KİK Kararı: 2012/UH.I-1699

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/023
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 16.04.2012
Karar No : 2012/UH.I-1699
BAŞVURU SAHİBİ:
Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti., Yeni Şehir Mah. Hükümet Cad. Takdir Apt. No : 26 BİNGÖL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bingöl Devlet Hastanesi Baştabipliği, Saray Mahallesı Düzagaç 12000 BİNGÖL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/160691 İhale Kayıt Numaralı "Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[958].(0253)./2012-20Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bingöl Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 17.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 24.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.03.2012tarih ve 8793sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif ettikleri fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, istekliler tarafından proforma fatura ya da fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda, anılan belgelerin teyit edilmesi amacıyla, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenebileceği ve olası yanlışlıkların ihale aşamasında tespit edilerek sözleşmenin uygulanması aşamasında istenmeyen olaylarla karşılaşılmasının engellenebileceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15…Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

Teknik şartnamenin “Verilecek hizmetin cinsi” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“ Hastanemiz mutfağında, yemekhanesinde servis ofislerinde ve hasta odalarında, hasta ve hasta refakatçisine sabah kahvaltısının, öğle ve akşam yemeğinin, diyet hastalarına diyet yemeğinin, diyet hastalarına diyetisyen tarafından gerek görüldüğünde 3 ara öğün verilmesinin,

- Nöbetçi personele sabah kahvaltısının, öğle ve akşam yemeğinin,

- Normal mesaiye gelen personele öğle yemeğinin 4’er kap olarak hazırlanması, servis edilmesi ve sonrası temizlik hizmetinin verilmesi.

Öğün Adı

Öğün Sayısı

Normal Kahvaltı

310.000 öğün

Normal öğle yemeği

677.000 öğün

Normal akşam yemeği

310.000 öğün

Diyet Yemeği (Öğle-Akşam )

206.000 öğün

Diyet kahvaltı

228.000 öğün

Ara Öğün

110.000 öğün

Genel Toplam

1.841.000 öğün

Düzenlemesine,

Anılan şartnamenin “Hasta, refakatçiler ve hastane personeli için verilen yemek örnekleri” başlıklı maddesinde;

“Normal Yemek

1. KAP: Et yemeği, etli sebze yemeği, etli bakliyat yemeği, tavuk yemekleri, balık, ciğer, köfteler.

2. KAP: Pilav, makarna, börek, kızartma, zeytinyağlı yemekler,etsiz dolma,piyaz,

3. KAP: Yoğurt, çorba, salata, hamur tatlıları, sütlü tatlılar, tahin helvası, puding, komposto, hoşaf, cacık, meyve, ayran.

Öğünlerde 1 adet birinci grup, 1 adet ikinci grup, 2 adet üçüncü grup yemek bulunacaktır.

4.1. Normal Kahvaltı

Kahvaltı çay, ıhlamur, poşet meyve suyu, süt, şeker, ekmek (kepekli, normal, tuzsuz) dışında da 3 çeşit verilecektir. Domates salatalık meyve mevsimine göre 4. çeşit olarak verilebilir.

Normal kahvaltı

Çay, beyaz peynir, yağ, bal

Süt, yumurta, yeşil zeytin, reçel

Çay, gravyer peynir, yağ reçel

Çay, kaşar peynir, siyah zeytin, bal

Süt, yumurta, yağ reçel

Çay beyaz peynir siyah zeytin bal

Çay gravyer peynir yeşil zeytin reçel

Tuzsuz peynir 40 gr

Süt (UHT/ tetra pak kutuda) 200 gr

Siyah zeytin 30 gr

Yeşil zeytin 25 gr (tuzlu-tuzsuz)

Beyaz peynir 40 gr (tuzlu-tuzsuz)

Gravyer(eritme) peynir 20gr

Kaşar peynir 30 gr

Tereyağı 15 gr/ Reçel 30 gr Yumurta 55-60 gr

Tereyağı 15 gr/ Bal 30 gr

Tahin 25 gr/ Pekmez 25 gr

Domates / Salatalık 200gr

Helva 50 gr

Poğaça, çörek, kek

Meyve suyu 200 gr

Bisküvi (tatlı-tuzlu)

Açık çay 5 gr

Ihlamur 5gr, Ekmek 100 gr

Çay şekeri (küp şeker) 20 gr

Tatlandırıcı (yapay) aspartam içeren tatlandırıcılar olacaktır.” düzenlemesine,

Yer verilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; Bingöl Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 17.11.2011 tarihinde yapılan inceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin ilk olarak 19.12.2011 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, anılan başvuru üzerine Kurul tarafından; Aydoğmuş Kardeşler Yemek ve Tem. Ltd. Şti., Atalay Tem. Gıda Ltd. Şti., Güncel Gurup Ltd. Şti. - Önderler Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Savan Yemek Ltd. Şti. - Doğu Yemek Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile başvuru sahibi Takdir İnş. Tic. Ltd. Şti.’nden tekliflerine ilişkin önemli maliyet bileşenleri belirlenerek ve idare tarafından verilecek örnek bir menü üzerinden açıklama imkânı tanınarak aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönünde düzeltici işlem tesisine karar verildiği, Kurul kararı üzerine idare tarafından isteklilere gönderilen 09.02.2012 tarihli yazılar ile 9 günlük örnek menü üzerinden normal kahvaltı ve yemek öğünlerine teklif edilen birim fiyatların açıklanmasının istenildiği ve süresi içerisinde Aydoğmuş Kardeşler Yemek ve Tem. Ltd. Şti., Atalay Tem. Gıda Ltd. Şti. ile başvuru sahibi Takdir İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklik açıklamasında bulunduğu görülmüştür.

Öncelikle, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan proforma fatura/fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her durumda idarelerce ilgili meslek mensubundan istenilmesine gerek bulunmamakta olup, bu hususta idarelere takdir hakkı tanınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan Aydoğmuş Kardeşler Yemek ve Tem. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Atalay Tem. Gıda Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda;

- İhale üzerinde bırakılan Aydoğmuş Kardeşler Yemek ve Tem. Ltd. Şti. tarafından, normal öğle ve akşam yemeğine ilişkin 9 günlük örnek öğün maliyetinin hesaplanmasında, 8. gün öğün maliyetinin 2,66615 TL olarak hesaplanması gerekirken, maliyetin 2,665 TL olarak esas alındığı; aynı şekilde, 9. gün öğün maliyetinin 1,3282 TL olarak hesaplanması gerekirken, maliyetin 1,316 TL olarak esas alındığı, anılan aritmetik hatalar nedeniyle, 9 günlük örnek menü maliyetinin ortalaması alınarak tespit edilen 1 öğünlük yemek maliyetinin 1,890964 TL yerine 1,88948 şeklinde eksik hesaplandığı;

Ekmek maliyeti olarak 0,90 TL/kg öngörüldüğü, anılan maliyetin tevsiki amacıyla Bin-Pak Gıda Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş olan 31.10.2011 tarihli alış faturası ile ekmek maliyetinin hesaplanmasına ilişkin anılan şirket tarafından imzalanmış olan bir belgenin sunulmuş olduğu, söz konusu belgenin proforma fatura niteliğinde olmadığı ve meslek mensubu onayı/ibaresi içermediği, diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca, isteklilerce proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği;

Sebze-meyve maliyetinin tevsiki amacıyla, Yamaç Gıda İnş. San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 15.11.2011 tarihli 3 adet alış faturası ile anılan şirket tarafından imzalanmış olan “sebze ve meyve maliyet tablosunun” sunulmuş olduğu, söz konusu tablonun proforma fatura niteliğinde olmadığı ve meslek mensubu onayı/ibaresi içermediği, ayrıca, yukarıda belirtildiği üzere, isteklilerce proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği;

7. güne ait kahvaltı öğününe yönelik maliyet hesaplamasında, siyah zeytin gramajının 20 gr olarak belirlendiği, isteklilere verilen örnek menü listesinde 7. güne ait kahvaltı öğününde siyah zeytin gramajının 25 gr olarak esas alınmasının belirlendiği;

Tespit edilmiş olup, açıklanan aykırılıklar nedeniyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine varılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Atalay Tem. Gıda Ltd. Şti. tarafından; normal öğle ve akşam yemeğine ilişkin 9 günlük örnek öğün maliyetinin hesaplanmasında, 4. gün menüsünde yer alan “ayran (200 ml)” için 0,25 TL maliyet öngörüldüğü, anılan maliyeti tevsik etmek için sunulan proforma faturada ayran (200 ml) birim fiyatının 1,25 TL olarak gösterildiği, bu yönüyle, proforma faturada yer alan birim fiyatın teklif edilen birim fiyattan yüksek olduğu;

7. gün normal kahvaltı menüsünde yer alan 30 gr beyaz peynirin maliyetinin 0,040 TL olarak belirlendiği, beyaz peynire ilişkin olarak sunulan proforma faturada birim fiyatın 4,62 TL olarak gösterildiği, birimin kg olarak kabulü halinde, 30 gr beyaz peynir maliyetinin 0,1386 TL’ye tekabül ettiği, anılan malzeme için 0,040 TL maliyet öngörüldüğü dikkate alındığında, proforma faturada teklif edilen fiyat ile isteklinin teklif ettiği fiyatın uyumsuz olduğu ve proforma faturada yer alan birim fiyatın teklif edilen birim fiyattan yüksek olduğu;

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde yer alan “kahvaltı, ara öğün, öğle-akşam yemeği ile diyet yemeklerine ait listede”, bütün normal-diyet yemekleri ve kahvaltılarda kişi başına bir öğünde 200 gr ekmek verileceğinin belirtildiği, istekli tarafından ekmek maliyetine ilişkin olarak sunulan proforma faturada birim fiyatın 1,00 TL/kg olarak gösterildiği, ancak normal öğle ve akşam yemeğine ilişkin 9 günlük örnek öğün maliyetinin hesaplanmasında ekmek maliyetinin dikkate alınmadığı;

Tespit edilmiş olup, açıklanan aykırılıklar nedeniyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan birçok gıda malzemesine teklif edilen birim fiyata ilişkin tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmamış olduğu, örneğin; süt (200 ml) için 0,35 TL; yumurta için 0,20 TL/adet; siyah zeytin için 4,00 TL/kg; tavuk eti için 4,20 TL/kg; salça için 2,70 TL/kg; yoğurt için 1,25 TL/kg teklif edildiği, ancak sunulan proforma faturalarda anılan gıda malzemelerinin yer almadığı görülmüş olup, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalede geçerli teklif kalmadığından ihalenin iptal edilmesine karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif ettiği fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, istekliler tarafından proforma fatura ya da fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda, anılan belgelerin teyit edilmesi amacıyla, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenebileceği ve olası yanlışların ihale aşamasında tespit edilerek sözleşmenin uygulanması aşamasında istenmeyen olaylarla karşılaşılmasının engellenebileceği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Yemek Hizmet Alımı ihalesi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 5.104.490,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 2.917.250,00 TL bedel karşılığında Aydoğmuş Kardeşler Yemek ve Tem. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi