KİK Kararı: 2012/UH.I-1850

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/024
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 19.04.2012
Karar No : 2012/UH.I-1850
BAŞVURU SAHİBİ:
Günaydın Turizm Seyahat Ve Hizmet Organizasyonları San.Tic.Ltd.Şti., Mollaşeref Mah. Oğuzhan Cad. No : 15/3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Müdürlüğü Ek Hizmet Binası M.Nezihi Özmen Mah. Kasım Sok. No:62 Güngören-Merter/İstanbul 34010 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/4812 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Darülaceze Müdürlüğü Sakin Bakım Hizmet İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[1321].(0225)./2012-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Müdürlüğü tarafından 16.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İstanbul Darülaceze Müdürlüğü Sakin Bakım Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Günaydın Turizm Seyahat ve Hizmet Organizasyonları San. Tic. Ltd. Şti.’nin 12.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 02.04.2012 tarih ve 12880 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, ancak idarenin herhangi bir sorgulama işlemi yapmadığı, dolayısıyla ihalenin bu şekilde sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

2. İhale dokümanında yer alan iş kazaları meslek hastalıkları prim oranı tespiti, fazla mesai ücretleri, birim fiyat teklif türü, resmi tatil ve bayram günü çalışması ve teknik şartnamedeki diyet yemek kurgusunun birbiriyle çelişkili, sağlıklı aşırı düşük teklif değerlendirmesini engelleyici nitelikte bulunduğu için kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği; idarelerin aşırı düşük teklifin tespiti konusunda, Kamu İhale Kurumu tarafından herhangi bir sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalama belirlenmediği durumda takdir yetkilerinin olduğu anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalenin şikâyete konu kısmında iki istekli geçerli teklif sunmuş ve herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenmiştir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, ancak idarenin herhangi bir sorgulama işlemi yapmadığı, dolayısıyla ihalenin bu şekilde sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğunu iddia etmektedir.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda malzeme dahil yemek hizmet alımının farklı öğünlerde yemek ve/veya içecek şeklinde birim fiyat teklif alma yoluyla kurgulandığı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda, ihalenin yaklaşık maliyetinin en fazla yüzde 20 oranında kar içerebileceğinden hareketle, bu tutarın 1,20’ye bölünmesiyle elde edilecek bedelden yüksek teklif sunan isteklilere sorgulama yapılmaması gerekmektedir.

İncelenen ihalede hiçbir isteklinin teklifi yaklaşık maliyetin 1,20’ye bölünmesinden sonra elde edilecek tutardan düşük olmadığı anlaşıldığından, idarenin herhangi bir sorgulama yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin ilk fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri; başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusunun konusunun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verileceği; 55 inci maddesinde, şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı; 56 ncı maddesinde, idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından yukarıda belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin şikâyet ehliyeti başlıklı 5 inci maddesinin ilk fıkrasının (c) bendinde ihaleye teklif veren isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemlere başvuruda bulunabileceği sınırlı sayma yoluyla belirtilerek, ihaleye teklif veren kişilerin dokümana yönelik başvuruda bulunmalarına olanak tanınmamıştır.

Ayrıca aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde ise, itirazen şikâyet başvurularının öncelikle, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı; başvuru ehliyeti ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı konularından inceleneceği düzenlenmiştir. Ayrıca yine aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinde başvuru sürelerinin, idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı belirtilmiştir.

İncelenen ihalenin ilanı 18.01.2012 tarihinde yayımlanmış, 16.02.2012 tarihinde ihale yapılmış, 20.02.2012 tarihli ihale komisyon kararına göre düzenlenen kesinleşen ihale kararı, ihaleye katılarak istekli sıfatı kazanan başvuru sahibine 01.03.2012 tarihinde tebliğ edilmiş ve ilgili tarafından 12.03.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında, ilgili tarafından ihale dokümanında yer alan iş kazaları meslek hastalıkları prim oranı tespiti, fazla mesai ücretleri, birim fiyat teklif türü, resmi tatil ve bayram günü çalışması ve teknik şartnamedeki diyet yemek kurgusunun birbiriyle çelişkili, sağlıklı aşırı düşük teklif değerlendirmesini engelleyici nitelikte bulunduğu için kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmekte bu iddialar ihale dokümanına yöneliktir.

Yukarıda aktarılan mevzuat ve ihale sürecine ilişkin yukarıda özetlenen olaylar bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu, ancak ihaleye teklif vermekle ilgilinin istekli sıfatı kazandığı ve teklif mektubunda ihale dokümanını okuyup kabul ettiğinin belirtildiği açık olduğundan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Öte yandan 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde düzenlenen, şikâyet başvurularının ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılması ve ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin yukarıda belirtilen süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği kuralları karşısında, ihale dokümanına yönelik olarak yapılan şikâyetin ihale dokümanının satın alındığı 14.02.2012 tarihinden sonraki on gün içinde veya ihale tarihinden üç iş günü öncesinde yapılmadığı da tespit edildiğinden itirazen şikâyet başvurusunun aynı zamanda süre yönünden reddi de gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin ikinci kısmına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi