KİK Kararı: 2012/UH.I-14 (2 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/001
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 02.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-14
BAŞVURU SAHİBİ:
Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşl. Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz. Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Yıldırım Mah. Milli Kıv. Cad. Özmelek Apt. No : 29 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Bigadiç Devlet Hastanesi, Fethıbey Mahallesı Karlıca Tepesı 0 10440 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/143381 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Yılları Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Ve Sonrası Hizmetler" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4179].(G031)./2012-79Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bigadiç Devlet HastanesiBaştabipliği tarafından 10.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Yılları Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Ve Sonrası Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşl. Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz. Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 25.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.12.2011tarih ve 52171sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdareye yaptıkları başvuru neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı 1 inci teklifi veren Metropol Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve adı geçen istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun görüldüğü, ancak işin süresinin 2 yıl olması ve fiyat farkı verilmeyeceği de düşünüldüğünde, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu belgelerin yeniden incelenmesi gerektiği,

İdarenin cevabında yer verilen B.5, B.6 ve B.7 nci maddelerinde belirtilen belgelerde öngörülen fiyatların, teklifin verildiği Adana İli için geçerli olduğu, ihale konusu işin Balıkesir/Bigadiç'te yapılacağı dikkate alındığında, bu belgelerde belirtilen ilaçlama malzemeleri, yemek malzemeleri, yaş sebze ve meyve ile diğer malzemelerin söz konusu belgelerin alındığı Adana İlinden Bigadiç'e götürülmesi gerektiği ve bu nakliyeye ilişkin ulaşım maliyetlerinin de açıklanması gerektiği, ancak adı geçen isteklinin bu yönde bir açıklamasının bulunmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasını eksik yaptığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarî şartnamenin 2 nci maddesinden ihaleye konu işin adının “ 2012-2013 Yılları Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Sonrası Hizmetler ” ihalesi olduğu anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü vergi, resim harç v.b. giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü vergi, resim harç v.b. giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 1,00” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartnamenin 3 üncü maddesinde;

“ 3.1. Personel Niteliği ve Sayısı

Toplam 5 personel

1 adet aşçı

3 adet garson

1 adet bulaşıkçı”

4.3. üncü maddesinde; “ Elektrik ve su gideri için aylık hakedişin binde 40 (kırk) Elektrik için binde 20, su için binde 20 tüketim gideri olarak kesilecektir. Tüpgaz müteahhit firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiş olup, aynı şartnamenin 15.9 uncu maddesinde; “ Hastalar, Refakatçiler ve Personel İçin Bir Haftalık Normal Yemek Listesi Örneği ” bulunmaktadır.

İdarece yaklaşık maliyetin piyasa ve ticaret odası fiyatları baz alınarak 667.583,33 TL olarak belirlendiği, ihaleye dört isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunun 10.10.2011 tarihli kararıyla ihalenin 500.400,00 TL teklif eden Metropol Gıda Teks Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, idarece şikayet başvurusu üzerine 20.10.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin Metropol Gıda Teks Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’ne 20.10.2011 tarih ve 3738 sayılı yazının yazıldığı, söz konusu yazı ekinde 7 günlük kahvaltı, normal yemek ve diyet yemek listesi ve kullanılacak malzeme listesinin de gönderildiği, 01.11.2011 tarihinde idareye sunulan açıklama ile eki belgelerin ihale komisyonunca uygun görüldüğü ve ihale komisyonunun 11.11.2011 tarihli kararıyla ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesindede benzer hükümlere yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesinde “ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde” dikkate alınacak hususlara yer verilmesi,

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.”

Açıklamaları yer almaktadır.

İhalede 500.400,00 TL teklif sunan, idareye aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan ve açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Metropol Gıda Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından idareye sunulan 29.10.2011 tarihli yazılı açıklama ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

33 kalem yemeklik malzeme, temizlik malzemeleri, 45 Kg’lık sanayi tüpü ve 0,5 lt’lik su olmak üzere 48 kalemden oluşan ve Avşar Gıda Yemekçilik Temizlik Hiz. Ltd. Şti.’den alınan 29.10.2011 tarihli ve üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi bulunan,SMMM onaylı proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

“ Yumurta ” için aynı firmadan alınan SMMM onaylı ve beyanı bulunan 29.10.2011 tarihli proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu,

Yaş sebze ve meyve ihtiyacına ilişkin olarak Adana Büyükşehir Belediyesi Hal fiyatlarının esas alındığı, ayrıca adı geçen belediye tarafından adı geçen istekliye 27.10.2011 tarihli yazı ile dereotunun kg fiyatının 0,30 TL olarak bildirildiği,

Portör muayenesi ile ilgili olarak Özel Çukurova Cerrahi Tıp Merkezi tarafından 28.10.2011 tarihli fiyat teklifi ile kişi başı 32,50 TL fiyat verildiği, söz konusu fiyat teklifi üzerinde maliyete ilişkin herhangi bir beyan ile ilgili meslek mensubunun kaşe/mührünün bulunmadığı,

Benzer şekilde giyim ile ilgili olarak Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. Adana Mağazası tarafından verilen 31.10.2011 tarihli proforma fatura/fiyat teklifi ile ilaçlama işine ilişkin olarak Tek İlaçlama firması tarafından verilen 29.10.2011 tarihli proforma fatura ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu, söz konusu fiyat teklifi/proforma faturalar üzerinde maliyete ilişkin herhangi bir beyan ile ilgili meslek mensubunun kaşe/mührünün bulunmadığı,

Anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan Metropol Gıda Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin adresinin Seyhan/Adana’da olduğu ve aşırı düşük teklif kapsamında tevsik amaçlı sunduğu tüm proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Adana’da faaliyet gösteren firmalardan alındığı, yaş sebze ve meyve için de Adana Büyükşehir Belediyesi Hal fiyatlarının öngörüldüğü dikkate alındığında, söz konusu belgelerde yer verilen yemek malzemeleri, temizlik malzemeleri, 45 kg’lık sanayi tüpü, yaş sebze, meyve vb.lerinin Adana’dan ihale konusu işin yapılacağı Balıkesir/Bigadiç’e nakledilmesi gerektiği ve bunun da önemli sayılabilecek nakliye giderleri gerektirdiği, ancak adı geçen istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu nakliye giderine yer verilmediği, dolayısıyla eksik açıklamada bulunulduğu anlaşılmıştır.

Netice itibariyle; Metropol Gıda Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunduğu, portör muayenesi için Özel Çukurova Cerrahi Tıp Merkezi tarafından verilen, giyim için Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. Adana Mağazası tarafından verilen, ilaçlama işi için Tek İlaçlama firması tarafından verilen fiyat teklifi/proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, ayrıca adı geçen istekli tarafından Adana’dan Balıkesir/Bigadiç’e nakledilecek yemek malzemeleri, temizlik malzemeleri, 45 kg’lık sanayi tüpü, yaş sebze, meyve vb.leri için maliyet unsuru olan nakliye giderine aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilmediği anlaşıldığından, Metropol Gıda Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Metropol Gıda Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “Ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifi veren Metropol Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına sunduğu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79 uncu maddesine uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012-2013 Yılları Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 667.583,33 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 500.400,00 TL bedel karşılığında Metropol Teks. Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’ninüzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi