KİK Kararı: 2012/UH.I-2684

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 98
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UH.I-2684
BAŞVURU SAHİBİ:
Biter Kardeşler Güv. Kırt. Gıda Teks. Tar. San. Ve Tic. Ltd. Şti., CUMHURİYET MAH. NECMETTİN CEVHERİ CAD. NO :13 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Harran Devlet Hastanesi Baştabipliği, Süleyman Demirel Mah. Fatih Cad. No:54 63510 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/45281 İhale Kayıt Numaralı "17 Kişi İle 6 Ay Hastane Genel Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2142].(0278)./2012-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Harran Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 07.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “17 Kişi ile 6 Ay Hastane Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Biter Kardeşler Güv. Kırt. Gıda Teks. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 25.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.06.2012tarih ve 20495sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İdarece, aşırı düşük teklif açıklamalarının “giyim giderine ilişkin olarak sundukları proforma fatura 3 adet tulum için fiyat öngörmedikleri için” uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderler başlığı altında giyim kalemi içerisinde 3 adet tulumun sayılmadığı, bu nedenle idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesinin yerinde olmadığı, kaldı ki 3 adet tulum teklif fiyata dâhil olsa bile söz konusu tulumlara ait giderin açıklamalarında öngörülen 1.063,27 TL tutarındaki kârdan karşılanabileceği, ayrıca temizlik işlerinde iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının % 1 yerine % 1,5 olarak belirlenmesi gerektiği,

2 ) İhaleye ait teknik şartnamenin 7 nci maddesinde yer alan; “ Temizlik işçileri tek tip forma giyecek kesinlikle önlüksüz işçi çalıştırılmayacak, her işçi için yıllık bir yazlık bir kışlık iş elbisesi ve iş ayakkabısı verilecektir ve 3 personele yıllık birer adet tulum, ayrıca müteahhit firma işçilere yaka kartı düzenleyecek ve bu kartlar Baştabiplikçe onaylandıktan sonra Hastane içerisinde çalıştırılan işçilerin yakalarına taktırılacaktır, işçi elbisesi, ayakkabıları ve tulumları idarenin öngördüğü renklerden model ve kalitede olacaktır. Forma ücretleri firmanın hak edişinden kesilecektir.” düzenlemesinde forma ücretlerinin hakedişlerden kesileceğine dair ifadenin, idarece yapılacak aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim giderine ilişkin sorgulama yapılmaması veya idarece giyim için bedel öngörülmesi gerektirdiği sonucunu doğurduğu ve bu nedenle de anılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

3 ) Teknik şartnamenin “Görevlilerin Kıyafeti” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan; “Temizlik görevlilerinin özel iş kıyafetleri müteahhit firma tarafından temin edilecektir. Görevliler bu kıyafetle iş yapmak mecburiyetinde olup, müteahhit firma temizlik görevlilerinin kıyafetlerini daima temiz bir şekilde bulundurmak mecburiyetindedir. Personel saç sakal bırakmayacak kılık kıyafetine dikkat etmeyen düzene uymayan personel derhal değiştirilecektir. Temizlik personeli tek tip elbise tip elbise giyecek hastane personeli ile rengi ve şekli farklı olacaktır. Tıbbi atık toplayacak temizlik işçileri için turuncu renkte tulum diktirilecek tulumların arkasında tıbbi atık arması bulunacaktır. Bu personel tıbbi atıkları servis ve ünitelerden toplayıp, konteynıra taşıma sürecinde ellerinde plastik eldiven ve ağzında maske olacaktır. Bu düzen içerisinde çalışmalar sağlanacaktır.” düzenlemesinde çalıştırılacak personel için tulum verileceği ifade edilmesine karşın, idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderler başlığı altında giyim kalemi içerisinde sayılmadığı, ayrıca plastik eldiven ve maskenin de anılan giyim kalemi içerisinde sayılmadığı ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında yer almadığı, dolayısıyla idari şartname ile teknik şartnamenin birbiri ile uyumlu olmadığı,

4 ) Teknik şartnamenin 36 ncı maddesinde yer alan; “İhaleyi alan firma 4 ayda bir yılda üç kez hastanenin tüm birimlerini her türlü haşerelere karşı korunması maksadıyla ilaçlama yapması zorunludur. Ayrıca idarenin lüzumlu gördüğü zamanlarda da ilaçlaması zorunludur. Diğer temizliklerde kullanılacak malzemeler örneğimize uygun olacak hastalara ve çalışanlara zarar vermeyecek, gerektiğinde idarenin daha kaliteli temizlik malzemesi talep etme hakkı vardır.” düzenlemesinde ilaçlama yapılacağı belirtilmesine karşın, idari şartnamede teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılmadığı, ayrıca idarenin yaklaşık maliyet hesabında yer almadığı, öte yandan tuluma ilişkin giderin de idari şartnamede teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılmadığı, dolayısıyla idari şartname ile teknik şartnamenin birbiri ile uyumlu olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “17 Kişi ile 6 Ay Hastane Genel Temizlik Hizmeti Alımı” şeklinde belirtildiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Temizlik Hizmetinde Çalışacak Olan 17 kişi Asgari Ücret maaş alacaktır.
b) Resmi tatil ve izin günlerinde personel 10,5 gün x 4 personel çalıştırılacaktır

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İşçilerin yemek ihtiyaçları karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastaneden çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bedel öngörmeyeceklerdir.
Yol bedeli ödenmeyecek olup firmalar bir ücret ön görmeyecektir.
Tüm personele yıl için 2 takım kıyafet (bir takım yazlık, 1 takım kışlık olmak üzere) ayni olarak verilecektir. Her bir takım kıyafet İş Elbisesi, ayakkabı ve çorapdan oluşacaktır. Sözleşme süresi boyunca her personele 1 takım kışlık ve 1 takım yazlık olmak üzere toplam 2 takım kıyafet verilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Teknik şartnamede yüklenicinin yerine getirmesi öngörülen tüm iş ve işlemlere ait giderler teklif fiyata dahildir

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (Bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Aynı şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 47 nci maddesinin aşağıdaki şekilde olduğu;

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

TEMİZLİK PERSONELİ ( 17 YAZLIK + 17 KIŞLIK KIYAFET + 3 TULUM )

AY

17,00

6,000

2

RESMİ TATİL GÜNLERİ

GÜN

4,00

10,500

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “ İşe başlama tarihi 08.06.2012, işi bitirme tarihi 31.12.2012.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu ihaleye ilişkin teknik şartnamenin 7 nci maddesinde ; “Temizlik işçileri tek tip forma giyecek kesinlikle önlüksüz işçi çalıştırılmayacak, her işçi için yıllık bir yazlık bir kışlık iş elbisesi ve iş ayakkabısı verilecektir ve 3 personele yıllık birer adet tulum, ayrıca müteahhit firma işçilere yaka kartı düzenleyecek ve bu kartlar Baştabiplikçe onaylandıktan sonra Hastane içerisinde çalıştırılan işçilerin yakalarına taktırılacaktır, işçi elbisesi, ayakkabıları ve tulumları idarenin öngördüğü renklerden model ve kalitede olacaktır. Forma ücretleri firmanın hak edişinden kesilecektir.” düzenlemesinin,

“Görevlilerin Kıyafeti” başlıklı 32 nci maddesinde; “Temizlik görevlilerinin özel iş kıyafetleri müteahhit firma tarafından temin edilecektir. Görevliler bu kıyafetle iş yapmak mecburiyetinde olup, müteahhit firma temizlik görevlilerinin kıyafetlerini daima temiz bir şekilde bulundurmak mecburiyetindedir. Personel saç sakal bırakmayacak kılık kıyafetine dikkat etmeyen düzene uymayan personel derhal değiştirilecektir. Temizlik personeli tek tip elbise tip elbise giyecek hastane personeli ile rengi ve şekli farklı olacaktır. Tıbbi atık toplayacak temizlik işçileri için turuncu renkte tulum diktirilecek tulumların arkasında tıbbi atık arması bulunacaktır. Bu personel tıbbi atıkları servis ve ünitelerden toplayıp, konteynıra taşıma sürecinde ellerinde plastik eldiven ve ağzında maske olacaktır. Bu düzen içerisinde çalışmalar sağlanacaktır.” düzenlemesinin,

Anılan şartnamenin 36 ncı maddesinde ise; “İhaleyi alan firma 4 ayda bir yılda üç kez hastanenin tüm birimlerini her türlü haşerelere karşı korunması maksadıyla ilaçlama yapması zorunludur. Ayrıca idarenin lüzumlu gördüğü zamanlarda da ilaçlaması zorunludur. Diğer temizliklerde kullanılacak malzemeler örneğimize uygun olacak hastalara ve çalışanlara zarar vermeyecek, gerektiğinde idarenin daha kaliteli temizlik malzemesi talep etme hakkı vardır.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formuna aşağıda yer verilmiştir;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

TEMİZLİK PERSONELİ ( 17 YAZLIK + 17 KIŞLIK KIYAFET + 3 TULUM )

AY

17,00

6,000

2

RESMİ TATİL GÜNLERİ

GÜN

4,00

10,500

TOPLAM TUTAR(K.D.V Hariç)

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “ İşe başlama tarihi 08.06.2012, işi bitirme tarihi 31.12.2012.” düzenlemesinin yer almasına karşın, yukarıda yer alan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ihale konusu işin süresinin 6 ay olduğu ve isteklilerin tekliflerini birim fiyat teklif cetvelini esas alarak oluşturdukları dikkate alındığında ihale konusu işin süresi 6 ay olarak kabul edilmiştir.

İdari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada; 5 personelin brüt asgari ücret (886,50 TL) üzerinden hesaplanan asgari maliyet toplamının (giyim hariç, resmi tatil çalışması ve %3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 114.712,98 TL olduğu görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; incelemeye konu ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği, Ah-Dağ Yem. Tem. Bil. Elekt. Otom Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin teklifinin geçici teminat sunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından Biter Kardeşler Güvenlik Kırtasiye Gıda Teks. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti., Büner Temizlik İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Rota Tem. Güv. İletişim Yem. Öz. Sağ. Hiz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.-Ağaoğlu Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’ nin teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilerek, idarenin 08.05.2012 tarihli yazısı ile isteklilerin; “Kamu İhale Kanununun 38 nci maddesi kapsamında teklif bileşenlerini 3 gün içerisinde açıklaması” nın istenildiği, Büner Temizlik İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin süresi içinde açıklama sunmadığı, başvuru sahibi Biter Kardeşler Güvenlik Kırtasiye Gıda Teks. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin teklifinin sunmuş olduğu açıklamada “İdari şartnamenin 47 nci maddesi ve teknik şartnamenin 7 nci maddesinde çalışacak personel için verilecek 3 adet tulum için fiyat öngörmedikleri” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Rota Tem. Güv. İletişim Yem. Öz. Sağ. Hiz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.-Ağaoğlu Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’ nin açıklamaları yeterli görülerek ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenen Rota Tem. Güv. İletişim Yem. Öz. Sağ. Hiz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.-Ağaoğlu Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

_“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yapılan incelemede idari şartnamenin 25 nci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında giyim giderinin yer aldığı ve çalıştırılacak personele verilecek giyim eşyalarının iş elbisesi, ayakkabı ve çorap olarak belirlendiği, teknik şartnamenin 7 nci maddesinde 3 personel için yıllık birer adet tulum verileceğinin öngörüldüğü, ayrıca ihale dokümanı ekinde isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinde de 3 adet tulumun ayrı bir iş kalemi olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından “idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderler başlığı altında giyim kalemi içerisinde 3 adet tulumun sayılmadığı ve bu nedenle idarece, tulum giderine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesi gerektiği” iddia edilmekte ise de, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi gereğince ihale dokümanına yönelik olarak doküman satın alınmasından itibaren on gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “..Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.” hükmü uyarınca, isteklilerce teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin beyan edildiği ve ihale dökümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu 3 adet tulumun ayrı bir iş kalemi olarak belirtildiği göz önüne alındığında, tekliflerin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale dokümanındaki anılan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde ihale konusu işte çalışacak personelin iş elbisesi, ayakkabı, çorap ve 3 adet tulumdan oluşan giyim giderinin yüklenici tarafından karşılanmasının öngörüldüğü, bu doğrultuda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarında giyim giderini tevsik edici bilgi ve belge sunmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; aşırı düşük teklif açıklamasının ekinde giyim giderini tevsik etmek üzere Dorlion İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd.’den alınmış proforma fatura sunduğu ve bahse konu proforma faturanın iş elbisesi, çorap ve ayakkabıya ilişkin olduğu, ancak teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanması öngörülen tulum giderine ilişkin açıklama sunmadığı görülmüştür.

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan, satışlar üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin ibareyi içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, ancak proforma faturaya dayanak teşkil eden maliyet /satış tutarı tespit tutanağının (EK-O.5), her sayfasının tarafların imza ve kaşesini içermediği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde; giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak tevsik edemediği anlaşılan başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 25.5 inci maddesinde; “ Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir: Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (Bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından “ temizlik işlerinde risk oranının % 1,5 olarak esas alınması gerektiği” iddia edilmekte ise de, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi gereğince ihale dokümanına yönelik olarak doküman satın alınmasından itibaren on gün içerisinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “..Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.” hükmü uyarınca, isteklilerce teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin beyan edildiği göz önüne alındığında, tekliflerin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ihale komisyonunca kısa vadeli sigorta risk prim oranının idari şartnamenin 25.5 inci maddesi gereğince “% 1” olarak esas alınmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında;“İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin, “İhale dokümanında forma ücretleri firmanın hak edişinden kesileceğine dair düzenleme yapılmaması” gerektiğine ilişkin iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmış olup, ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki on gün ve her halde ihale tarihinden üç iş günü öncesinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı görülmüştür. Bu nedenle, başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında;“İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin “İdari şartname ile teknik şartnamenin uyumlu olmadığı” na ilişkin iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmış olup, ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki on gün ve her halde ihale tarihinden üç iş günü öncesinde şikayet başvurusunda bulunulmadığı görülmüştür. Bu nedenle, başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında;“İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin “İdari şartname ile teknik şartnamenin uyumlu olmadığı” na ilişkin iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmış olup, ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki on gün ve her halde ihale tarihinden üç iş günü öncesinde şikayet başvurusunda bulunulmadığı görülmüştür. Bu nedenle, başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü iddiasında yer verilen idari ve teknik şartnamedeki düzenlemelerin, başvuruya konu ihaleye teklif veren isteklilerin tekliflerinde tereddüt oluşturmadığı tespit edilmiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; giyim giderini tevsik etmek üzere Sırat Tem. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış alınmış proforma fatura sunduğu ve bahse konu proforma faturanın iş elbisesi, çorap, ayakkabı ve tuluma ilişkin olduğu, ayrıca idari şartnamede yazlık ve kışlık olmak üzere toplam 34’er adet çorap ve ayakkabının yüklenici tarafından karşılanmasının öngörüldüğü, ancak söz konusu proforma faturada 17’ şer adet çorap ve ayakkabı üzerinden fiyat alındığı görülmüştür.

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan, satışlar üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin ibareyi içerdiği, ancak proforma faturanın üzerinde meslek mensubu imza ve kaşesinin bulunmadığı, ayrıca proforma faturaya dayanak teşkil eden maliyet /satış tutarı tespit tutanağında (EK-O.5), 600 Yurtiçi Satışlar Hesabında kayıtlı olan teklife konu mamul/mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tabloda gösterilmesi gerekmekte iken, Ticari Mallar Hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin tabloda gösterildiği, dolayısıyla proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.5) arasında uyumsuzluk bulunduğu ve söz konusu tutanağın her sayfasının tarafların imza ve kaşesini içermediği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak tevsik edemediği anlaşıldığından, teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiasına yönelik Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesi ” kararı verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayete konu ettiği birinci iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede başvuru sahibinin birinci iddiası açısından idareye aşırı düşük açıklamada bulunan teklifler, yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde, 6 aylık süre ile 17 kişi ile yapılacak hizmet alımında çalışacak personelin giyim malzemelerinin tevsiki için;

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Biter Kardeşler Güvenlik Kırtasiye Gıda Teks. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklaması kapsamında; 34 adet alt-üst takımlı yazlık ve kışlık takım için 0,01 TL birim fiyat, 34 çitf yazlık ve kışlık çorap için 0,01 TL birim fiyat ve 34 çift yazlık ve kışlık ayakkabı için 0,01 TL birim fiyat ile toplamda 1,02 TL fiyatın öngörüldüğü Dorlion İnş. Org. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 07.05.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu,

Diğer yandan giyim açısından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre de ;

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlenen Rota Tem. Güv. İletişim Yem. Öz. Sağ. Hiz. Inş. ve Tic. Ltd. Şti.-Ağaoğlu Tem. Taş. Inş. San. ve Tic. Itd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 34 adet alt-üst takımlı yazlık ve kışlık takım için 0,02 TL birim fiyat, 34 çitf yazlık ve kışlık çorap için 0,01 TL birim fiyat, 34 çift yazlık ve kışlık ayakkabı için 0,02 TL birim fiyat ve 3 adet tulum için 0,06 TL birim fiyat ile toplamda 1,88 TL fiyatın öngörüldüğü Yaşam End. İnş. Temz. Gıda Teks. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 06.05.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu,

2. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 34 adet yazlık ve kışlık takım için 0,15 TL birim fiyat, 17 adet çorap için 0,02 TL birim fiyat, 17 adet ayakkabı için 0,08 TL birim fiyat ve 3 adet tulum için 0,10 TL birim fiyat ile toplamda 7,10 TL fiyatın öngörüldüğü Sırat Temz. Org. İmalat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 06.05.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

Sunulan proforma faturalarda ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı nedeniyle; idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerden, ihale üzerinde bırakılan istekli ve Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği, ayrıca idarece aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunmayan başvuru sahibinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen isteklilerden, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan istekli ve aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Baybuç Temizlik Yemek Otomasyon Hizmetleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği, ayrıca, idarece aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunmayan başvuru sahibinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesi” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi