KİK Kararı: 2012/UH.I-1110

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UH.I-1110
BAŞVURU SAHİBİ:
Yaprak Yemek Üretim Ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti., ÖZ ANADOLU SİTESİ 662.SOKAK NO:3 İ.V.O.G.S.A.N. ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorum İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Bahçeli Evler Mah. Şenyurt 2. Sok No:14 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/181653 İhale Kayıt Numaralı "Kuruluşun Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[684].(0065)./2012-14Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çorum İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğütarafından 27.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kuruluşun Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Yaprak Yemek Üretim ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 30.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.02.2012tarih ve 5955sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İdareye yasal süre içerisinde başvurdukları halde idarenin süre yönünden şikâyetlerini reddetmesinin mevzuata uygun olmadığı,

2. Tekliflerinin, makine, teçhizat ve ekipmanın kendi malı olduğuna ilişkin belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleye ilişkin idari şartname ve teknik şartnamede bazı makine, teçhizat ve ekipmanın isimlerinin sayıldığı, ancak bunların isteklinin kendi malı olması gerekip gerekmediği konusunda kesin bir ifadeye yer verilmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvuru süresi” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikâyet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikâyete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

…

(5) Tatil günleri sürelere dahil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.

(6) İdari izin günleri resmi tatil günü olarak sayılmadığından, idari izin günleri iş günü olarak dikkate alınır… ” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin yukarıda aktarılan açıklamalarından, idareye şikâyet başvurusunun idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı ya da farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde yapılacağı,sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde ise tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar bu sürenin uzayacağı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede; başvuru sahibinin 23.01.2012 tarihinde idareye yapmış olduğu başvurusu üzerine idare tarafından alınan 31.01.2012 tarihli kararda; şikâyet dilekçesinin 30.01.2012 tarihinde idarenin kayıtlarına alındığı ve idareye yasal şikâyet süresi geçtikten sonra şikâyette bulunulduğu hususlarına yer verilerek şikâyet başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır.

İhaleye ait işlem dosyası incelendiğinde; 13.01.2012 tarihli kesinleşen ihale kararının idare tarafından 16.01.2012 tarihinde postaya verildiği ve posta alındısından bu belgenin 18.01.2012 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

Şikâyet konusu olayda, kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine ulaştığı tarih olan 18.01.2012’den itibaren 10 günlük yasal şikâyet başvuru süresinin son gününün 28.01.2012 tarihine denk geldiği, bu tarihin haftasonuna rastlamasından dolayı ise, şikâyet başvuru süre sonunun izleyen ilk iş günü olan 30.01.2012 tarihi bitimine kadar uzadığı belirlenmiştir.

Belirtilen nedenlerle; başvuru sahibinin şikâyet başvurusunu süresinde yaptığı anlaşılmış olup idare tarafından şikâyetin süre yönünden reddedilmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibi Yaprak Yemek Üret. ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. - Özdoğanay Yemek Oto İnş. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Ar-La Catering Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz.ve Gıda San.Tic. Ltd. Şti’ inin tekliflerinin; makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgelerin sunulmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde;

“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

…”

hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamaları uyarınca; ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine ihale dokümanında yer verileceği, dokümanda yer verilen makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak işin niteliğinin gerektirdiği hallerde ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu durumda ise aday veya isteklinin kendi malı olduğu makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunu teklifi veya başvurusu kapsamında sunmasının gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin idari şartnamesinin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde;

“ Makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin malzeme listesi idari şartnamenin diğer hususlar ile teknik şartnamededir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartnamenin diğer hususlar bölümü ile teknik şartnamenin “Yüklenici firmanın temin edeceği araç ve gereçler” başlıklı 4 üncü maddesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinin ilk dört fıkrasına yer verilmekte ve makine ve teçhizatın cins ve teknik özellikleri belirtilmektedir.

İdari şartname ve teknik şartnamenin anılan düzenlemelerinden; nitelik ve sayısı belirlenen makine ve ekipmanın isteklilerin kendi malı olması gerektiği yönünde herhangi bir ifadenin yer almadığı, makine ve ekipmanın sözleşmenin imzalanmasından sonra ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi aşamasında yüklenici tarafından sağlanmasının gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, incelenen ihalede makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin teklif kapsamında sunulmasının yeterlik kriteri olarak öngörülmediği belirlendiğinden, ihale komisyonunun, başvuru sahibinin makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İncelenen ihalede; Ar-La Catering Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz.ve Gıda San.Tic. Ltd. Şti’.’ nin tekliflerinin de makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin sunulmaması nedeniyle ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari şartnamede ve teknik şartnamede yer alan düzenlemelerde, makine teçhizat ve diğer ekipmaniçin kendi malı olma şartının getirilmediği ve bunlara ilişkin belgelerin teklifler kapsamında sunulmasının yeterlik kriteri olarak öngörülmediği belirlendiğinden, adı geçen isteklilerin tekliflerinin ihale komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Yaprak Yemek Üret. ve Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. - Özdoğanay Yemek Oto İnş. Gıda Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Ar-La Catering Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle;

“1) İdareye yasal süre içerisinde başvurdukları halde idarenin süre yönünden şikâyetlerini reddetmesinin mevzuata uygun olmadığı,

2) Tekliflerinin, makine, teçhizat ve ekipmanın kendi malı olduğuna ilişkin belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleye ilişkin idari şartname ve teknik şartnamede bazı makine, teçhizat ve ekipmanın isimlerinin sayıldığı, ancak bunların isteklinin kendi malı olması gerekip gerekmediği konusunda kesin bir ifadeye yer verilmediği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Kuruluşun Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.049.064,50 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.275.759,20 TL bedel karşılığında Günser Şirin’in üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İncelemeye konu ihalede, makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması uygun olmamakla birlikte, ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi