KİK Kararı: 2012/UH.I-1599

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/021
Gündem No : 99
Karar Tarihi : 02.04.2012
Karar No : 2012/UH.I-1599
BAŞVURU SAHİBİ:
Beştepe Gıda Güv. Tem. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Karacaoğlu Mah. Beştepeler Parkı İçi Beştepe Restaurant KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocasinan Belediyesi İnsan Kaynakları Ve Eğitim Müdürlüğü, Gevhernesıbe Mahallaesı Tekın Sokak 10 38010 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/178140 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Yapım Ve Dağıtım Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[971].(0201)./2012-23Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kocasinan Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğütarafından 08.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Beştepe Gıda Güv. Tem. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 20.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.03.2012tarih ve 8879sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye ilişkin Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine 2012/UH.I-355 sayılı Kurul kararında düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, bunun üzerine idarenin ilgili karar gereği ihale üzerinde bırakılan istekliden teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istediği ve ihaleyi yeniden söz konusu istekli üzerinde bıraktığı, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunda sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine göre değerlendirilmesi ve uygun olup olmadığının irdelenmesi gerektiği, anılan firmanın teklif bedeli ile ihale konusu hizmetin verilemeyeceği hususlarının belirtildiği ancak şikâyet başvurularının reddedildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kocasinan Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından 08.12.2011 tarihinde gerçekleştirilen “Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmet Alımı” işine iki isteklinin katıldığı, 13.12.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük teklif sahibi Dinçerler Gölbaşı Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin söz konusu karara karşı idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine, Kamu İhale Kurulunun 16.01.2012 tarihli ve 2012/UH.I-355 sayılı kararında; “...Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirâzen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği tutarın yaklaşık maliyetten % 85,59 TL oranında düşük olduğu gibi aynı zamanda karsız yaklaşık maliyet tutarının da altında olduğu, söz konusu teklif ile ihale konusu işin yapılmasının reel piyasa koşullarına göre mümkün bulunmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatına ilişkin idarece aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

...

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 204.435,00 TL tutarındaki teklifinin, idarece belirlenen yaklaşık maliyete ve diğer teklife göre aşırı düşük olduğu anlaşılmış olup, idarece teklifte önemli görülen maliyet kalemleri belirlenerek sözkonusu istekliden bu maliyet kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve yapılacak açıklamalar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” hususlarına yer verilerek, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Söz konusu karar üzerine, idarenin 27.01.2012 tarihli ve 56 sayılı yazısı ile Dinçerler Gölbaşı Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece değerlendirilerek yeterli görüldüğü ve 06.02.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yeniden Dinçerler Gölbaşı Tur. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İncelenen ihaleye ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Her türlü sigorta,vergi,resim ve harç teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 150 personele günlük 1 öğün 3 çeşit olmak üzere yılda toplam 231 gün yemek yapım ve dağıtım hizmeti (231*150=34.650)

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir...” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik şartnamede işin konusunun “Kocasinan Belediyesi bünyesinde çalışan 150 memur personelin malzemesi yükleniciye ait olmak üzere yemek yapım dağıtım ve sonraki hizmetleri (yemekhanenin temizlik bulaşık v.s.) işlerinin aşağıda belirtilen şartlarda yapılması işidir.” şeklinde tanımlandığı,

Aynı şartnamenin “İşçilerin Nitelik Nicelik ve kıyafetleri ile ilgili görev ve sorumlulukları” başlıklı (A) bendinde; “Bu işte istihdam edilecek işçiler 1 adet Gıda Mühendisi, 1 adet İşletme Müdürü,1 adet aşçıbaşı,1 adet aşçı, 3 adet garson, 3 adet bulaşıkçı toplam:10 kişi olacaktır.

...3- Bu işte çalışacak görevlilerin kıyafetleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici görevlilerin kıyafetlerini daima temiz ve muntazam bir şekilde bulundurmakla mükelleftir. Yemek Personeli tek tip elbise giyecek. Belediye personelinden giysi rengi ve şekli farklı olacaktır. Ayrıca elbisede Yüklenicin ismi bulunmayacak ancak personelin yakasında tanıtıcı (yüklenici ve personelin isminin yazılı olduğu ) yaka kartı bulunacaktır. Kılık Kıyafetlerine dikkat etmeyen kurallara uymayan personel derhal değiştirilecektir. Yüklenici mutfak ve yemekhanede istihdam edilecek bütün elemanların temizlik ve sağlık kontrollerinin yapılmasının temin etmekle yükümlüdür...” düzenlemesine,

“Demirbaş Malzemeleri ile ilgili Görev ve Sorumlulukları” başlıklı (B) bendinde;

“1-Yüklenici yemekleri kendi mutfağında pişirecektir. Ancak yemeğin servisi için Belediye Mutfağını kullanabilecektir. Yemeğin ısıtılması için gereken gaz ve likit gazını yüklenici temin edecektir. Bu iş için kullanılacak elektrik ve su idarenin sonradan belirleyeceği miktar ve oranda yükleniciye, yemek yapım ve dağıtım bölgesinin ısınması idareye aittir.

2- Yüklenici mesai günlerinde pişmiş yemeği sipariş adedine göre yemekhaneye nakletmek buradaki mutfak ve tesislerde sıhhi koşullarda muhafaza etmek personele ve yemek masalarındaki masalara servis düzeninde dağıtmak ekmek ve su servisi yapmak bulaşıkları yıkamak yemek salonu ve mutfağın temizliğini yapmak zorundadır. İdare tarafından teslim edilen veya firmanın temin ettiği teçhizat ve ekipmanı sağlam çalışır durumda bulundurmak ve arızaları gidermek yükleniciye aittir.

3- Yükleniciye teslim edilecek demirbaş malzemelerin haricinde gerekecek her türlü malzemeyi yüklenici kendisi temin edecektir. Yüklenici gerektiğinde yemek dağıtımı için kullanılmak üzere malzeme ve ekipman yatırımı yapacak ve bunları sözleşmenin bitiminde veya feshinde geri alabilecektir. Yemekhanede kullanılacak masa örtüleri ve diğer masa aksesuarları sürahi, bardak, tabldot, çatal, kaşık, vs. diğer malzemeler teslim senedi ve teminat karşılığında idare tarafından firmaya teslim edilecektir.

4- İdare tarafından teslim edilen veya yüklenicinin temin ettiği malzeme teçhizat ve ekipmanı sağlam ve çalışır halde bulundurmak ve arızaları gidermek Yükleniciye aittir. Mutfak ve yemekhanede elektrik su kapı ve pencere arızaları ve kırıklarının tamiri patlak lamba ve horasanların yenilenmesi gibi işlerden çıkan masraflar mutfak dolaplarının onarımı ve boyası mutfağın onarımı ve boyanması kırık fayansların ve tavanların onarımı dezenfeksiyonu bulaşık ve temizlik için tüm malzemeler Yüklenici tarafından karşılanacaktır...” düzenlemesine,

“Yemek, Yapımı ve Dağıtımı ile ilgili Sorumlulukları” başlıklı (C) bendinde;

“... 3- Yüklenici yemeklerin yapımında kullanılacak baharat dahil hiçbir malzemeden herhangi bir bahane ile kesinti yapamaz. Yemek esnasında kullanılacak ekmek, pul biber, kürdan, karabiber, tuz, peçete ve verilen yemeğin cinsine göre limon suyu, sirke, zeytinyağı vb. maddeler yüklenici tarafından sağlanacaktır.

... 6- Yemekler kalite nefaset ve gramaj yönünden doyurucu olacaktır. Salatalarda kullanılan sebze ve meyveler taze olacaktır.

... 15- Yemek grupları ve çeşitleri aşağıdaki şekilde olup, yemek listesi düzenlenirken [.grup (A ve B olarak ) II.grup. III.grup olarak göz önünde bulundurulacaktır. Çıkarılacak yemek çeşidi Belediye personeli için haftada beş gün bir öğün üç kap yemek verilecektir. Çıkarılacak et yemeklerinde et kemikli ise 175 gram kemiksiz ise 150 gram kullanılacaktır. Köftelerde 125 gram diğer etli yemeklerde ise 50 gram et kullanılacak ve kemiksiz olmasına dikkat edilecektir (yemeğin çeşidine göre dana veya koyun etli olması yapılacak yemek listesinde tercih olarak belirtilir.) Yemeklerde yukarıda belirtilen I. Gruptaki yemekler asıl olup II.veI. gruptaki yemeklerle beraber üç kap çıkartılır. Kocasinan Belediyesinde verilecek yemeklerde I.grup yemeklerden haftanın üç günü A grubundakilerden haftanın iki günü B grubundakilerden idare tarafından haftalık seçilecektir…” düzenlemesine yer verilmiş ve maddenin devamında I, II ve III üncü grup yemekler sayılmıştır.

Sözleşme tasarısının “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21 inci maddesinde; “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Besin Zehirlenmesi için (Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi)

Teminatın Adı Teminat Bedeli

Şahıs Başına Maddi 15.000,00 TL

Kaza Başına Bedeni 45.000,00 TL

Kaza Başına Maddi 15.000,00 TL” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “...79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

...79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

...

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

... 79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

...79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 204.435,00 TL olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan icmal tablosunda yemek maliyetinin 97.139.88 TL, temizlik giderlerinin 6.000,00 TL, taşıma bedelinin 7.000,00 TL, amortisman giderinin 14.000,00 TL, sözleşme giderlerinin 6.000,00 TL, cari giderlerin 13.000,00 TL doğalgaz giderlerinin 4.000,00 TL kar payının ise 57.295,12 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; anılan istekli tarafından yemek giderinin açıklanması için beş günlük örnek menü ve menüde yer alan yemeklere ilişkin malzeme miktarı ve tutarını içeren listenin sunulduğu, gıda fiyatlarının tevsiki için Tavşanlıgil Sebze Mey. San. Tic. Ltd. Şti. adlı mükellefe ilişkin düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5), Tellioğlu Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) ilk ve son sayfasının, Metro Grossmarket Alış. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış muhtelif gıda maddelerine ilişkin 01.01.2012 tarihli “sabit fiyat anlaşması” başlıklı belge ile ekindeki fiyat listesinin sunulduğu, temizlik malzemelerine ilişkin olarak ise En-Grup/Yasemin Özmen’den alınmış proforma fatura ile buna ilişkin maliyet satış tutarı tespit tutanağının ilk sayfasının sunulduğu anlaşılmıştır.

Sunulan belgeler incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hazırlanan örnek menüde yer alan malzemelerin bir kısmının fiyatına ilişkin belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, örneğin mantar çorba, hasanpaşa köfte ve salatadan oluşan menüde yer alan mantar, sıvı yağ, maydanoz ve yumurta malzemelerinin fiyatlarının nasıl tespit edildiğine ilişkin belge sunulmadığı, aynı şekilde bazı malzemelerin fiyatlarının bunların tevsiki için sunulan belgelerde yer alan fiyatların altında öngörüldüğü, örneğin tavuk sote, pirinç pilavı ve tulumba tatlısından oluşan menüde yer alan patatesin fiyatı istekli tarafından 0,65/kg olarak öngörülmüşken, Tavşanlıgil Sebze Mey. San. Tic. Ltd. Şti.’nin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında 0,80/kg olarak belirtildiği, domatesin fiyatı 0,95/kg olarak öngörülmüşken, Metro Grossmarket Alış. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış belgede 1,49/kg olarak belirtildiği, biberin fiyatı 1,90/kg olarak öngörülmüşken, Metro Grossmarket Alış. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan belgede 3,79/kg olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Bunun yanında, gıda malzemelerinin tevsiki için sunulan belgelerin de mevzuata uygunluk arz etmediği, Metro Grossmarket Alış. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış belgenin tarihinin 01.01.2012 olduğu, ihale tarihinin 08.12.2011 olduğu dikkate alındığında, sunulan belgenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.9 uncu maddesinde yer alan; “ İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.” düzenlemesine aykırılık ettiği anlaşılmış, Tavşanlıgil Sebze Mey. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ilişkin proforma faturaya rastlanılmamıştır. Tellioğlu Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ise “Tespit yapılan döneme ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı bölümde defterin döneminin 2010 olarak belirtildiği ve bu nedenle belgenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.16 ncı maddesinde yer alan; _“..._maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir...” açıklamasına aykırı olarak son veya sondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından Desmer Bil. ile. Hiz. Tic. A.Ş. ile imzalanan, yemek bedelinin 4,00 TL olarak belirlendiği yemek hizmeti sözleşmesi ile Kayseri Nuh Naci Yazgan Göğüs Hatalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından gönderilen malzeme dahil yemek yapımı, dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı ihalesine ilişkin ihale bedelinin 699.999,00 TL olarak belirtildiği sözleşmeye davet yazısının sunulduğu ancak üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelerin ve önceki ihalelerde belirlenen fiyatların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde sayılan belgelendirme usulleri arasında yer almadığı, ayrıca her yemek hizmetinin içeriği itibariyle farklılık arz edebileceği, bu nedenle söz konusu belgelerin de geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Ayrıca, anılan istekli tarafından sözleşme tasarısının 21 inci maddesinde öngörülen mali sorumluluk sigortası için bedel öngörülmediği, maliyet icmal tablosunda taşıma bedeli ve doğalgaz gideri için bedel öngörülmesine rağmen buna ilişkin belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, personel giderlerinin nasıl hesaplandığına dair açıklama yapılmadığı, maliyet icmal tablosunda cari giderler başlığı altında 13.000,00 TL, amortisman giderleri başlığı altında 14.000,00 TL, temizlik giderleri başlığı altında 6.000,00 TL öngörülmesine rağmen bu giderlerin nelerden oluştuğu ve bu tutarlara nasıl ulaşıldığına dair açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, bu itibarla anılan isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 79.5 inci maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Dinçerler Gölbaşı Tur. San. Tic. Ltd. Şti’ye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihaleye ilişkin olarak daha önce Kamu İhale Kurumu tarafından 2012/UH.I-355 sayılı kurul kararı ile düzeltici işlem tesis edildiği, bunun üzerinde idarenin ilgili karar gereği ihale üzerinde bırakılan istekliden teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istediği ve ihaleyi yeniden söz konusu isteklinin üzerinde bıraktığı, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunda sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine göre değerlendirilmesi ve uygun olup olmadığının irdelenmesi gerektiği, anılan firmanın teklif bedeli ile ihale konusu hizmetin verilemeyeceği hususları” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 379.417,50 TL olarak belirlendiği, 08.12.2011tarihinde yapılan ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 204.435,00 TL en düşük teklif veren Dinçerler Gölbaşı Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi