KİK Kararı: 2012/UH.I-1375

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/019
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 19.03.2012
Karar No : 2012/UH.I-1375
BAŞVURU SAHİBİ:
Özdursunlar Tem. Orm. İnş. Nak. Dan. San. Tic. Ltd. Şti. - Yeşilçam İnşaat Orm. Tur. Tar. Nak. San. Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK BULVARI NO:169/68 ATAYURT İŞHANI KAVAKLIDERE / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çevre Ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Dsi 5.Bölge Müdürlüğü, Mustafa Kemal Mah. 2151/1 A Blok 24 06520 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/154722 İhale Kayıt Numaralı "Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması Ve Erozyon Kontrolu İkmali" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[363].(G027)./2012-6Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğütarafından 28.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali” ihalesine ilişkin olarak Özdursunlar Tem. Orm. İnş. Nak. Dan. San. Tic. Ltd. Şti. - Yeşilçam İnşaat Orm. Tur. Tar. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.Ortak Girişimi’nin 03.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 19.01.2012tarih ve 2913sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İhalede 1200.15 poz nolu "Dikenli telin çit direklere tespiti ve gerilmesi" kaleminde 7,60 km yerine 5 km miktar girildiği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmediği, ancak sahaya çekilecek tel ihata uzunluğunun 5 km olduğu, ayrıca projede tel çekilecek kısımlarda %40'tan fazla meyil olmadığından açıklamalarının uygun olduğu,

2 ) "Fidan nakli" için DSİ'nin 07.005/45 poz nolu "Her cins malz. 200 km mesafe taşıma için ödenecek taşıma bedeli" pozundan yararlanarak açıklama yaptıkları, kâr ve genel gider dahil birim fiyatın 37,73 TL olduğu, kâr ve genel gider hariç 28,30 TL teklif ettikleri, teklif fiyatları kâr ve genel gider hariç fiyatın altında olduğu ve bu durumu tevsik edici belge/bilgi sunmadıkları gerekçesiyle açıklamalarının uygun kabul edilmediği, idarece yapılan hesaplamanın hatalı olduğu, ayrıca fidan naklinde kullanılacak araçlar kendilerine ait olduğundan, kira verilmeyeceği, öngörülen fiyatın uygun olduğu,

3 ) Sulama için Ağaçlandırma Genel Müdürlüğünün 1150.1 "Arazöz ile sulama" pozundan yararlanıldığı, pozun kâr ve genel gider dahil birim fiyatın 10,02 TL olduğu, AGM tarafından açıklanan kâr ve genel gider hariç birim fiyatın 8,01 TL olarak açıklandığı ve kendilerinin de bu fiyatı teklif ettikleri, teklif fiyatları kâr ve genel gider hariç fiyatın altında olduğu ve bu durumu tevsik edici belge/bilgi sunmadıkları gerekçesiyle açıklamalarının uygun kabul edilmediği, idarece yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu, öngörülen fiyatın uygun olduğu,

4 ) Sulama suyu nakli için, DSİ’nin 07.005/27 pozundan yararlanıldığı, 2011 DSİ birim fiyatlarına göre bu pozun kâr ve genel gider dahil bedeli 5,16 TL olduğu, kâr ve genel gider hariç fiyatın 4,13 TL olması gerekirken 3,87 TL öngörüldüğü gerekçesiyle açıklamalarının uygun kabul edilmediği, öngörülen fiyatın uygun görülmesi gerektiği,

5 ) İhalenin yapım işi olmayıp, hizmet alımı ihalesi olmasına karşın idarece sınır değer tespit edildiği, hizmet alımlarında sınır değer olmadığından, teklif fiyatları yaklaşık maliyetin altında ve birbirine yakınsa aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği, yaklaşık maliyetin altında olan ve birbirine yakın fiyat teklif eden isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının kuşkulu olduğu, ihaleye teklif veren altı istekliden beşi değerlendirme dışı bırakılarak rekabetin kısıtlandığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, 1200.15 poz nolu "Dikenli telin çit direklere tespiti ve gerilmesi (Meyilin % 40’dan fazla olduğu sahalarda 1.3 katsayısı uygulanır.)" iş kaleminde miktar olarak 5 km öngördüğü anlaşılmıştır.

Özel teknik şartnamenin “İnşaatın yeri, amacı, cinsi” başlıklı 1 inci maddesinde; “ DSİ V. Bölge Müdürlüğü faaliyet alanı içerisindeki Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali işi kapsamındaki 625 ha alanın ağaçlandırılması, sulaması ile 5.000 m. tel çit ihatası yapılması işidir.” düzenlemesine,

Aynı şartnamenin “Bu ihale ile yapılacak işler” başlıklı 2 nci maddesinin “A-Tel çit ihatası yapılması” başlıklı alt maddesinde; “ 1- Dikenli tel çit ihatasında, demir direk kullanılacaktır… 275 adet toplamda direk sahada olacaktır.

2- Dikenli tel TSEK 1113E.N.10223-1 belgeli, galvanizli tel olacaktır. Saha kazıkların içerisinde 4 sıra ve 2 adet çapraz halinde çekilecektir.

..

4- Demir direklerin dikileceği çukurlar beş metre ara ile açılacak …” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde dikenli tel ihatasına ilişkin, iki direk arasında çekilecek dikenli tellerin şeklini ve ölçüleri gösteren projenin de yer aldığı, idarenin Kuruma yazdığı 05.03.2012 tarihli yazıdan, ihata alanının genelinde meyilin % 40’ın altında olduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanından, dikenli telin dört sıra halinde yatay ve direkler arası iki adet çapraz olacak şekilde çekilmesi gerektiği görülmektedir. Teknik şartname ve proje üzerinde yer alan şekil ve ölçülerden yararlanmak suretiyle yapılan hesaplamada yatay çekilecek dört sıra telin toplam 5 (beş) km ve iki adet çapraz telin yaklaşık 2,77 km (iki direk arasındaki düz tel uzunluğu 5 m., direk üzerinde yer alan tel geçirilecek en alttaki delik ile en üstteki delik arası 0,80 m’dir. İki direk arasında çapraz çekilecek dikenli tel, yatay tel ve direkten oluşan bir dik üçgen oluşmaktadır. Dolayısıyla çapraz çekilecek tel bu üçgenin hipotenüsünü oluşturmaktadır. Verilen uzunluklara göre bir sıra çapraz telin uzunluğu 5,06 m hesaplanmaktadır. İki direk arasına çekilecek iki çapraz telin uzunluğu 10,12 m. olmaktadır. Toplam ihata alanına çekilecek çapraz tel uzunluğu ise 274 x 10,12=2772,88 m = 2,77 km.) olmak üzere, 1200.15 poz nolu "Dikenli telin çit direklere tespiti ve gerilmesi” iş kaleminde miktarın 7,77 km olması gerektiği anlaşılmıştır.

1200.15 poz nolu "Dikenli telin çit direklere tespiti ve gerilmesi (Meyilin % 40’dan fazla olduğu sahalarda 1.3 katsayısı uygulanır.)" iş kalemi için yaklaşık maliyette idare tarafından belirlenen miktarın 7,55 km olduğu, başvuru sahibini ise anılan iş kalemi için 5 km miktar öngördüğü, söz konusu iş kalemindeki miktar azaltmasına ilişkin tevsik edici belge ve bilgi sunulmadığı görülmüş olup, Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2011 yılı birim fiyatlarına göre 07.006/45 poz nolu “Her cins malz.200 km mesaf.taşın.için ödenecek taşıma bedeli” iş kalemi birim fiyatının 37,73 TL olduğu, anılan iş kaleminin kâr ve genel gider hariç birim fiyatının 30,18 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında “07.006/45 – Nakliye (200 km) Tüplü fidanların ağırlıkları sulaması yapılmış haliyle ortalama 1,2 kg ve çıplak köklülerin yaklaşık ağırlığı 50 gr.dır” pozu için DSİ 2011 yılı birim fiyatları ile açıklama yaptığı ve 28,30 TL bedel öngördüğü, söz konusu iş kalemi için öngörülen birim fiyatın DSİ 2011 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatından daha düşük olduğu ve birim fiyattan daha düşük fiyat öngörülmesine rağmen, bu durumu tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, dolayısıyla Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü’nün 2011 yılı birim fiyatlarında 1150.1 nolu pozun;

Sıra No

Poz No

İşin Çeşidi, Tanımı

Birimi

Birim Fiyatı (TL)

İhaleli Birim Fiyatı (TL)

248

1150,1

Arazöz ile sulama

Ton

8,01

10,02

olarak yer aldığı, Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 1150.1 poz nolu “Arazöz ile sulama” iş kalemi için 8,01 TL birim fiyat teklif ettiği, teklif edilen birim fiyatın AGM 2011 birim fiyatından daha düşük olmadığı, bu nedenle, söz konusu iş kalemi için AGM’nin kâr ve genel gider hariç 2011 birim fiyatında daha düşük birim fiyat teklif edildiği yönündeki idare kararında mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2011 yılı birim fiyatlarına göre 07.006/27 poz nolu “Her cins malz.14 km mesaf.taşın.için ödenecek taşıma bedeli” iş kalemi için kâr ve genel gider dahil birim fiyatın 5,16 TL/ton olduğu, anılan iş kaleminin kâr ve genel gider hariç birim fiyatının 4,13 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında “07.006/27 poz nolu “Sulama suyu nakli” iş kalemi için DSİ 2011 yılı birim fiyatları ile açıklama yaptığı ve 3,87 TL bedel öngördüğü, söz konusu iş kalemi için öngörülen birim fiyatın DSİ 2011 yılı kâr ve genel gider hariç birim fiyatından daha düşük oluğu ve birim fiyattan daha düşük fiyat öngörülmesine rağmen, bu durumu tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, dolayısıyla Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5 ) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan Kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünde bulunulmuştur.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin 4.317.156,90 TL olduğu, ihalenin hizmet alımı olması nedeniyle yaklaşık maliyet içinde en fazla % 20 kârolabileceği kabulünden hareketle, idarenin kârhariç yaklaşık maliyeti 3.597.630,75 TL olarak hesaplayarak, kâr hariç yaklaşık maliyet altında kalan beş isteklinin teklif fiyatını aşırı düşük olarak kabul ettiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu, idarenin söz konusu işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1 ) 1200.7 poz nolu “Beton, L ve T profil demir çit direği dikenli tel bağlantısı için galvanizli inşaat teli bedeli (5 kg/km)” iş kalemi için idarenin yaklaşık maliyette AGM birim fiyatından yararlanmak suretiyle 7,55 km miktar öngördüğü, Has Emlak Müş. Orm. Paz. Kom. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında anılan iş kalemi için 5 km miktar öngördüğü, galvanizli inşaat teli bedeli için yaklaşık maliyete göre düşük miktar öngörüldüğü gerekçesinin Has Emlak Müş. Orm. Paz. Kom. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçelerinden biri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Özel teknik şartnamenin birinci maddesinde ihale konusu iş “ DSİ V. Bölge Müdürlüğü faaliyet alanı içerisindeki Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali işi kapsamındaki 625 ha alanın ağaçlandırılması, sulaması ile 5.000 m. tel çit ihatası yapılması” olarak tanımlanmıştır. 1200.7 poz nolu iş kalemindeki galvanizli inşaat telinin işin hangi noktalarında ve ne miktarda kullanılacağına dair ihale dokümanında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, sadece iş kaleminin adında 1 km’de 5 kg galvanizli inşaat teli kullanılacağına dair düzenlemenin yer aldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanındaki düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda galvanizli inşaat teli için esas alınması gereken ihata alanının 5 km olduğu, idare yaklaşık maliyetinde yer alan 7,55 km miktarın hesaplanmasını sağlayacak açık bir düzenlemenin yer almadığı, dolayısıyla isteklilerin her bir km ihata alanı için 5 kg olmak üzere toplam 5 km galvanizli inşaat teli miktarı öngörmesinde ihale dokümanına aykırılık bulunmadığı, 1200.7 poz nolu “Beton, L ve T profil demir çit direği dikenli tel bağlantısı için galvanizli inşaat teli bedeli (5 kg/km)” iş kalemi için Has Emlak Müş. Orm. Paz. Kom. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında öngördüğü miktarın ihale dokümanına aykırılık içermediği anlaşılmıştır.

2 ) Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 16.12.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında “fidan bedeli ve nakliye” için 483.428,03 TL “bekçi kulübesi” için 27.800,00 TL, “giriş kapısı yapılması” için 8.600,00 TL öngördüğü, bekçi kulübesi ve profil kapı imalatı için Ödül Metal Mobilya İnş. Yemek Taş. San ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış, 1 adet “bekçi kulübesi” için 25.000,00 TL ve 1 adet “profil kapı” için 600,00 TL tutar içeren 24.11.2011 tarihli fiyat teklifi sunduğu, “fidan ve profil kapılar nakliyesi-1 sefer” ve “bekçi kulübesi-2 sefer” için Ali Yıldız’ dan alınmış ve 163.400,00 TL tutarında 15.11.2011 tarihli fiyat teklifi sunduğu, her iki fiyat teklifinin de arka yüzünde SMMM onayı ve “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, sunulan tekliflerin satışlar cinsinden bir açıklama olduğu ve bu nedenle maliyete göre değil de satışa göre açıklama yapılarak fiyat tekliflerinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim ” şeklinde beyanda bulunulması gerektiği gerekçesiyle Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu fiyat tekliflerinin arka yüzünde, anılan Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesine uygun olarak; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, sunulan fiyat tekliflerinin ve Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Tebliğe uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Has Emlak Müşavirlik Ormancılık Pazarlama Komisyonculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin Kırıkkale Kapulukaya Barajı Rezervuarı Ağaçlandırılması ve Erozyon Kontrolü İkmali Hizmet Alımı işi olduğu,

İhalede idare tarafından yaklaşık maliyetin 4.317.156,90 TL olduğu, ihaleye sunulan altı teklifin sırasıyla 3.263.000,00 TL, 3.426.300,15 TL, 3.447.982,75 TL, 3.513.000,00 TL, 3.543.108,12 TL ve 3.600.000,00 TL olduğu, başvuru sahibi Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 3.263.000,00 TL fiyat teklif ettiği, idarenin yaklaşık maliyeti kamu kuruluşları birim fiyatları ve piyasa fiyatlarını esas alarak belirlediği, yaklaşık maliyet içinde ayrıca kâr öngörmediği, ihalenin hizmet alımı olması nedeniyle yaklaşık maliyet içinde en fazla % 20 kâr olabileceği hükmünden hareketle, kâr hariç yaklaşık maliyeti 3.597.630,75 TL olarak hesaplayarak, kâr hariç yaklaşık maliyet altında kalan beş isteklinin teklif fiyatını aşırı düşük olarak kabul ettiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tuttuğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

İncelemeye konu ihalede istekliler tarafından verilen tekliflerin, bir bütün olarak her ne kadar yaklaşık maliyete göre düşük olduğu düşünülse bile diğer tekliflere göre, başka bir ifadeyle birbirleri ile kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği, bu bakımdan, idarece diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme sonucunda hiçbir teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmemesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerekirken Yeşilçam İnş. Tur. Tar. Orm. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. – Özdursunlar Tem. Orm İnş. Gıda Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Has Emlak Müş. Orm. Paz. Kom. San ve Tic. Ltd. Şti., İntat İnşaat Taş. Teks. Amb. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Nova Peyzaj Ormancılık İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Orka Orm. Med. Temz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu işe verilen tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında ve yaklaşık maliyet ile birbirlerine yakın olduğu göz önüne alındığında, tekliflerin hiçbirinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi