KİK Kararı: 2012/UH.I-2527

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/037
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 20.06.2012
Karar No : 2012/UH.I-2527
BAŞVURU SAHİBİ:
Bekir Sert, REŞATBEY MAHALLESİ 62010 SOKAK REFİKÇAY APT. NO:5/1 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü (5. Bölge Müdürlüğü), Karayollari 5.Bölge Müdürlügü G.M.K Bulvarı 33220 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/35984 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü 1 Ve 3 Nolu Asfalt Şantiye Şeflikleri Emrine Kamyon, Pikap Ve Minibüsün Sürücü Ve Operatörleri İle Çalıştırılması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2177].(0063)./2012-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.05.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü 1 ve 3 Nolu Asfalt Şantiye Şeflikleri Emrine Kamyon, Pikap ve Minibüsün Sürücü ve Operatörleri İle Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Bekir Sert’in 25.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.06.2012 tarih ve 20752 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Çe-Ta Taş. İnş. Tem. İth. İhr. San. Ltd. Şti.& Yiğit-Arısu Taş. Pet. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ikinci en avantajlı teklif sahibi Canlar İnş. Tic. San. ve Ltd. Şti.’nin tekliflerinin yaklaşık maliyetin % 80’inin altında olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi gereğince idarece belirlenecek azami kâr miktarının % 20 olduğu, bu kâr bedelinin hariç tutulması sonucu elde edilen tutarın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak sorgulanması gerektiğine ilişkin Kurul kararları bulunduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelercedeğerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur…” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihale 228 gün süreyle “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü sınırları dahilinde Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine bağlı 1 ve 3 Nolu Asfalt Şantiye Şeflikleri emrinde 6 adet kamyon (300km/gün/1 kamyon), 2 adet minibüs (250 km/gün/1 minibüs) ve 2 adet çift kabinli pikabın (250 km/gün/1 pikap) sürücü ve operatörleri ile birlikte çalıştırılması işi olup ihale konusu işin birim fiyat teklif cetveli;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

_Teklif Edilen 4 _Birim Fiyat

Tutarı

1

Kamyon (Mıcır Sericili) (Sürücü, Mıcır Serici Operatörü, işaretçi) (Gün/TL) (6 ad x 228 gün = 1368 gün )

gün

1.368,000

2

Çift Kabinli Pikap ( Sürücülü) (Gün/TL) (1 Adet 250 Km/Gün) (2 ad x 228 gün = 456 gün)

gün

456,000

3

14 kişilik minibüs (Sürücülü)(Gün/TL) (1 Adet 250 Km/Gün) (2 ad x 228 gün = 456 gün)

gün

456,000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Şeklinde düzenlenmiştir.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyet 938.133,36 TL olarak belirlenmiş, 16.05.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale 608.808,00 TL teklif veren Çe-Ta Taş. İnş. Tem. İth. İhr. San. Ltd. Şti.& Yiğit-Arısu Taş. Pet. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılmış, 716.832,00 TL teklif fiyatı ile ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Canlar İnş. Tic. San. ve Ltd. Şti. belirlenmiştir. İhaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif fiyatları ise 817.608,00 TL, 822.624,00 TL, 898.776,00 TL, 938.448,00 TL ve 1.094.400,00 TL’dir. İhaleye 938.448,00 TL teklif veren Star Ltd. Şti. ve 817.608,00 TL teklif veren Esilay Ltd. Şti.’nin teklifleri belge eksikliğinden değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alınmıştır.Bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin içerisindeki kâr oranı ayrıntılı olarak yazılmadığından görülememekle birlikte, anılan Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde hüküm dikkate alınarak kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte iken, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması anılan mevzuat hükümlerine aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan Çe-Ta Taş. İnş. Tem. İth. İhr. San. Ltd. Şti. & Yiğit-Arısu Taş. Pet. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ikinci en avantajlı teklif sahibi Canlar İnş. Tic. San. ve Ltd. Şti.’nin tekliflerinin yaklaşık maliyetin % 80’inin altında olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi gereğince idarece belirlenecek azami kar miktarının % 20 olduğu, bu kar bedelinin hariç tutulması sonucu elde edilen tutarın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak sorgulanması gerektiğine ilişkin Kurul kararları bulunduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak sunulan tekliflerden, karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde tekliflerin Kanunun 37 inci maddesine göre değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen tekliflerin reddedilmesinden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, ayrıca Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde yer alan; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik düzenleme dışında, anılan tebliğde bahse konu ihalelere yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir.

Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisi ihale komisyonlarındadır. Ancak, bu yetkinin, Kanunun 38 inci maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı işlerin neler olduğu belirtilmiştir. Bahse konu ihale anılan Tebliğ hükümlerinde belirtilen personel çalıştırılmasına dayalı işler arasında sayılmadığı gibi birim fiyat teklif cetveli ile ihale dokümanının içeriğinden de bahse konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığından aşırı düşük teklifin tespitinde karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmasına imkan bulunmadığı gibi söz konusu işte aşırı düşük teklif tespitinin yapılabilmesine ilişkin Kurumca belirlenen sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar bulunmamaktadır. Bu nedenle aşırı düşük tekliflerin tespitinde 4734 sayılı Kanun hükmü gereğince yaklaşık maliyetin veya diğer tekliflerin dikkate alınması gerekmektedir. Bahse konu ihalede ihale konusu işin niteliği de dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan ve ikinci en avantajlı teklif sahibinin teklif fiyatının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmekle birlikte; ihalede verilen tekliflerin birbirine yakın olması nedeniyle idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında anılan mevzuat hükümlerine göre bir aykırılık bulunmadığından 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi