağlantılı olarak ele almak ve gerekli değerlendirmeleri yapmak, yukarıda yer verilen “Rekabet” tanımının da gereği olarak kabul edilmesi gereken bir değerlendirme yöntemi şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Kamu alımlarında; ihale dokümanı ile gerçekleşecek olan yarışmanın şartlarının nerdeyse tamamının, henüz ihale sürecinin hemen başında net olarak belirleniyor olması sebebiyle, rekabet olgusunun tespitinde ihaleye katılımı daraltıcı bir ihale dokümanının varlığı ve isteklilerin teklif fiyatlarının en önemli değerlendirme kriteri olarak belirdiğini söylemek yanlış olmaz. Bu doğrultuda, incelemeye konu ihalede ihale dokümanının ihale katılımı daraltıcı nitelik taşıdığına ilişkin 4734 sayılı Kanunda öngörülen süre ve usuller çerçevesinde herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin altında olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde; incelemeye konu ihalede yalnızca geçerli tek teklif kalmış olmasının rekabetin oluşmadığı ve bu sebeple ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönünde bir tespit yapılmasına yeterli nitelikte bir sonucu ifade etmediği anlaşılarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi