KİK Kararı: 2012/UH.I-2703

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 95
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UH.I-2703
BAŞVURU SAHİBİ:
Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.-- Bıçak Grup Yapı Bilişim Mühendislik Elek. Personel Destek Temiz. Gıda ve Taşımacılık Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, BOĞAZİÇİ MAHALLESİ 1.CADDE 1067/2 SOKAK NO:4/19 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gölbaşı Hasvak Devlet Hastanesi, Bahçelıevler Mah.319.Sk.No:52 06830 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/37113 İhale Kayıt Numaralı "Bakım-Onarım Ve Teknik Destek Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2217].(0253)./2012-45Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gölbaşı Hasvak Devlet HastanesiBaşhekimliği tarafından 20.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bakım-Onarım ve Teknik Destek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. - Bıçak Grup Yapı Bilişim Mühendislik Elek. Personel Destek Temiz. Gıda ve Taşımacılık Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 21.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.06.2012tarih ve 21163sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 462.786,98 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatından asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında geriye giyim bedeli için 0,29 TL kaldığı, ancak isteklinin giyim bedeli için 2,88 TL fiyat öngördüğü, bu yönüyle, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının tutarlı olmadığı ve teklifinin asgari işçilik maliyetini (giyim bedeli dâhil) karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“…

78.7. Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilecek, ancak brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır.” açıklamaları,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları,

Aynı Tebliğin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5 inci maddesinde;

“…

16.5.2.1. İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Lise mezunu veya ustalık belgesi (meslek deneyimini gösterir belge) veya kurs sertifikası sahibi 12 kişi asgari ücretin % 35 fazlası,

Ulusal Bayram ve genel tatili 29 gün ve 1 personel çalışacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) Bu hizmet ihalesinde çalıştırılacak işçilerin yemekleri idare tarafından karşılanacak olup, yüklenici yemek bedeli için herhangi bir rakam hesaplamayacaktır.

b) Her işçiye sözleşme dönemi boyunca aylık (26 iş günü x 2 adet toplu taşıma bileti (EGO) / kişi) 52 adet toplu taşıma bileti (EGO) ayni olarak verilecektir.

c) İşçilere, aşağıda belirtilen ve teknik özellikleri teknik şartnamede belirtilen giyim yardımı ayni olarak yapılacaktır.

Giyecek bedeli teklif fiyata dahil edilecektir.

İş kıyafetleri; teknik şartnamede belirtilen özelliklerde Kontrolörlüğün ve muayene komisyonunun birlikte belirleyip yükleniciye bildirdiği renk ve modelde olacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim % 3” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Kılık Kıyafet” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Personelin kılık kıyafet, yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olacaktır. Her personele 1 adet parka (mont), 2 adet iş önlüğü ve tişört (yazlık-kışlık) firma tarafından karşılanacaktır. İş önlüğü devamlı giyecek, kimlik kartını takacaktır. İşiyle ilgili 1 personel için “çizme, baret, koruyucu gözlük, maske, eldiven” firmaca karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri uyarınca, inceleme konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti; personelin işçilik ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günleri işçilik ücreti, aylık 52 adet EGO toplu taşıma bileti ve teknik şartnamede belirlenmiş olan giyim malzemelerinden oluşmaktadır.

Yol bedelinin tespitine ilişkin olarak; Ankara Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin 2011/30 sayılı kararında, 01.09.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, bir binişlik tam yolcu ücretinin KDV dâhil 1,75 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür. İhale konusu hizmet süresince her bir personele aylık 52 adet bilet verileceğinden, bir personelin aylık yol bedeli (KDV dâhil) 91,00 TL olmaktadır. Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları uyarınca, anılan bedelden KDV tutarı düşüldüğünde 77,118 TL sonucuna ulaşılmakta ve anılan tutarın virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanması sonucunda, bir personelin bir aylık yol bedelinin 77,12 TL olarak esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca, başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti (giyim bedeli hariç) 462.787,27 TL olmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda; istekli tarafından, personelin yol bedeli açısından, bir binişlik tam bilet bedeli üzerinden (1,75 TL) KDV tutarı düşülerek bulunan 1,483 TL tutarının aşağıya yuvarlanması sonucunda, bir personelin bir günlük yol bedelinin 1,48 TL olarak esas alındığı, anılan tutarın aylık bilet sayısı olan 52 ile çarpılması sonucunda, bir personelin bir aylık yol bedelinin 76,96 TL olarak belirlendiği, ne var ki, yukarıda açıklandığı üzere, öncelikli olarak, herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmaksızın, personelin aylık yol bedelinin tespit edilmesi (1,75*52=91,00 TL), daha sonra, bulunan tutardan % 18 oranında KDV tutarının düşülmesi (91,00/1,18=77,118) ve yuvarlama işleminin bu aşamadan sonra yapılarak, bir personelin bir aylık yol bedelinin 77,12 TL olarak esas alınması gerektiği, bu yönüyle, istekli tarafından yol bedelinin eksik şekilde hesaplandığı, diğer yandan, giyim bedeli için sözleşme ve genel giderler dâhil 46,45 TL teklif edildiği, başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan (giyim bedeli hariç) 462.787,27 TL üzerine, istekli tarafından öngörülen giyim bedelinin eklenmesi neticesinde, istekli açısından hesaplanan asgari işçilik maliyetinin 462.833,72 TL olduğu ve isteklinin 462.787,27 TL’lik teklif fiyatının, kendisi açısından tespit edilen asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, ayrıca, isteklinin teklif fiyatı 462.787,27 TL olmasına rağmen, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan maliyet icmal tablosunda teklif fiyatının 462.788,27 TL olarak açıklandığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Berka Temizlik İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. - Bıçak Grup Yapı Bilişim Mühendislik Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; istekli tarafından, giyim bedeli için sözleşme ve genel giderler dâhil 2,40 TL teklif edildiği, başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan (giyim bedeli hariç) 462.787,27 TL üzerine, istekli tarafından öngörülen giyim bedelinin eklenmesi neticesinde, istekli açısından hesaplanan asgari işçilik maliyetinin 462.789,67 TL olduğu ve isteklinin 462.789,38 TL’lik teklif fiyatının, kendisi açısından tespit edilen asgari işçilik maliyetini karşılamadığı tespit edilmiştir.

Diğer yandan, ihale dokümanında 29 gün yapılacağı düzenlenmiş olan ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması işçilik ücretine (1 günlük) istekli tarafından 50,74 TL teklif edildiği, ancak, anılan ücretin (1 günlük) 50,75 TL olması gerektiği ve isteklinin açıklamalarının bu açıdan da mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Soyer Kurumsal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Berka Temizlik İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. - Bıçak Grup Yapı Bilişim Mühendislik Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca verilen karar ile; Soyer Kurumsal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Berka Temizlik İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. - Bıçak Grup Yapı Bilişim Mühendislik Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik olarak “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük aşamaya yönelik iddialarına ilişkin olarak, başvuru sahibi de dahil olmak üzere iki isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde verilen Kurul kararı değerlendirmesine katılmakla beraber;

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan, Soyer Kurumsal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim gideri için; 12 adet mont parka için 0,75 TL birim fiyat, 12 adet yazlık iş önlüğü için 0,50 TL birim fiyat, 12 adet kışlık iş önlüğü için 0,50 TL birim fiyat, 12 adet yazlık tişört için 0,40 TL birim fiyat, 12 adet kışlık tişört için 0,40 TL birim fiyat, 1 çift çizme için 5,00 TL, 1 adet baret için 5,00 TL, 1 adet maske için 1,50 TL ve 1 adet eldiven için 1,00 TL birim fiyatlar içeren ve toplamda 45,10 TL’lik fiyat teklif edildiği, bu giyim maliyetinin tevsiki için Ömer Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 19.04.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde Tedarikçiden Alınan Proforma Faturaya ilişkin açıklamaya yönelik hazırlanmış Maliyet/Satış Tespit Tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Diğer yandan, başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme uyarınca;

1. Aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülen başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından ihale konusu işte çalışacak personelin giyimi için; 48 adet iş önlüğü için 0,01 TL birim fiyat, 12 adet parka için 0,06 TL, 48 adet tişört için 0,02 TL, 1 adet çizme için 0,04 TL, 1 adet şeffaf koruyucu gözlük için 0,03 TL, 1 adet eldiven için 0,03 TL, 1 adet baret için 0,04 TL ve 1 adet maske için 0,03 TL birim fiyatlar ile toplamda 2,33 TL lik fiyatın öngörüldüğü, bu giyim maliyetinin tevsiki için Ahmet BIÇAK tarafından istekli iş ortaklığı adına tanzim edilen 02.05.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde Tedarikçiden Alınan Proforma Faturaya ilişkin açıklamaya yönelik hazırlanmış Maliyet/Satış Tespit Tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

2. Aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülen Adalı Grup San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale konusu işte çalışacak personelin giyimi için; 48 adet yazlık ve kışlık iş önlüğü için 0,01 TL birim fiyat, 24 adet parka için 0,01 TL birim fiyat, 48 adet tişört için 0,01 TL birim fiyat, 2 çift çizme için 0,01 TL birim fiyat, 2 adet koruyucu gözlük için 0,01 TL birim fiyat, 2 çitf eldiven için 0,01 TL birim fiyat, 2 adet baret için 0,01 TL birim fiyat ve 2 adet maske için 0,01 TL birim fiyatlar ile toplamda 1,30 TL lik fiyatın öngörüldüğü, bu giyim maliyetinin tevsiki için Suat ELÇİ tarafından istekli adına tanzim edilen 19.04.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde Tedarikçiden Alınan Proforma Faturaya ilişkin açıklamaya yönelik hazırlanmış Maliyet/Satış Tespit Tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

3. Aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülen Belpa Ltd. Şti. - Özmen Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ihale konusu işte çalışacak personelin giyimi için; 48 adet yazlık ve kışlık iş önlüğü için 0,01 TL birim fiyat, 12 adet parka için 0,03 TL birim fiyat, 48 adet tişört için 0,01 TL birim fiyat, 1 çift çizme için 0,02 TL birim fiyat, 1 adet koruyucu gözlük için 0,02 TL birim fiyat, 1 adet eldiven için 0,02 TL, 1 adet baret için 0,02 TL birim fiyat ve 1 adet maske için 0,02 TL birim fiyatlar ile toplamda 1,42 TL lik fiyatın öngörüldüğü, bu giyim maliyetinin tevsiki için Yaşam End. İnş. Temz. Gıda. Teks. Med. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 18.04.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde Tedarikçiden Alınan Proforma Faturaya ilişkin açıklamaya yönelik hazırlanmış Maliyet/Satış Tespit Tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

Aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülen ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli Soyer Kurumsal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ilebaşvuru sahibi iş ortaklığı, Adalı Grup San. ve Tic. Ltd. Şti. veBelpa Ltd. Şti. - Özmen Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük açıklamaları kapsamında sundukları; proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanaklarında ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçeleri ile de değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen ihale üzerinde bırakılan istekli Soyer Kurumsal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. dahil olmak üzere başvuru sahibi iş ortaklığı ile Adalı Grup San. ve Tic. Ltd. Şti. veBelpa Ltd. Şti. - Özmen Ltd. Şti. İş Ortaklığı olmak üzere toplam dört isteklinin tekliflerinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçelerinin de, Kurul kararının anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesi” niteliğindeki karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi