KİK Kararı: 2012/UH.I-2430

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/034
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 11.06.2012
Karar No : 2012/UH.I-2430
BAŞVURU SAHİBİ:
Hanoğlu Temizlik Hiz.Taah. Yemekçilik Yön. Dnş. Rek. Cenaze Bilgisayar Hiz.Madencilik Nak. San. Tic.Ltd.Şti. - Ahmera Temzilik Taş. Müh. Peyzaj Bilg. Ve Sağlık Hizmetleri Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi , Dabrikalar Mah. 3007 Sok. No : 48/A ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Edirne İl Özel İdaresi (Destek Hizmetleri Müdürlüğü Milli Eğitim Bürosu), Babademirtaş Mahallesi Hükümet Caddesi Vilayet Binası No: 3 EDİRNE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/37913 İhale Kayıt Numaralı "İlimiz Geneli İlköğretim Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 50 Kişilik Genel Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[1951].(0225)./2012-38Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Edirne İl Özel İdaresi (Destek Hizmetleri Müdürlüğü Milli Eğitim Bürosu)tarafından 18.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İlimiz Geneli İlköğretim Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 50 Kişilik Genel Temizlik” ihalesine ilişkin olarak Hanoğlu Temizlik Hiz.Taah. Yemekçilik Yön. Dnş. Rek. Cenaze Bilgisayar Hiz. Madencilik Nak. San. Tic.Ltd.Şti. - Ahmera Temzilik Taş. Müh. Peyzaj Bilg. ve Sağlık Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 30.04.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.05.2012tarih ve 18567sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin ihalede teklif edilmesi gereken giyim giderini karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği ancak idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyetin kar hariç tutarına eşit ya da bundan yüksek tekliflerde böyle bir tereddüt bulunmayacağı için sorgulama yapılmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede dokuz istekli geçerli teklif sunmuş ve en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin ihalede teklif edilmesi gereken giyim giderini karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihalesinin, ilgili şartnamede belirtilen birimlerde, altı ay süreyle elli adet personel çalıştırılmasına dayalı olarak kurgulandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan idari şartnamenin 25 inci maddesinde, personel için asgari ücretin teklif fiyata dahil olduğu, ihaledeki iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranının yüzde 1 olduğu düzenlenmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde ihaledeki teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 332.823,00 TL olarak hesaplanmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklifleri biçiminde iki ölçüt belirlemiş ve konuyla ilgili Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemeleri gereği bu ölçütler çerçevesinde herhangi bir isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilip edilmemesi konusundaki takdir yetkisini, yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklifleri veya bunlardan herhangi bir tanesini ölçüt kabul etmek ve kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine uygun kullanılmak koşuluyla idareye vermiştir. Aynı Kanunun 5 inci maddesi gereği ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin teklif fiyatının düşüklüğü nedeniyle ihale konusu hizmetin ifasının yapılabilirliği konusunda tereddüt oluşması durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerekmekte; böyle bir tereddüdün oluşmaması durumunda ise idarenin ihaleyi sonuçlandırmasında, yukarıda anılan takdir yetkisi çerçevesinde, kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan atıf yapılan maddenin son fıkrasında Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla Kurumun bu yetkisini kullanması durumunda idarenin yetkisi bağlı konuma gelecek ve sınır değerin altında teklif veren isteklilerin sorgulanması zorunlu olacaktır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleriyle ilgili olarak, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklamasının yapılması karşısında, kârsız yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler için idarenin bağlı yetkisi bulunduğu açıkça anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, kârsız yaklaşık maliyet tutarının 332.823,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin kârsız yaklaşık maliyet tutarına eşit olduğu görülmüş ve herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

İtirazen şikâyete konu uyuşmazlığa ilişkin değerlendirme bu yönde olmak birlikte, başvuru sahibinin dilekçesindeki iddiasının gerekçesini, ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim bedeline ilişkin herhangi bir teklif sunmamasına yönelik aykırılık tespitinin oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Konuyla ilgili olarak gerek idari şartnamede gerekse birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir giyim unsurunun teklif fiyatına dahil edileceğine yönelik bir düzenleme bulunmaması sebebiyle giyim bedeline ilişkin herhangi bir teklif sunulmamasına ve dolayısıyla aşırı düşük teklif tespitine yönelik işlemlerde aykırılık tespit edilmemiştir. Fakat teknik şartnamenin 5 inci maddesinde, işçilerin kıyafetlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, kıyafetlerin şeklinin idarece tespit edileceği ve işçilerin bu kıyafetlerle iş yapmak zorunda oldukları düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu düzenlemeden, yüklenicinin çalışan işçiler için giyim unsurları tedarik etmekle sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Ancak idari şartnamenin teklif fiyatına dahil masraflar başlığında böyle bir bedele yer verilmemesi sonucunda iki geçerli teklif sahibi isteklinin sadece asgari işçilik maliyetini tekliflerine yansıttığı, giyim bedeline tekliflerinde yer vermediği, bu durumun istekliler arasında teklif hazırlama aşamasında tereddüde neden olduğu gibi, bu şekilde uygulanan sözleşmenin ifası aşamasında da anılan düzenlemenin uyuşmazlık çıkarma olasılığı bulunduğu anlaşıldığından, tespit edilen bu aykırılıklar gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemekle birlikte, iddiaya konu idari işlemin gerekçesindeki hukuka aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyeceği anlaşıldığından ihalenin iptali gerekmektedir.

Öte yandan 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde ihale süreci içerisinde idareye yapılacak şikâyet başvuruları üzerine on gün içinde idarece bir karar alınmaması veya alınan kararın istekli tarafından uygun bulunmaması halinde, on günlük sürenin bitimini veya kararın bildirim tarihini izleyen on gün içinde, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği ve idarelerce bu süre içerisinde sözleşme imzalanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalede, idarece 04.05.2012 tarihli işlemle şikâyetin reddine karar verildikten sonra Kuruma yapılacak itirazen şikâyet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikâyet süresi beklenilmeden 14.05.2012 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başka****n

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi