KİK Kararı: 2012/UH.I-1928

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/025
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 30.04.2012
Karar No : 2012/UH.I-1928 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Kafkas Mücevherat Turizm İnşaat Gıda San. Ve Tic. A.Ş., ORTAKAPI MAHALLESİ ORDU CADDESİ NO:185/2 KARS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kars İl Sağlık Müdürlüğü, Yusufpasa Mah Ordu Cad. 34 36100 KARS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/169907 İhale Kayıt Numaralı "164 Kişilik Bilgi İşlem Personel Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[1014].(0227)./2012-29Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kars İl Sağlık Müdürlüğütarafından 24.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “164 Kişilik Bilgi İşlem Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kafkas Mücevherat Turizm İnşaat Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin 21.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 07.03.2012tarih ve 9491sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile proforma faturanın Durmazlar Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu Kağızman Vergi dairesine bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklif cetvelindeki 1. kalem teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında olduğu, giyim dahil maliyeti karşılamadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklif cetvelindeki 2. kalem teklifinin giyim dahil maliyeti karşılamadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklif cetvelindeki 3. kalem teklifinin giyim dahil maliyeti karşılamadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında sunduğu giyim ve yemek bedellerinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

5. Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ayni yemek bedeli için Durmazlar Gıda Ltd. Şti.'nin yemek hizmetinde bulunmaya yetkili olmadığı, dolayısıyla sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gerçekçi olmadığı, söz konusu firmanın herhangi bir mamül yemek alış ve satışının bulunmadığına ilişkin tereddütlerin oluştuğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idarenin 13.12.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile Er-Ma Sos. Hizm. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının uygun görülmediği ve teklifin reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Kafkas Müch. Turz. Gıda İnş. San. Tic. A.Ş.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu karara ilişkin olarak Er-Ma Sos. Hizm. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. 16.01.2012 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş olup, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve idarenin değerlendirmesinin hatalı olduğu iddialarına başvuru dilekçesinde yer verdiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından aşırı düşük açıklamasının uygun görülmemesi işlemi mevzuata aykırı bulunmuş olup, 02.02.2012 tarih ve 2012/UH.I-758 sayılı Kurul kararı ile anılan isteklinin açıklamasının uygun görülerek teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine ilişkin düzeltici işlem kararı verilmiştir.

İdare tarafından Kurulun söz konusu düzeltici işlem kararı uygulanmış olup, 17.02.2012 tarihinde Er-Ma Sos. Hizm. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklaması uygun görülerek, kendisi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Kafkas Müch. Turz. Gıda İnş. San. Tic. A.Ş.’nin ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihale komisyon kararına ilişkin olarak Kafkas Müch. Turz. Gıda İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından idareye 21.02.2012 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, süresi içerisinde idare tarafından bir karar alınmadığı, bunun üzerine başvuru sahibinin 07.03.2012 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde yer alan iddiaların aşırı düşük teklif değerlendirilmesine yönelik olduğu, 02.02.2012 tarih ve 2012/UH.I-758 sayılı Kurul Kararında söz konusu değerlendirilmenin yapıldığı anlaşılmış olup, söz konusu iddiaların anılan Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 56’ncı maddesinde; Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Öte yandan söz konusu Kurul kararı ile Kurum görüşü ortaya çıktığından, karara ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılması da mümkün değildir. Diğer taraftan, anılan Kanunun 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiaları Kurul kararına itiraz niteliğinde değerlendirildiğinde, başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklif cetvelindeki 1. kalem teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında olduğu, giyim dahil maliyeti karşılamadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklif cetvelindeki 2. kalem teklifinin giyim dahil maliyeti karşılamadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklif cetvelindeki 3. kalem teklifinin giyim dahil maliyeti karşılamadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında sunduğu giyim ve yemek bedellerinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

5. Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ayni yemek bedeli için Durmazlar Gıda Ltd. Şti.'nin yemek hizmetinde bulunmaya yetkili olmadığı, dolayısıyla sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutar tespit tutanağının gerçekçi olmadığı, söz konusu firmanın herhangi bir mamül yemek alış ve satışının bulunmadığına ilişkin tereddütlerin oluştuğu,

İddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında; “… İtirazen şikayet başvurusu dilekçesinde yer alan iddialar aşırı düşük teklif değerlendirilmesine yönelik olduğu, 02.02.2012 tarih ve 2012/UH.I-758 sayılı Kurul Kararında söz konusu değerlendirilmenin yapıldığı anlaşılmış olup, söz konusu iddiaların anılan Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır. …” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin 5. iddiasına yönelik iddiası daha önce Kurul tarafından incelenmemiştir. Yeni öğrenilmiş veya daha önce öğrenildiğine ilişkin bir bilgi, belge bulunmayan bu yeni iddia nedeniyle, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin 5. iddiasının Kurul kararına itiraz niteliğinde olmadığı hususunun kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin 5. iddiasına ilişkin olarak işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin 1., 2., 3. ve 4. iddialarına ilişkin olarak; anılan Kurul kararında yer alan tespit ve değerlendirmelere katılmakla beraber, başvuru sahibinin 5. iddiasına ilişkin olarak ise; işin “ esasının incelenmesine geçilmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ başvurunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi