KİK Kararı: 2012/UH.I-2345

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/033
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 04.06.2012
Karar No : 2012/UH.I-2345
BAŞVURU SAHİBİ:
Ersin Ağraş, SANATKARLAR KÜÇÜK SANAYİ SİTESİ 8.ADA NO:97 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü(Tıgem) Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü, Izmır Yolu Üzerı 9.Km BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/20058 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hazırlama, Yemek Servisi, Garsonluk, Şubelere Araç İle Yemek Dağıtımı Ve Tesislerin Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.05.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[1868].(0063)./2012-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü tarafından 29.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek Hazırlama, Yemek Servisi, Garsonluk, Şubelere Araç İle Yemek Dağıtımı ve Tesislerin Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Ersin Ağraş’ın 04.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.05.2012 tarih ve 17698 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

29.03.2012 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin yaklaşık maliyetinin 671.771,94 TL, firmalarının teklifinin 533.308,00 TL , Karahan Grubunun teklifinin ise 590.764,50 TL olduğu,

1. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları ve firmalarının aşırı düşük teklif açıklamasında bulundukları, idarenin 02.05.2012 tarihli kesinleşen ihale kararında özetle; İdari Şartnamenin 25.3.1.a maddesinin son satırında yemek taşıma aracında çalışacak şoförlere asgari ücretin altında ödeme yapılamayacağının belirtildiği, İş Kanununa göre asgari ücretle çalışan bir personelin 26 günlük çalışmasına karşılık 30 yevmiye ödenmesi gerektiği, ihale süresi içerisinde 14 ay çalışacak şoför ile 20 ay çalışacak şoförün resmi tatil günlerine tamamen çalışmak şartı ile yapacağı toplam yevmiye miktarının 1039 olduğu, toplam yapılacak 1039 yevmiyenin içinde 2 şoför için toplam 194 gün resmi tatil (bayram, Pazar vs.) günleri bulunduğu, KİK işçilik hesaplama modülüne göre yapılan hesaplamada 194 gün resmi tatilin karşılığının 6.548,94 TL olduğu, açıklama dosyasında şoförlerin resmi tatil günleri ile ilgili herhangi bir gider öngörülmediğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Hakkındaki Kanunda hangi günlerin ulusal bayram, hangi günlerin genel tatil günleri olduğunun hükme bağlandığı, Pazar günlerinin ulusal bayram ve genel tatil günleri arasında olmadığı, bu nedenle Pazar günleri çalışılmasının söz konusu olmadığı, İş Kanununa göre haftalık 45 saati aşan çalışmaların fazla çalışma altında toplandığı, fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin İş Kanununun 41 ve 46 ncı maddelerinde düzenlendiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.8 inci maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma ve fazla çalışma saatinin ihale dokümanında belirtileceğinin hüküm altına alındığı, ihale dokümanında şoförlerin resmi veya dini, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapması öngörülmediği halde idarece gönderilen yazıda farklı bir hesap yapılarak bu hesabın teklif fiyata dahil edilmediğinin bildirildiği, idarece yaklaşık maliyete eklenmeyecek bir husus eklenerek yaklaşık maliyetin yükseltildiği ve kamu zararının oluşmasına neden olunduğu,

2. Çalıştırılacak personelin işletmeye geliş ve gidişlerini sağlamak için aylık 1.750,00 TL ücretle bir adet 17+1 kişik minibüs için 20 ay süreyle yapılan sözleşmede 36.050,00 TL bedel öngörüldüğü, Karacabey ile Karacabey Tarım İşletmesinin arasının geliş-gidiş mesafesinin 26 km olduğu, 26x30x780x20=15.600 km olduğu km başına maliyetin 2,31 TL’ye tekabül ettiği, bu mesafe ile verdikleri fiyatın birbiri ile çelişmediği, hayatın olağan akışına aykırı olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.

78.5. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 2. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur…

…

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.22. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 3. md.) Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.

…

78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. İdareler, yıllık ücretli izin haklarının kullanılmasına ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında 4857 sayılı Kanunun 53, 54 ve 55 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığını kontrol edeceklerdir…” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“ 79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

(79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir....” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu 20 ay süreli ihalenin kapsamı Teknik Şartnamenin 1 inci maddesinde; Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nün sözleşme süresince yüklenici tarafından, haftanın yedi günü sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve kumanya malzemesinin ambardan alınarak idare yemekhanesinde pişirilmesi, pişmiş yemeğin sipariş adedine göre idarenin muhtelif ünitelerine nakli, işçi ve memur yemek salonundaki self-servis düzeninde dağıtımı, ekmek-su servisi, bulaşıkların yıkanması ile yemekhane ve sosyal tesislerin iç ve dış mekânının temizliği, aynı tesisler içerisinde bulunan işçi lokalinin, tuvalet ve lavaboların temizliği olarak belirtilmiştir.

İncelemeye konu ihalede birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiş ve istekliler bu teklif cetvelini esas alarak tekliflerini sunmuşlardır.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Aşçı

Kişi

1,00

20,00

2

Aşçı Yardımcısı

Kişi

2,00

20,00

3

Hizmetli/Garson

Kişi

9,00

20,00

4

Bulaşıkçı

Kişi

2,00

20,00

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2 Adet yemek taşıma aracı (şoförlü)

Yevmiye

1.039,00

2

2 Adet yemek taşıma aracı (şoförlü)

Km.

51.950,00

II. Ara Toplam (K.D.V. Hariç)7

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_A) Yüklenici firma istihdam edeceği aşçı için asgari ücretin % 100 fazlası, aşçı yardımcıları, hizmetli/garsonlar ve bulaşıkçılar için ise asgari ücretin % 25 fazlası kadar ödeme yapacaktır. Yemek taşıma aracında çalışacak şoförlere asgari ücretin altında ödeme yapılamaz.
B) Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 1 aşçı 14 gün, 2 aşçı yardımcısı 7'şer gün, 9 hizmetli/garson 16'şar gün, 2 bulaşıkçı 14'er gün çalıştırılacaktır. _

Haftalık tatil gününde veya resmi tatil günlerinde çalıştırılacak personel için ihale fiyatı üzerinden yevmiye ücreti ayrıca ödenir. Yevmiye hesaplamasında ihalede teklif edilen bir aylık ücret 30'a bölünerek bir yevmiye ücreti bulunur.
C) Yüklenici çalıştıracağı personele (şoförler dahil) işe başlamadan önce tam teşekküllü portör muayenesi yaptırarak tanzim edilecek raporu İdareye teslim edecektir. Portör muayeneleri her 6 (altı) ayda bir yeniden yaptırılacaktır. (İhale süresi içerisinde toplam 4 (dört) kez yaptırılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

A) Yemek:
Yüklenici personeline İdarece günlük bir öğün ücretsiz yemek ayni olarak verileciktir.
B) Yol:
Personelin iş yerine geliş ve gidişleri yüklenici tarafından ayni olarak sağlanacaktır.
C) Giyim:
İşlerin yapılması esnasında Yüklenicinin çalıştırdığı işçiler için gerekli olan aşağıdaki giyim ve koruma malzemeleri Yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.
Aşçı için: 2 adet pantolon (beyaz renkli), 2 adet iş gömleği, 2 adet iş önlüğü ve 2 adet kep,
Aşçı yardımcıları için: 2 adet pantolon (beyaz renkli), 2 adet iş gömleği, 2 adet iş önlüğü ve 2 adet kep,
Hizmetli/Garsonlar için: 2 adet Pantolon, 2 adet iş gömleği (yaptığı işe uygun), 2 adet lastik çizme.
Bulaşıkçılar için: 2 adet pantolon (mavi veya gri renkli), 2 adet iş önlüğü ve 2 çift çizme.
Yemek taşıma aracını kullanacak şoförler için: 2 adet pantolon, 2 adet gömlek, 1 Çift çizme.
Giyim malzemeleri tüm personele 1. yılın sonunda aynı cins ve miktarlarda 2. kez verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yemek hazırlama işinde kullanılacak tüm malzemeler idarece karşılanacaktır. Ancak, yemek taşıma araçlarının her türlü bakım onarım ve yakıt giderleri yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Yemek hazırlama işinde çalışacak personelin kısa vadeli sigorta prim oranı %1, yemek taşıma araçlarını kullanacak şoförlerin kısa vadeli sigorta prim oranı %2,5 tur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartnamenin 2.3 üncü maddesinde; “ Hizmetlerin yürütülmesi esnasında gerekli her türlü iaşe ve temizlik malzemesi, demirbaş ve mefruşat ile yemek pişirme işinde kullanılacak yakıt İdarece temin edilecektir” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin 3.28 inci maddesinde; “ İşletme yemekhanesinde yemek yiyecek işçilerin servisi ve mevkilerde çalışan (Sığırcılık-Koyunculuk- Atçılık-Tarla vb.) işçilerin yemeklerini İdarece tespit edilen yerlere ve sayılara göre sefertaslarına konulması, mevkilere götürülüp dağıtılması, self servis tabaklarının ve sefertaslarının geri toplanması ve temizliği Yükleniciye aittir. Çalışan işçilere verilecek kumanyanın hazırlanması ve belirtilen yerlere dağıtılması da Yüklenici tarafından yapılacaktır. Akşam yemeği sıcak olarak servis saatinde kumanya ile birlikte götürülecektir” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin “Yemek taşıma “ başlıklı 10 uncu maddesinde;

“10.1. Yemeğin araziye, mevkilere, misafirhaneye taşınması ile lokal ve iaşe ambarından malzeme taşıma işinde 2 (iki) adet araç kullanılacaktır.

…

10.3. Yemeklerin mevkilere ve araziye taşınmasında kullanılacak araçların yakıt ve tüm giderleri yükleniciye aittir.

10.4.Yemek taşıma araçları şoförlü olacaktır. Şoför ücretleri araçların yevmiye ücretlerine dahildir. Şoför için ayrıca ödeme yapılmayacaktır.

…

10.6. Yemek taşıma araçlarından bir tanesi 20 ay, diğeri ise 14 ay süreyle çalıştırılacaktır. 14 ay çalışacak aracın çalışacağı aylar idare tarafından tespit edilecektir. Ancak, idarece ihtiyaç duyulması halinde 14 ay süreyle çalıştırılacak aracın çalışma süresi arttırılabilir” düzenlemesi,

Anılan Teknik Şartnamenin “Personel taşıma” başlıklı 11 inci maddesinde;

“Yüklenicinin çalıştıracağı personelin işyerine geliş ve gidişleri yüklenici tarafından sağlanacaktır. Yüklenici personelini kendi aracıyla veya kiralayacağı araçla taşıyacaktır. Personel taşıma işinde kullanılacak araç en az 2007 model veya üzeri modelde olacaktır. Yüklenici kendi personelini karayolu yolcu taşıma yetki belgesine sahip olan taşıtlarla taşıtacaktır. Personelin taşınması sırasında yüklenicinin bu işte çalıştıracağı tüm personelin yürürlükteki ceza, hukuk yasaları, iş kanunu, trafik kanunu, vergi kanunları, SGK mevzuatları ile ilgili bütün kanunlar, Karayolları trafik tüzüğü vs tüzük ve nizamnamelerin uygulanmasından doğacak her türlü sorumluluk yükleniciye aittir.

12.Yükleniciye ait personellere idarece bir öğün yemek ücretsiz olarak verilecektir.

13. Haftalık tatil gününde veya resmi tatil günlerinde çalıştırılacak personel için ihalede fiyatı üzerinden yevmiye ücreti ayrıca ödenir. Yevmiye hesaplamasında ihalede teklif edilen bir aylık ücret 30’a bölünerek bir yevmiye ücreti bulunur.

14.Yükleniciye ait personellere fazla çalışılan saat başına bir günlük yevmiye ye tekabül eden ücretinin günlük çalışma saatine bölümü (yevmiye ÷ 7,5 saat X % 50 fazlası) oranında fazla mesai ücreti ödenir.

15. İstihdam edilecek personelin en az %50’si kadın personel olacaktır. Eşit işe eşit ücret verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihalede idare yaklaşık maliyet hesaplamasında personel maliyeti olarak 418.374,22 TL (işçilik ücretleri+bayram çalışması+ giyim bedeli+%3 sözleşme ve genel giderler), 2 adet yemek taşıma aracının maliyeti olarak (şoför dahil) (1039 yevmiye üzerinden ücretler+ve 194 gün bayram çalışması+giyim bedeli+%3 sözleşme gideri ve genel giderler dahil şoförlerin işçilik maliyeti için 45.953,78 TL ve akaryakıt, amortisman gideri, vergiler, yıllık lastik gideri, yedek parça bakım onarım gideri, sigorta dahil) 78.810,69 TL, personelin servis aracı maliyeti olarak (işçilik, akaryakıt, amortisman gideri, vergiler, yıllık lastik gideri, yedek parça bakım onarım gideri, sigorta dahil) 84.403,73 TL ve portör muayene bedeli olarak 2.560,00 TL ve kâr olarak 87.622,30 TL bedel öngörerek yaklaşık maliyeti 671.770,94 TL olarak belirlemiştir.

İdarenin kârsız yaklaşık maliyetinin altında teklif veren Ersin Ağraş idarenin 30.03.2012 tarih ve 960 sayılı yazısı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması 10.04.2012 tarihinde ihale komisyonu tarafından düzenlenen Tutanakta aşağıda belirtilen gerekçelerle uygun bulunmamış ve teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Söz konusu gerekçede;

“1-Yemek taşıma aracı için ihale süresince 1039 yevmiye alımı öngörülmüştür. Dolayısıyla bu araçlarda çalışacak şoförlerde 1039 yevmiye yapacaklardır. Teknik Şartnamenin 10.6 ncı maddesinde “Yemek taşıma araçlarından bir tanesi 20 ay, diğeri ise 14 ay süreyle çalıştırılacaktır. 14 ay süreyle çalışacak aracın çalışacağı aylar idare tarafından tespit edilecektir. Ancak idarece ihtiyaç duyulması halinde 14 ay süreyle çalıştırılacak aracın çalışma süresi arttırılabilir.” denilmektedir.

İdari Şartnamenin 25.3.1 maddesinin (a) bendinin son satırında “yemek taşıma aracında çalışacak şoförlere asgari ücretin altında ödeme yapılmaz” denilmektedir.

İş Kanununa göre asgari ücretle çalışan bir personelin 26 günlük çalışmasına karşılık 30 yevmiye ödenmesi gerekmektedir. İhale süresi içerisinde 14 ay çalışacak şoförle 20 ay çalışacak şoförün resmi tatil günleri de tamamen çalışmak şartıyla yapacağı toplam yevmiye miktarı 1039’dur. İhalemizde bahsedilen toplam yapılacak 1039 yevmiyenin içinde 2 şoför için toplam 194 resmi tatil (bayram, Pazar vs) günleri bulunmaktadır. KİK işçilik hesaplama modülüne göre yapılan hesaplamada 194 gün resmi tatilin karşılığı 6.548,94 TL’dir. İlgili şahıs açıklama dosyasında şoförlerin resmi tatil günleri ile ilgili herhangi bir gider belirtmemiştir.

2-Şahsın açıklama dosyasında, çalıştırılacak personelin işletmeye geliş gidişlerini sağlamak üzere aylık 1.750,00 TL ücretle bir adet 17+1 kişilik minibüs kiraladığına dair İbrayim DİĞRENCİ ile yapmış olduğu sözleşme sunulmuştur. Bu sözleşmeye göre 20 ay süresince (%3 sözleşme gideri dahil) istekliye maliyeti 36.050 TL’dir. İşletmemizce yapılan yaklaşık maliyet cetvelinde 17+1 kişilik minibüsün akaryakıt ve madeni yağ gideri 32.606,66 TL’dir. Ayrıca bölgemizde bu işi yapan kurum ve kuruluşlardan alınan tekliflerin ortalaması 85.166,66 TL’dir. Bu durumda isteklinin açıklama dosyasında fiyatla personel taşıma işini yaptırması hayatın olağan akışına uygun değildir. Komisyonumuzca yapılan değerlendirme sonucu yukarıdaki nedenlerden dolayı isteklinin açıklaması uygun görülmediği..” hususları belirtilmiştir.

Anılan isteklinin teklif fiyatı 533.308,00 TL olup, aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu maliyet analizinde; işçilik ücretlerini KİK işçilik modülü kullanılmak suretiyle açıklamış, 2 adet yemek taşıma aracını kullanacak şoförler için 1039 yevmiye maliyeti olarak 38.900,16 TL bedel öngörmüştür. söz konusu şoförlerin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmalarına ilişkin bir bedel öngörülmemiştir. 2 adet yemek taşıma aracı için 29.767,00 TL (%3 sözleşme ve genel gideler dahil) bedel öngörülmüş, söz konusu maliyet kaleminin tevsiki için 21 ay süreli Mehmet Selimoğulları Ltd. Şti. ile istekli arasında imzalanan noter onaylı kira sözleşmesi sunulmuştur. Ayrıca yemek taşıma araçlarının motorlu taşıt vergisi vb. kalemler için 6.000,00 TL (%3 sözleşme ve genel giderler dahil) bedel öngörülmüştür. Personelin taşınmasına ilişkin personel taşıma servis maliyeti olarak 36.050,00 TL (%3 sözleşme ve genel giderler dahil) bedel öngörülmüş ve söz konusu maliyet kaleminin tevsiki için İbrayim Diğrenci ile yapılan personel taşıma sözleşmesi, araç ruhsatı ve araca ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi sunulmuştur. Giyim bedeli için toplam 2.050,00 TL bedel öngörülmüş, açıklamada söz konusu maliyete %3 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dahil edilmiş, söz konusu maliyeti tevsiki için Şenocak Şapka Tesktil Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura sunulmuş, proforma faturada maliyetler üzerinden açıklama yapılmış ve SMMM tarafından anılan Tebliğde belirtilen beyanın yer aldığı görülmüştür. Sök konusu proforma fatura ekinde Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ve proforma faturayı düzenleyen şirket yetkilisinin imza sirküleri ile SMMM’nin faaliyet belgesini sunmuştur. Portör muayene gideri olarak 1.120,64 TL (%3 sözleşme ve genel giderler dahil) bedel öngörülmüş, söz konusu maliyeti tevsik için Bismer Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura sunulmuştur. Açıklamada ayrıca 4.727,68 TL tutarında firma kârı öngörülmüştür.

Bahse konu ihale malzemenin idareden sağlandığı haftanın yedi günü sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve kumanya malzemesinin idare yemekhanesinde pişirilmesi, pişmiş yemeğin idarenin muhtelif ünitelerine nakli, işçi ve memur yemek salonundaki self-servis düzeninde dağıtımı, bulaşıkların yıkanması ile yemekhane ve sosyal tesislerin iç ve dış mekânının temizliği, aynı tesisler içerisinde bulunan işçi lokalinin, tuvalet ve lavaboların temizliği işini kapsamaktadır. Bahse konu iş içerisinde yemeğin idarenin muhtelif ünitelerine 2 araç ve şoförle naklini de kapsadığı görülmüş ise de ihale konusu işin ağırlıklı olarak personel çalışmasına dayalı bir iş olduğu görülmektedir. Bununla birlikte personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerinde de teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, Kamu İhale Genel Tebliği ve Kurumun diğer düzenleyici işlemleri uyarınca İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması öngörülüyor ise, bu ücretin, asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olması gerektiği, fazla çalışma yapılmasının öngörülmesi halinde, kaç saat fazla çalışma yapılacağı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacak ise çalışılacak gün ve çalıştırılacak personel sayısının belirtilmesi ve birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilmesi isteklilerin de tekliflerini buna göre sunmaları gerekmektedir. Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, anılan Tebliğin 78.8 inci maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilmesi gerekmektedir.

Bahse konu ihalede İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde; aşçı, aşçı yardımcısı, hizmetli/garson ve bulaşıkçıya ilişkin ücret ödemeleri ve ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri çalışması düzenlenmesine rağmen, yemeğin dağıtımını yapacak 2 şoföre ilişkin sadece asgari ücretin altında ödeme yapılamayacağı belirtilmiş, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde kaç gün çalışılacağına ilişkin bir düzenleyemeye yer verilmemiş, birim fiyat teklif cetveli de sadece çalışılacak gün sayısı üzerinden düzenlenmiş, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışmaya ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. Bununla birlikte yukarıda da belirtildiği üzere idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında 2 şoförün ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 194 gün çalışma yapacağı hesaplanarak yaklaşık maliyet belirlenmiş ve bu tutar esas alınarak (ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma bedeli) başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirilerek anılan isteklinin açıklamasında bu kaleme yer verilmediği hususu anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında sayılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; idareler, bu Kanuna göre yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu tutulmuşlardır. Bu bağlamda anılan Kanun maddesinde düzenlenen temel ilkelerin sağlanabilmesi için ihale dokümanının açık, herkes tarafından anlaşılabilir olması, somut ve objektif kriterler doğrultusunda tekliflerin verilmesi ve idare tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bahse konu ihalede İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde ve birim fiyat teklif cetvelinde yemek dağıtımını yapan 2 şoförün kaç gün ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapacağına ilişkin bir düzenleme bulunmaması ve söz konusu ihale dokümanı çerçevesinde başvuru sahibinin ihaleye teklif verdiği ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, bununla birlikte idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında ve aşırı düşük teklif değerlendirmesinde 2 şoför için 194 gün ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma öngörerek yaklaşık maliyeti oluşturduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasında anılan isteklinin bu maliyet kalemine ilişkin bedel öngörmediği gerekçesiyle anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı dikkate alındığında bahse konu ihalede ihale dokümanı ile yaklaşık maliyetin tespitindeki kriterler dikkate alındığında isteklilerin tereddüde düşürüldüğü bu haliyle bahse konu ihalede tekliflerin sağlıklı verilmesinin ve değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 04.05.2012 tarihli şikâyet başvurusuna idarece verilen aynı tarih ve 1351 sayılı cevapta;

“ Açıklama dosyanızda personel taşımak üzere İbrahim DİĞRENCİ ile aranızda yapmış olduğunuz 20 ay süreli ve 36.050 TL toplam tutarı olan sözleşme sunulmuştur. Sözleşme notere tasdik ettirilmemiştir. İdaremizce yapılan şifahi araştırma neticesinde Türkiye Noterler Birliği Başkanlığının 10.06.1991 tarih ve 5899 sayı ile yayımlamış olduğu 40 nolu Genelgesinde “Ticari Plaka Tahdidi uygulanan yerlerde, ticari bir aracı mevcut mevzuata uygun olarak elde edemeyen kişilerin kira sözleşmesi yapmak suretiyle ticari araç edinip işletmesi için yapılacak akitler hakkaniyet prensiplerine uymayacağından bu tür akdin Noterlerce düzenlenmemesi gerekmektedir” denilmektedir. Bu Genelge doğrultusunda açıklama dosyanızda sunmuş olduğunuz 36.050,00 TL personel taşıma gideri yaklaşık maliyetimize göre aşırı düşük olduğundan dolayı bölgemizde bu işi yapan 3 ayrı taşımacılık kooperatifinden teklif alınmış ve 20 ay süre ile personel taşıma işinin ortalaması 85.166,66 TL’dir. Bu nedenle 36.050,00 TL ile bu işin yapılması hayatın olağan akışına uygun görülmemiştir ” denilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir. İdarenin şikâyete cevabı aynı gün istekliye elden tebliğ edilmiştir.

Anılan istekli tarafından personel taşıma servis maliyeti olarak 36.050,00 TL bedel öngörülmüş ve söz konusu maliyet kaleminin tevsiki için İbrayim Diğrenci ile yapılan personel taşıma sözleşmesi, araç ruhsatı ve araca ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi sunulmuştur.

İdarenin yaklaşık maliyetinde söz konusu maliyet kalemi için (amortisman, vergi ve eksoz muayene ücreti, yedek parça bakım onarım maliyeti, akaryakıt ve yağ gideri , işçilik ücreti dahil) 84.403,73 TL bedel öngörmüştür. İdare ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması 06.04.2011 tarihinde anılan istekli tarafından verildikten sonra 09.04.2011 tarihinde üç firmadan söz konusu maliyet kalemine ilişkin fiyat teklifi almış ve tekliflerin ortalamasının 85.166,66 TL olduğu, anılan isteklinin bu kalemde açıklamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ayrıca söz konusu sözleşmenin noter onaylı olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmayarak teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.

Anılan Tebliğ hükümlerinde aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan sözleşmelerin noter onaylı olacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bununla birlikte anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak Kurulca “ İhalenin iptaline” karar verilmiştir.

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Yemek Hazırlama, Yemek Servisi, Garsonluk, Şubelere Araç İle Yemek Dağıtımı ve Tesislerin Temizliği Hizmeti ” işine ilişkin yaklaşık maliyetin işçilik ücretlerinin hesabında kik işçilik hesaplama modülü kullanılarak belirlenen ücretler, giyim bedeli ve portör muayenesi için piyasadan alınan teklifler, ihale konusu işte çalışacak personelin servis aracı maliyeti (şoför maliyeti dahil) ve 2 adet yemek dağıtma aracının (şoför maliyeti dahil) olmak üzere personel maliyeti olarak 418.374,22 TL (işçilik ücretleri+bayram çalışması+ giyim bedeli+%3 sözleşme ve genel giderler), 2 adet yemek taşıma aracının (şoför dahil) (1039 yevmiye üzerinden ücretler+ve 194 gün bayram çalışması+giyim bedeli+%3 sözleşme gideri ve genel giderler dahil şoförlerin işçilik maliyeti için 45.953,78 TL ve akaryakıt, amortisman gideri, vergiler yıllık lastik gideri, yedek parça bakım onarım gideri, sigorta dahil) 78.810,69 TL, personelin servis aracı maliyeti olarak (işçilik, akaryakıt, amortisman gideri, vergiler yıllık lastik gideri, yedek parça bakım onarım gideri, sigorta dahil) 84.403,73 TL ve portör muayene bedeli olarak 2.560,00 TL ve kar olarak 87.622,30 TL bedel öngörülerek yaklaşık maliyetin 671.770,94 TL olarak hesaplandığı,

10 adet ihale dokümanı satılan ve 29.03.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği,

İsteklilerin tekliflerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ersin Ağraş

533.308,00

Karahan Group Ltd. Şti.

590.764,50

Şeklinde verildiği, isteklilerden birinin işletme belgesi ve geçici teminatı olmadığıgerekçesi ile, isteklilerden üçünün işletme belgesi olmadığı gerekçesi iledeğerlendirme dışı bırakılmaları sonucunda, geriye 2 adet geçerli teklifin kaldığı, idarece hesaplanan 584.148.64 TL likkarsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Ersin Ağraş’tan 30.03.2012 tarih ve 960 sayılı idare yazısı ile aşırı düşük teklif sorgulaması açıklaması istenilmesi üzerine anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda, ihalenin tek geçerli teklif sahibi olan Karahan Group Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük bir kısmını yemek giderinin oluşturduğu ihalede geçerli tek teklif de yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekirken, teklifin tüm bileşenleri üzerinden aşırı düşük sorgulama yapılarak ihalenin karara bağlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, “ ihalenin iptali” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi