KİK Kararı: 2012/UH.I-2778.1

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/039
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 04.07.2012
Karar No : 2012/UH.I-2778.1
BAŞVURU SAHİBİ:
Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hilal Mah. 674. Sok. No:8/9 Yıldız-Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Meclis-i Mebusan Cad. No: 43 Fındıklı Beyoğlu/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/17361 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ve Bağlı Merkezlerin Genel Temizlik (Çamaşır-Bulaşık Yıkama, Ütüleme, Hamaliye ve Cam Temizlik) İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2215].(0263)./2012-43Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğütarafından 03.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ve Bağlı Merkezlerin Genel Temizlik (Çamaşır-Bulaşık Yıkama, Ütüleme, Hamaliye ve Cam Temizlik) İşi” ihalesine ilişkin olarak Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.06.2012tarih ve 21146sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında imzası bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Derya ŞEN, proforma faturayı düzenleyen Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti. ve istekli Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında yasaklamaya ilişkin işlemlerin başlatılması için idareye bildirimde bulunulmasına,

3. Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında imzası bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Serhan Gürhan, proforma faturayı düzenleyen Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.– Suat SOLUK ve istekli Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında yasaklamaya ilişkin işlemlerin başlatılması için idareye bildirimde bulunulmasına,

4. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Derya ŞEN, Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti. ve istekli Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına,

5. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Serhan Gürhan, Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.– Suat SOLUK ve istekli Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı,

2. Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekli tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının onaylı örneklerinin Başbakanlık Bilgi Edinme Kurulu’nun 07.11.2007 tarih ve 2007/1236 sayılı kararı doğrultusunda kendilerine verilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. “ hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde,

“7 8.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin esasların bulunduğu “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde,

“ _79.1.__(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.)_Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

...

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

…

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesi;

“Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

…

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

313 Temizlik Personeli en az asgari ücret, 5 Cam Temizlik Personeli asgarin ücretin en az %30 fazlası

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmayacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

1. Yemekler ayni olarak İl Müdürlüğü ve bağlı merkezlerin tabldotundan idarece karşılanacaktır yükleniciye rücu edilmeyecektir.

2. Yol ücreti olarak 26 gün üzerinden günlük brüt 8,58 TL yüklenici tarafından nakdi olarak verilecek ve işçilerin bordrolarında gösterilecektir.

3. Yüklenici tarafından çalıştırılan işçilere Teknik Şartnamenin 7.2. maddesinde belirtilen özelliklerdeki kıyafetlerden 2 takım yazlık 2 takım kışlık olmak üzere toplam 4 takım iş elbisesi ayni olarak verilecektir. Ayrıca her bir Cam Temizlik Personeline 1 adet güvenlik bel kemeri verilecektir. İş elbiselerinin rengi ve modeli idarece belirlenecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

Dış cephesi cam ve giydirme (kaplama-dolgu) olan binaların camları dıştan idarenin sağlayacağı iskele, vinç vb. araçlar ile temizlettirilecektir. Kiralama bedeli idarece karşılanacaktır yükleniciye rücu edilmeyecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranı %2,5 dir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Teknik şartnamenin 7 nci maddesine göre ihalede işçilere verilmesi öngörülen kıyafetler şunlardır:

SIRA NO

KIYAFETİN CİNSİ

YAZLIK (A)

KIŞLIK (B)

TOPLAM (C=A+B)

İŞÇİ SAYISI (D)

GENEL TOPLAM (Adet) (C*D)

TEMİZLİK ELEMANI

1

İş Ceketi (Gömleği)

2

2

4

313

1252

2

İş Pantolonu

2

2

4

313

1252

CAM TEMİZLİK ELEMANI

1

İş Ceketi (Gömleği)

2

2

4

5

20

2

İş Tulumu ( Cam Temizlik Elemanı için)

2

2

4

5

20

3

Güvenlik Bel Kemeri (Cam Temizlik Elemanı için)

1

0

1

5

5

Söz konusu ihalede 16 adet isteklinin teklif verdiği ve idarece yapılan değerlendirme sonucunda 11 adet geçerli teklifin mevcut olduğu, geçerli tekliflerden Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti., Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Saytem Sağlık Hizm. Otomasyon Gıda Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Taş-Tem Sos. Hiz. İnş. Konf. Özel Güv. Hiz. Sağ. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ’nin vermiş oldukları tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi nedeniyle kendilerinden açıklama istendiği, idarece verilen süre içerisinde isteklilerden Taş-Tem Sos. Hiz. İnş. Konf. Özel Güv. Hiz. Sağ. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklife ilişkin açıklamada bulunmadığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ise mevzuata uygun olduğuna karar verilerek 11.05.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihalede giyim hariç asgari işçilik maliyetin 313 adet temizlik işçisi için 10.559.768,64 TL, 5 adet cam temizlik işçisi için 209.119,20 TL olmak üzere toplam 10.768.887,84 TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde kalan istekli olan Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde 313 adet temizlik işçisi için 10.559.768,64 TL, 5 adet cam temizlik işçisi için 209.119,20 TL olmak üzere toplam 10.768.887,84 TL ödenmesinin öngörüldüğü, bu tutarın giyim hariç asgari işçilik maliyetine eşit olduğu anlaşılmıştır.

İşçilere verilecek kıyafetlerin maliyetinin tevsiki amacıyla, Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan 63,70 TL tutarında bir proforma fatura sunulduğu, proforma faturada 636 adet yazlık iş ceketi fiyatının 12,72 TL, 636 adet kışlık iş ceketi fiyatının 12,72 TL, 626 adet yazlık iş pantolonu fiyatının 18,78 TL, 626 adet kışlık iş pantolonu fiyatının 18,78 TL, 10 adet yazlık iş tulumunun fiyatının 0,30 TL, 10 adet kışlık iş tulumunun fiyatının 0,30 TL ve 5 adet güvenlik bel kemerinin fiyatının 0,10 TL olarak belirlendiği, proforma fatura üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’ninin altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve SMMM imzası ile kaşesinin bulunduğu, belge ekinde ayrıca maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki fiyatların birbiriyle uyumlu olduğu, ihale üzerinde kalan isteklinin proforma faturada teklif edilen fiyat üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplayarak, giyim maliyetini teklifine dahil ettiği görülmüştür.

Proforma fatura ve ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan fiyatların, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirilerek, idare tarafından belge üzerinde imzası bulunan SMMM Derya Şen’den, ilgili belgelere dayanak teşkil eden faturalar istenmiştir. Gönderilen 3 adet fatura incelendiğinde; maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirlenen bazı kalemlere ait toplam miktar ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile sunulan satış faturasındaki toplam miktar ve tutarların birbirleriyle uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Asur Doğalgaz Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aldığı 20.10.2011 tarihli faturada, 1.450 adet yazlık iş ceketi (gömleği) için 0,01 TL fiyat belirlendiği, 31.12.2011 tarihli satış faturası incelendiğinde ise 525 adet yazlık iş ceketi satıldığı, bu ceketler için 0,10 TL birim fiyat öngörüldüğü, toplamda 52,50 TL olması gereken tutarın 5,25 TL olarak belirlendiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ise 925 adet yazlık iş ceketi satıldığının belirtildiği ve bu ceketlerin birim satış tutarının 0,01 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde, ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek, yasak fiil ve davranışlar arasında sayılmış ve bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun Dördüncü Kısmında yer alan 58 inci ve 59 uncu maddelerinde, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği, taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacağı, hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanacağı hüküm altına alınmıştır.

5326 sayılı Kabahatler Kanununun 2 nci maddesinde kabahat, kanunun karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık olarak tanımlanmış ve 5 inci maddesinde failin icrai veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman kabahat işlenmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla, 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen ve Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil etmeyen fiil ve davranışlar, bir idari yaptırım olarak yasaklamayla sonuçlanmaları nedeniyle, 5326 sayılı Kanunun kabahat tanımı içine girmektedir. Yine 5326 sayılı Kanunun anılan hükmüne göre, kabahat kapsamına giren fiillerin ihmali davranışla gerçekleştirilebileceğinden hareketle, isteklilerin ihale sürecinde kullandıkları belgelerin ve belgelerdeki bilgilerin gerçekliğinden sorumlu oldukları, bu sorumluluklarını yerine getirmemeleri halinde yasaklanmalarının anılan kanun hükümlerinin gereği olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sunulan proforma faturanın ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirlenen bazı kalemlerin örneğin yazlık iş ceketi (gömleği) toplam miktar ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile sunulan satış faturasındaki toplam miktar ve tutarların birbirleriyle uyumlu olmaması nedeniyle, aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir.

Buna ek olarak; proforma faturanın dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gerçek bilgileri yansıtmadığı tespit edildiğinden, belgeyi düzenleyen Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti.. ve SMMM Derya Şen hakkında yasaklamaya ilişkin işlemlerin başlatılması için idareye, SMMM Derya Şen hakkında TÜRMOB’a ve gerekli incelemenin yapılmasını teminen, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53 üncü maddesinde, bu Kanuna göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurumun görev ve yetkileri sayılmıştır.

Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekli tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının onaylı örneklerini talep etmesi, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde incelenmesi gereken bir husus olup, Kurumumuzun böyle bir talebi değerlendirmek konusunda yetki ve görevi bulunmamaktadır. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 13 üncü maddesine göre, bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibinin Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebileceği düzenlenmiş olup, bu hususta inceleme yapma görevi Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna aittir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının görev yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; giyim hariç asgari işçilik maliyetinin ihale dokümanına uygun olarak belirlendiği görülmüştür.

İşçilere verilecek kıyafetlerin maliyetinin tevsiki amacıyla, 5 adet cam temizlik işçisi için Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.–Suat Soluk’tan alınan 350,00 TL tutarında bir proforma fatura sunulduğu, proforma faturada 10 adet yazlık iş ceketi fiyatının 50,00 TL, 10 adet kışlık iş ceketi fiyatının 50,00 TL, 10 adet yazlık iş tulumunun fiyatının 100,00 TL, 10 adet kışlık iş tulumunun fiyatının 100,00 TL ve 5 adet güvenlik bel kemerinin fiyatının 50,00 TL olarak belirlendiği, 313 adet temizlik işçisinin kıyafetlerinin maliyetinin tevsiki amacıyla Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.- Suat Soluk’tan alınan 12.520,00 TL tutarında bir proforma fatura sunulduğu, proforma faturada 626 adet yazlık iş pantolonu fiyatının 3.130,00 TL, 626 adet kışlık iş pantolonu fiyatının 3.130,00 TL, 626 adet yazlık iş ceketi fiyatının 3.130,00 TL, 626 adet kışlık iş ceketi fiyatının 3.130,00 TL olarak belirlendiği, proforma fatura üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’ninin altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve SMMM imzası ile kaşesinin bulunduğu, belge ekinde ayrıca maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki fiyatların birbiriyle uyumlu olduğu, isteklinin proforma faturada teklif edilen fiyat üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplayarak, giyim maliyetini teklifine dahil ettiği görülmüştür.

Proforma fatura ve ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan fiyatların, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirilerek, idare tarafından belge üzerinde imzası bulunan SMMM Serhan Gürhan’dan, ilgili belgelere dayanak teşkil eden faturalar istenmiştir. Gönderilen 4 adet fatura incelendiğinde faturaların üzerinde, faturaları düzenleyen Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.–Suat Soluk’a ait imzanın bulunmadığı görülmüştür.

Bu çerçevede, istekli tarafından sunulan proforma fatura ve ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan fiyatlara dayanak teşkil eden faturaların mevzuata uygun hazırlanmamış olması nedeniyle, aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla belgeyi düzenleyen Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.– Suat Soluk ve SMMM Serhan Gürhan hakkında yasaklamaya ilişkin işlemlerin başlatılması için idareye, SMMM Serhan Gürhan hakkında TÜRMOB’a ve gerekli incelemenin yapılmasını teminen, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Saytem Sağlık Hizm. Otomasyon Gıda Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; giyim hariç asgari işçilik maliyetinin ihale dokümanına uygun olarak belirlendiği görülmüştür.

İşçilere verilecek kıyafetlerin maliyetinin tevsiki amacıyla, Topaloğlu İş Elbiseleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan 22.773,60 TL tutarında bir proforma fatura sunulduğu, proforma faturada 1252 adet iş pantolonu fiyatının 11.142,80 TL, 1252 adet iş gömleği fiyatının 11.142,80 TL, 20 adet iş gömleği fiyatının 178,00 TL, 20 adet iş tulumu fiyatının 240,00 TL, 5 adet güvenlik bel kemerinin fiyatının 70,00 TL olarak belirlendiği ve proforma fatura üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının %80’ninin altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve SMMM imzası ile kaşesinin bulunduğu, isteklinin proforma faturada teklif edilen fiyat üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplayarak, giyim maliyetini teklifine dahil ettiği görülmüştür. Dolayısıyla Saytem Sağlık Hizm. Otomasyon Gıda Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında imzası bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Derya Şen, proforma faturayı düzenleyen Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti. hakkında yasaklamaya ilişkin işlemlerin başlatılması için idareye bildirimde bulunulmasına,

3. Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağında imzası bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Serhan Gürhan, proforma faturayı düzenleyen Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.– Suat Soluk hakkında yasaklamaya ilişkin işlemlerin başlatılması için idareye bildirimde bulunulmasına,

4. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Derya Şen, Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıd. Teks. Medikal San. Tic. Ltd. Şti. ve istekli Belpa İnşaat Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına,

5. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Serhan Gürhan, Gökkuşağı Giyim ve Tem. Alım Satım ve Toptan Tic.– Suat Soluk ve istekli Karahan Group İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına,

6. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Derya Şen ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Serhan Gürhan hakkında, gerekli mesleki incelemenin yapılmasının teminen TÜRMOB’a bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi