KİK Kararı: 2012/UH.I-1309

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/018
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 12.03.2012
Karar No : 2012/UH.I-1309
BAŞVURU SAHİBİ:
Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem.İnş.Hay.Kur.Dış.Tic.Ltd.Şti., İstasyon Cad. Mavi İş Merkezi Kat : 5 No : 8 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Yüksek İhtisas Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, 152 Evler Mah. Prof.Tezok Cad. 1 16330 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/149020 İhale Kayıt Numaralı "2012(01.01.2012-31.12.2012) Yılı (12 Ay) Hastane Mutfağı Kullanılarak Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetlerine İlişkin Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[847].(0291)./2012-12Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesitarafından 28.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 (01.01.2012-31.12.2012) Yılı (12 Ay) Hastane Mutfağı Kullanılarak Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerine İlişkin Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem. İnş. Hay. Kur. Dış. Tic. Ltd. Şti.’nin 09.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.02.2012tarih ve 7737sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin yaklaşık maliyete göre % 32 iskontolu olduğu, söz konusu aşırı düşük teklif ile ihale dokümanında öngörülen giderlerin tamamının karşılanmasının mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından yapılan teklif bileşenlerine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan düzenlemelere uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Daha önce başvuru sahibi istekli tarafından Kuruma yapılan diğer bir itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi neticesinde; gerek istekliler açısından tereddüt yaratacak hususların bertaraf edilmesi gerekse de isteklilerce bu kapsamda farklı bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının önüne geçilerek teklif açıklamalarının objektif olarak değerlendirilmesini teminen idarece tekliflerde önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine ilişkin 16.01.2012 tarih ve 2012/UH.I-351 sayılı Kurul Kararı alınmıştır.

Bunun üzerine, ihale komisyonu, teklifini aşırı düşük olarak belirlediği isteklilerden Ersin Ağraş ve FGS Gıda Ltd. Şti.’den, tekliflerinde önemli olduklarını belirlediği; Kahvaltı, Öğle-Akşam Yemeği ve Diyet Yemeği bileşenlerine ilişkin açıklama istemiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Tahmil Yemek ve Nakliye İşleri/Ersin Ağraş tarafından 02.02.2012 tarihli üst yazı ekinde idareye ibraz edilen açıklama kapsamında toplam teklif bedelini teşkil eden unsurlarının yer aldığı teklif bileşenleri icmal listesinin sunulduğu görülmektedir.

Bahsi geçen teklif bileşenleri icmal listesi, teklif bileşenler için öngörülen tutarlar ve bu bileşenlerin açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Yemek Hammadde Maliyeti

884.780,00

Örnek öğün listesi fiyat analizi, analiz girdisi olan gıda malzemelerine ilişkin proforma fatura, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, hal idaresi tarafından düzenlenen belge

İşçilik Maliyeti

313.563,39

İşçilik maliyeti hesap cetveli

Giyim Eşyası

1.790,00

Proforma fatura, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı

Temizlik Malzemesi

3.000,00

Proforma fatura, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı

Personel Muayene Gideri

1.334,00

---

Sözleşme Giderleri,

27.500,00

Toplam teklif bedelinin muayyen yüzdeleri üzerinden hesaplanmıştır.

İlaçlama Gideri

1.200,00

Fiyat teklifi, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı

Doğalgaz, Su, Elektrik Gideri

27.600,00

Başka bir idarece tahakkuk ettirilen tüketim miktarları, ilgili kit tarafından tahakkuk ettirilen fatura birim fiyatları

Bakım-Onarım, Sigorta Gideri

2.072,15

Alış faturası

Araç Yakıt Gideri

3.600,00

Alış faturası

Kik Payı (% 0,03)

381.81

---

Anılan istekli, idare tarafından gönderilen açıklama talep yazısında; kahvaltı, öğle-akşam yemeği ve diyet yemeği örnek menüleri belirtilmediğinden, açıklamaya konu olan her bir öğün için 7 günlük örnek menü listesi tanzim etmiş ve açıklamalarını bu listede yer alan menüler üzerinden gerçekleştirmiştir.İhtiva ettiği yemek türleri itibariyle olabildiğince çeşitlendirilmiş olduğu anlaşılan söz konusu örnek menülere ilişkin fiyat analizlerinin incelenmesinden; yemek çeşitlerini teşkil eden gıda malzemelerine ait miktarların, teknik şartnamede yer verilen gramaj listesine - tuz ve baharatlar hariç olmak üzere - uygun olduğu görülmektedir.

Bununla birlikte, tedarikçi firmadan alınan proforma fatura ile tevsik edildiği anlaşılan gıda malzemelerinden; pirinç, tereyağı, bal, poşet çay ve yumurta birim fiyatlarının ise yukarıda bahsi geçen örnek öğünlere aktarılan birim fiyatlarla uyumsuzluk arz ettiği tespit edilmiştir. Örneğin; proforma faturada 1 kg pirinç için 2,00 TL, 1 kg tereyağı için 9,00 TL fiyat teklifi alınmış iken, 6. gün akşam yemeği menüsünde yer alan şehriyeli pirinç pilavına ilişkin fiyat analizine; pirinç kg fiyatı 1,95 TL, tereyağı kg fiyatı ise 6,90 TL olarak aktarılmıştır.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.2nci maddesinde; “ Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir. ” denilmiş olmasına rağmen, örnek akşam yemeği menüsünde yer alan kompostonun yaş meyve-sebze girdisi olan ayva için öngörülen birim fiyatın açıklamasına dayanak teşkil etmek üzere aynı Tebliğin 79.4.2.3 üncü maddesinde belirtilen bilgi ve belgelerden herhangi biri sunulmamıştır.

Yukarıda yapılan tespitler ve alıntısı yapılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde; Ersin Ağraş tarafından yapılan teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların idarece yeterli görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale komisyonu, FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasını, gıda malzemelerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları sunulmadığı gerekçesiyle uygun görmeyerek teklifini reddetmiştir. Ancak, hangi tür bilgi ve belgelerin açıklamalara dayanak teşkil edeceği açıklandığı Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları sadece isteklinin açıklamasını kendi ürettiği ya da alım-satımıyla iştigal ettiği mallara dayandırması durumuna hasredilmiştir. Başka bir anlatımla, isteklinin teklifine esas olan birim fiyatları ilgili ürün piyasasında faaliyet gösteren tedarikçilerden alınan usulüne uygun olarak düzenlenmiş proforma faturalar ile tevsik etmesi yeterlidir. Diğer taraftan, ihale komisyonunun, tereddüt ediyorsa, bahsi geçen proforma faturalara esas olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, bunları düzenleyen meslek mensubundan isteme hakkı mahfuzdur. Nitekim bu husussa ilişkin gerekli açıklama anılan Tebliğin 79.4.2.15 inci maddesinde yapılmıştır.

Bunun haricinde, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında herhangi bir eksiklik ya da uyumsuzluk tespit edilmemiştir. Dolayısıyla, FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’ nin teklifinin değerlendirmeye alınması, bununla birlikte ihale komisyonu gerek duyuyor ise, ilgili meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını talep edip gerekli incelemeyi yaparak ihaleyi sonuçlandırması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ersin Ağraş’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin yaklaşık maliyete göre %32 iskontolu olduğu, söz konusu aşırı düşük teklif ile ihale dokümanında öngörülen giderlerin tamamının karşılanmasının mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından yapılan teklif bileşenlerine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan düzenlemelere uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012 Yılı Hastane Mutfağı Kullanılarak Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.684.700,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 12 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.272.700,00 TL bedel karşılığında Ersin Uğraş’ın üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi