KİK Kararı: 2012/UH.I-2664

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 104
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UH.I-2664
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğu Yemek Tem. Medikal İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Y.ŞEHİR MAHALLESİ HÜKÜMET CADDESİ TAKDİR APT. KAT:1 NO:1 BİNGÖL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü (İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı), Recep Tayıp Erdogan Mahallesı Düzagaç No:1 12000 BİNGÖL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/15076 İhale Kayıt Numaralı "8 Ay Süreli Taşımasız Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2189].(0162)./2012-41E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı tarafından 29.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “8 Ay Süreli Taşımasız Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Doğu Yemek Tem. Medikal İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 24.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.06.2012 tarih ve 20852 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin, idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre % 28,48 oranında düşük olduğu, bu haliyle söz konusu teklifin idarece aşırı düşük bulunarak sorgulama yapıldığı, ancak yapılan açıklamanın idarece uygun bulunmak suretiyle ihale kararının anılan istekli üzerine alındığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda kullanılan proforma faturalarla ilgili olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının proforma faturayı onaylayan mali müşavirden istenerek Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemelere göre incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

29.02.2012 tarihinde yapılan ihaleye 12 istekli tarafından teklif verilmiş, Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Turizm Nak. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi teklif mektubundaki aritmetik hatadan dolayı değerlendirme dışı bırakılmış, geçerli olan 11 adet tekliften 5 istekliye (Uğur Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Atalay Tem.Gıda İnş Nak. Oto ve San Ltd. Şti., Aydoğmuş Kardeşler. Yem. San. Tic. Ltd. Şiti. & Konak Gıda İnş. Trz. Mad. ve Enr. Ür. Tem. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti., İlke İnş.Tem.Sağ.Bil Pet.Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti., Birikim Temizlik İnş Kırtasiye Gıda Tur. Ker. San. ve Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, 1 istekli (Birikim Temizlik İnş Kırtasiye Gıda Tur. Ker. San. ve Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemiş, 4 istekli tarafından yapılan açıklamalardan 3 isteklinin (Uğur Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Atalay Tem.Gıda İnş Nak. Oto ve San Ltd. Şti., Aydoğmuş Kardeşler. Yem. San. Tic. Ltd. Şiti. & Konak Gıda İnş. Trz. Mad. ve Enr. Ür. Tem. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti.) açıklaması uygun bulunmamış, İlke İnş. Tem. Sağ. Bil Pet.Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar uygun bulunarak ihale kararı anılan istekli üzerine alınmış, başvuru sahibinin teklifi de ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenmiştir.

Ancak, başvuru sahibinin 26.03.2012 tarihinde idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusuna ilişkin olarak, idarece şikâyetin verilmesini izleyen on gün içerisinde bir karar alınmamış, şikâyetçi 06.04.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş, söz konusu şikâyet üzerine alınan 30.04.2012 tarihli 2012/UH.I-1910 sayılı Kurul kararında; “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda idarece önemli bileşenlerin tespit edilerek veya örnek menüler üzerinden bir maliyet hesabı oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak tüm isteklilere gönderilmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle tekliflerin değerlendirmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” tespiti ile düzeltici işlem tesisine karar verilmiştir.

Kurulun 30.04.2012 tarihli ve 2012/UH.I-1910 sayılı kararı üzerine, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenleri belirlenmek suretiyle 10.05.2012 tarihli yazı ile 5 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, bu defa 4 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama verilmemiş, 1 istekli (İlke İnş. Tem. Sağ. Bil Pet. Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.) tarafından yapılan açıklamalar da uygun bulunarak ihale kararı anılan istekli üzerine alınmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin; “8 Ay Süreli Taşımasız Yemek Alımı” alımı olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün ise;

“ Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. 1 kalem (167222 Tabldot) Yemek Hizmeti Alımı” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Yine idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. İstekliler tekliflerine vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri her türlü sigorta giderlerini dahil edeceklerdir.

25.1.1 İdareye ait iş ve işyerleri yüklenici tarafından sözleşme süresini kapsayacak ve sözleşme bedelinden az olmayacak şekilde sigortalanacak olup, sigorta gideri, teklif fiyata dahildir.

25.1.2 Yemek yapımı ve servisinde kullanılacak olan idareye ait mutfaklar, yemekhaneler ve demirbaş malzemelerin kullanımı için (aşınma ve yıpranmalar nedeniyle) idareye ödenecek aylık 750,00 TL teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine,

“Diğer hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde ise; “47.1. Yükleniciye teslim edilecek iş, işyerlerinin ve işle ilgili üçüncü şahısların korunmasında yüklenicinin sorumlu olması nedeniyle işyerinde hizmetin yerine getirilmesi kapsamında meydana gelebilecek besin zehirlenmesi, yangın, sabotaj, deprem, sel ve vb. tüm rizikolara karşı; İhale kararının tebliği sonrasında sözleşme yapılmadan önce yemek hizmeti süresini kapsayacak ve sözleşme bedelinden az olmayacak şekilde sigorta yaptırılacaktır.

-1 adet taşıma aracı (uygun koşullarda yemek taşıyacak şekilde, tam teçhizatlı, donanımlı);

İstekliye ait ise araç ruhsatının aslı,

Kiralanmak suretiyle temin edilmiş ise, aracın sözleşme süresini kapsayan kira sözleşmesinin noter tasdikli suretini sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilmesi zorunludur.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının 9.1 inci maddesinde; “İşe başlama tarihi 01.05.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2012” düzenlemesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan teknik şartnamenin III üncü maddesinde öğle ve akşam yemeklerinin gruplarına, V-D maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personele ve 8 inci maddesinde de kumanyalara ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirme yapacağı hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi belgeler ile nasıl sunulması gerektiği ile bu belgelerin değerlendirilmesi ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda söz konusu hizmet alımı ihalesinin malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerini kapsayacak şekilde yemek ve kumanya alımı olarak birim fiyat teklif alma yoluyla kurgulandığı anlaşılmaktadır.

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin 10.05.2012 tarihli yazısında, önemli olduğu tespit edilen bileşenler; idari şartnamenin 25.1.1 inci maddesinde yapılan düzenlemeye göre iş yeri sigorta bedeli, idari şartnamenin 47.1 inci maddesinde yapılan düzenlemeye göre her türlü rizikolara karşı sigorta bedeli, idari şartnamenin 47.1 inci maddesinde yapılan düzenlemeye göre 1 adet taşıma aracı maliyeti, teknik şartnamenin V inci bölümünün D bendinde yapılan düzenlemeye göre personel işçilik bedeli ve yemek yapımında kullanılacak sayma yolu ile belirtilen malzemelerin (kuru gıda, kırmızı et, kıyma, balık, tavuk, sebze, meyve, tatlı, süt ürünleri, ekmek, tüp ve yağ) maliyeti olmak üzere 5 başlık altında belirlenmiştir.

İdarece belirlenen önemli bileşenler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 15.05.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama verilmiş olup, yazı ekinde;

1 ) Teknik şartnamenin V. Bölümünün D bendinde belirtilen personele ait işçilik maliyeti ile ilgili olarak, KİK işçilik hesaplama modülü kullanılmak ve ihale konusu işin süresine göre 01.01.2012 ve 01.07.2012 dönemine ait asgari işçilik ücretleri dikkate alınmak suretiyle gıda mühendisi için asgari ücretin % 50 fazlası, aşçı için asgari ücretin % 20 fazlası, aşçı yardımcısı için asgari ücretin % 10 fazlası ve diğer personel için asgari ücret üzerinden işçilik maliyeti hesaplanmış olup, bu kapsamda toplam işçilik maliyeti için 94.701,00 TL bedel öngörülmüştür. Söz konusu tutarın hesabından, asgari ücretin altında olmayan bir bedel ile işçilere ödeme yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle yapılan açıklama mevzuata uygun bulunmuştur.

2 ) İdari şartnamenin 47.1 inci maddesinde belirtilen yükleniciye teslim edilecek iş yerlerinin ve işle ilgili üçüncü şahısların korunmasında yüklenicinin sorumlu olması nedeniyle işyerinde hizmetin yerine getirilmesi kapsamında meydana gelebilecek besin zehirlenmesi, yangın, sabotaj, deprem, sel, vb. tüm rizikolara karşı yemek hizmeti süresini kapsayacak ve sözleşme bedelinden az olmayacak şekilde düzenlenmesi istenen sigorta poliçesi için Halk Sigorta A.Ş. Elazığ Bölge Müdürlüğü tarafından 625,21 TL bir bedel ile teklif verildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle yapılan açıklama mevzuata uygun bulunmuştur.

3 ) Yemek yapımında kullanılacak kuru gıda, kırmızı et, kıyma, balık, tavuk, sebze, meyve, tatlı, süt ürünleri, ekmek, tüp ve yağ maliyeti ile ilgili olarak; Bingöl Ticaret ve Sanayi Odasından alınan gıda, yaş sebze meyve, LPG, temizlik ürünleri, ekmek, et ürünleri, araç kiralama, ekmek ve tatlı ürünleri ile ilgili olarak 4 adet listenin verildiği, söz konusu listenin bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.10 uncu maddesindeki; “İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.” şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olmadığı, ayrıca Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından bildirilen fiyatlar üzerinden yemek maliyetinin hesabına ilişkin bir açıklamanın da verilmediği anlaşılmıştır. Bu haliyle yapılan açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır.

4 ) İdari şartnamenin 47.1 inci maddesi ile istenilen 1 adet taşıma aracı için, uygun koşullarda yemek taşıyacak şekilde tam teçhizatlı donanımlı aracın istekliye ait olması halinde araç ruhsatının aslının, kiralanmak suretiyle temin edilmesi halinde ise aracın sözleşme süresini kapsayan kira sözleşmesinin noter tasdikli suretini gösteren belgenin sunulmasının istendiği, bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından bildirilen aylık 1.375,00 TL’lik kiralama bedelinin idarece istenen açıklama formatına uygun olmadığı anlaşıldığından 1 adet taşıma aracı ile ilgili yapılan açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır.

5 ) İdari şartnamenin 25.1.1 inci maddesinde belirtilen idareye ait iş ve işyerlerinin yüklenici tarafından sözleşme süresini kapsayacak ve sözleşme bedelinden az olmayacak şekilde düzenlenecek sigorta belgesi taahhütnamesi ile istenilen açıklama ile ilgili olarak idarece iki farklı nitelikte sigorta istendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece önemli bileşen olarak istenip belirlenen bu iş kalemi için herhangi bir belge sunulmadığı anlaşıldığından bu haliyle yapılan açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan İlke İnş. Tem. Sağ. Bil Pet. Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin, idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre % 28,48 oranında düşük olduğu, bu haliyle söz konusu teklif idarece aşırı düşük bulunarak sorgulama yapıldığı, ancak yapılan açıklama idarece uygun bulunarak ihale kararının anılan istekli üzerine alındığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda kullanılan proforma faturalarla ilgili olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının proforma faturayı onaylayan mali müşavirden istenerek Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemelere göre incelenmesi gerektiği ” yönündeki iddiasına ilişkin olarak Kurulca, “ ihale üzerinde bırakılan istekli olan İlke İnş. Tem. Sağ. Bil Pet.Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçeleri ile “ Düzeltici işlem belirlenmesine” kararı verilmiştir.

Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ 8 Ay Süreli Taşımasız Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 732.654,77 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede, 14 adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.02.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İsteklilerin tekliflerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Uğur Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.

316.049,58

Atalay Tem.Gıda İnş Nak. Oto ve San Ltd. Şti.

454.843,84

Aydoğmuş Kardeşler. Yem. San. Tic. Ltd. Şiti. & Konak Gıda İnş. Trz. Mad. ve Enr. Ür. Tem. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti.

568.554,80

İlke İnş.Tem.Sağ.Bil Pet.Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.

570.227,02

Birikim Temizlik İnş Kırtasiye Gıda Tur. Ker. San. ve Tic. Ltd. Şti.

585.277,00

Doğu Yemek Tem. Med. İnş.Tic. ve San. Ltd. Şti.

612.032,52

Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

667.215,78

Önderler Gıd. İnş.Tem Teks.Pet.Kim.San Tic. Ltd. Şti.

727.415,70

Nursa Elekt. İnş. Sağ. Gıda Telekomi.Tic. ve San. Ltd. Şti.

752.499,00

Ağmar İnş.Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

819.387,80

Aytaş Yemek Bilgisayar Med. Sağ. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

902.998,80

Şeklinde verildiği, isteklilerden birinin “ teklif mektubu uygun olmadığı “gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonucunda geriye 11 geçerli teklifin kaldığı, Kurulun 30.04.2012 tarih 2012/UH.I-1910 sayılı kararı üzerine idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenleri belirlenmek suretiyle 5 istekli nezdinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bu defa 4 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama verilmediği, 1 istekli (İlke İnş. Tem. Sağ. Bil Pet. Yemek Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti.) tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunarak ihale kararının anılan istekli üzerine alındığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tüm tekliflerden üçü hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekirken, teklifin tüm bileşenleri üzerinden aşırı düşük sorgulama yapılarak ihalenin karara bağlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenlerle; yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurulca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi