KİK Kararı: 2011/UY.III-5
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2011/UY.III-5
3 Ocak 2011
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/001
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 03.01.2011
Karar No : 2011/UY.III-5
BAŞVURU SAHİBİ:
Kalyon İnşaat San. ve Tic.A.Ş. + Met-Gün İnşaat Taah.Ve Tic.A.Ş. İş Ortaklığı, Kavacık Mah. Ekinciler Cd. Ertürk Sk. 3 34810 Beykoz/İSTANBUL
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü, Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü|||barbaros Bulvarı|56|34340|zincirlikuyu|beşiktaş|istanbul(Avr)
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/44754 İhale Kayıt Numaralı "Körfez Kavşağı - İzmit Doğu Kavşağı (Km:73+469-99+700) Arası Otoyol Üstyapı İyileştirmesi İşi" İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
31.12.2010 tarih ve III.Y.32.67.0132/2011-53E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.07.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Körfez Kavşağı - İzmit Doğu Kavşağı (km:73+469-99+700) Arası Otoyol Üstyapı İyileştirmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 24.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.10.2010 tarih ve 39689 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
KARAR:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece firmalarının aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmemesinin yerinde olmadığı, teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin yerine getirilebileceği, ihale üzerinde kalan firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarının da Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İhale konusu işin “Körfez Kavşağı - İzmit Doğu Kavşağı (km:73+469-99+700) Arası Otoyol Üstyapı İyileştirmesi” yapım işi olduğu ve birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edildiği, ihale konusu işin sanat yapıları, üst yapı işleri ve trafik güvenlik işleri kısımlarından oluştuğu, isteklilerce satın alınan ihale dokümanının ekinde iş kısımlarına ait toplam 47 adet iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetvelleri, birim fiyat tarifleri, özel teknik şartname, kesin proje ve analiz formatlarına yer verildiği, başvuru konusu belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşamasına 20 adet firmanın başvurduğu başvuran firmaların tamamının yeterli kabul edildiği, yapılan sıralama sonucunda 13 isteklinin teklif vermeye davet edildiği, bu firmalardan 12 isteklinin ihaleye teklif verdiği anlaşılmaktadır.
İhale komisyonunun 16.09.2010 tarihli kararı ile ihaleye katılan isteklilerin tamamının geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet üzerinden yapılan hesaplama neticesinde tespit edilen sınır değerin altında kalan 5 istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, STY İnş. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde açıklama sunmadığı, başvuru sahibi Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş+Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi ve Intel Yapı Turz Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının yeterli ve uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Gülsan İnş. San. Turz. Nak. ve Tic. A.Ş. ve**** Mak-Yol İnş San. Turz. ve Tic. A.Ş.’nin açıklamalarının yeterli olduğu kabul edilerek ihalenin Gülsan İnş. San. Turz. Nak. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak Mak-Yol İnş San. Turz. ve Tic. A.Ş. olarak belirlendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun __ 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
İdarece 11.08.2010 tarih ve 18334 sayılı yazı ile başvuru sahibinden aşağıda belirtilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.
Sorgulamaya Tabi Tutulan Pozlar
B.f.t.c sıra no
İş Kalemi No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Teklif birim fiyat TL
1
19
6100/3 -1
Plent-miks Alttemel yapılması (Kırılmış ocak taşı ile)
9,84
2
20
6100 /2
Plent-miks Temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile-Astarlı)
10,07
3
21
6200
Bitümlü sıcak temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı İle)
16,33
4
22
6300
Asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
16,98
5
23
6300/M
7cm. sıkışmış kalınlıkta1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
2,77
6
24
6308/M
8 cm sıkışmış kalınlıkla****1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile )
3,14
7
25
6400
Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
17,87
8
26
6400M
5cm. sıkışmış kalınlıkta1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
2,05
9
27
6400/SM-A
4****cm. sıkışmış kalınlıkta stone mastîk asfalt (SMA) aşınma tabakası yapılması (Modifiye bitüm ve elyaf kullanılarak, kırılmış ve elenmiş sert taş ile maksimum dane boyutu 1/2")
3,03
10
28
6400-MAS/1
Mastik asfalt yapılması
161,82
11
35
Özel-4
İnşaat bünyesine giren elyaf (modifiye edici katk****ı maddesi)(iş başında
1,39
12
36
40. 130
Asfalt kazma makinesi ile her cins bitümlü kaplamaların kazılması
9,33
İhale komisyonunca imza altına alınan aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmama gerekçesinin yer aldığı 14.09.2010 tutanakta ve idarece şikayete verilen cevapta; “A) İhale Komisyonumuzun __sorgulamaya tabii tuttuğu bileşenler arasında olan _6100/3-1, 6100/2, 6200, 6300, 6300/M, 6308/M, 6400, 6400/M,6400/SM-A,_6400-MAS/1 pozlarına ait analizler ile aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden sunmuş olduğu açıklama dosyasında yer alan sorgulanan pozlara ait teklif fiyatları arasında uygunluk görülmemiştir, istekli söz konusu pozları açıklarken aşırı düşüklük tespit edilmemiş dolayısı ile sorgulaması yapılmamış fiyatları da dâhil ederek ilgili pozlar üzerinde açıklama yaparak fiyatlarını makul seviyelere çekme yoluna gitmiştir.
_B) _Aday yazılı açıklamasında, sorgulamaya tabii tutulan pozlara ait yardımcı ve/veya alt analizlerinde Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullandığını gösteren ve söz konusu rayiçlerin poz numaralarının da belirtildiği listeyi sunmamış olduğundan alt analizde yer alan rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunması gerekirdi.
_C) _6400-MAS/1 pozu bileşeni olan Göl asfaltı mal kapsamına girdiğinden proforma fatura ile açıklama yapılması gerekirdi.” şeklinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmama gerekçelerinin belirtildiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde;“38.3**.** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.
Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)
Sıra No
Poz No
İş kaleminin adı
Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları
Teklif
Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş
Kar ve genel gider dahil birim fiyat
Kar ve genel gider hariç birim fiyat
Teklif edilen kar ve genel gider
Teklif edilen birim fiyat
(TL)
(TL)
(TL)
(TL)
…
…
…
…
__
__
__
__
…
16.002
Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
101,34
__
__
101,34
…
16.003
Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
107,50
86,00
15,48
101,48
…
…
…
…
__
__
__
__
…
…
…
…
__
__
__
__
__
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
……..
38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.
__
__38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
__
38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
__
38.10.****(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması,
Anılan Tebliğin 45.1. maddesinde;“45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.
45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;
a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.
b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.
c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.
ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.
d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.
45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.
45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir..” açıklaması,
Yer almaktadır.
- Başvuru sahibi Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;
Başvuru sahibinin açıklama yazısı ekinde idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin maliyetleri oluşturma yöntemine ilişkin açıklamaların, açıklama istenen pozların içerisinde yer alan maliyet bileşenlerine ilişkin alt analizlerin, fiyat teklifleri ve eki birim maliyet analizi ve maliyet tabloları proforma fatura ve eki faturaların sunulduğu görülmüştür.
İdarece aşrı düşük açıklama istenilen 6100/3**-1 poz nolu “** Plent-miks Alttemel Yapılması (Kırılmış ocak taşı ile)” iş kalemine ilişkin açıklamasında;
Meka Küçükkaya Mad. Paz. İnş. Ltd. Şti. firmasından plent-miks temel malzemesi plent altına teslim bedeli olarak 12,70 TL/ton fiyat alındığı, buna malzemenin serim yerine nakli bedeli olan 4,28 TL/ton, finişer ile serme sıkıştırılması bedeli olan 1,70 TL/ton ve arazöz ile sulama bedeli olarak 0,04 TL/Ton eklendiğinde işin maliyetinin 18,72 TL/ton mal olacağı, bu maliyete teklif ekinde sunulan 6100/3**-1 poz nolu** analizde yer alan karsız 8,50 TL/ton fiyatına 38 nolu plentmiks karışımlarının nakli bedeli olan 4,28 TL/ton ve 40 nolu iş kaleminde yer alan agrega nakli bedeli olan 5,94 TL/ton (6,21 x0,957) eklenmesi suretiyle ulaşıldığı belirtilmiştir.
Sözkonusu açıklama istenilen 6100/3**-1 poz nolu “** Plent-miks Alttemel Yapılması (Kırılmış ocak taşı ile)” iş kalemine ilişkin 9,84 fiyat teklif edildiği, teklif ekinde sunulan analizin aşağıdaki şekilde verildiği;
Analiz Format No : 19
İnşaat İş Kalemleri Birim Fiyat Analizleri
İş Kalemi / İş Grubu No :
6100/3-1
Analizin Adı :Plent-miks Alttemel yapılması (Kırılmış ocak taşı İle)
Ölçü Birimi (ton)
Poz No:
Girdileri
Ölçü
Miktarı
Birim Fiyatı
Tutarı
15.102/3-KA
Ocak taşından konkasörle alttemel malzemesi(figüre hariç)
ton
0,957
6,00
5,74
4465/3
Plent-miks alttemel ve temel karışımı hazırlanması
ton
1
1,00
1,00
4269
Malzemenin kantar ile tartılması
ton
1
0,02
0,02
4466/4
Plent-miks alttemel ve tem.kar.büyük finişerle serme-sıkış.
ton
1
1.70
1,70
15.047
Arazöz ile sulama
ton
0,01
4,03
0,04
Karsız Toplam
8,50
Kar ve Genel Giderler (%15,72)
1,34
Toplam Tutar
9,84
Açıklama dosyasında söz konusu iş kalemine verilen fiyatı tevsik için Meka Küçükkaya Mad. Paz. İnş. Ltd. Şti. firmasından plent-miks temel malzemesi plent altına teslim bedeli olarak 12,70 TL/ton fiyat alındığı, fiyat teklifi ekinde birim maliyet analizinin yer aldığı, birim maliyet analizinin;
Plentmiks Temel Hazırlanması
Tanımı
Birimi
Miktarı
Birim Fiyatı
Tutarı
agrega Bedeli(ocakta)
ton
0,957
5,32 TL
5,09 TL
Agrega Nakli
ton
0,957
5,78 TL
5,53 TL
Su (04.031 pozundan)
ton
0,043
4,02 TL
0,17 TL
İşçilik
TL/ton
1,000
0,26 TL
0,26 TL
Elektrik
kwh
2,000
0,20 TL
0,40 TL
Yükleyici
TL/ton
1,000
0,30 TL
0,30 TL
Su Nakli
ton
0,043
3,00 TL
0,13 TL
TOPLAM
11 ,88 TL
Şeklinde olduğu,
Anılan iş kalemi için teklif ekinde sunulan analizler ve tevsik için sunulan fiyat teklifi eki birim maliyet analizi incelendiğinde, analizden karsız fiyatın 8,50 TL/ton olduğu, “ocak taşından konkasörle alttemel malzemesi(figüre hariç)” iş kalemi için 5,74 TL/ton fiyat öngörüldüğü, başvuru sahibinin bu fiyata fiyat teklifi olan 12,70 TL/ton dan başka bir iş kalemi olarak kendisi tarafından teklif edilen agrega nakli fiyatı olan 5,94 TL/ton ile “plent-miks alttemel ve temel karışımı hazırlanması” fiyatı olan 1,00 TL/ton ve “malzemenin kantar ile tartılması” fiyatı olan 0,02 TL/ton fiyatının düşülmesi suretiyle ulaşıldığı,
Ancak, açıklama istenilen 6100/3**-1 poz nolu “** Plent-miks Alttemel Yapılması (Kırılmış ocak taşı ile)” iş kalemine teklif edilen 9,84 TL/ton fiyatı tevsik için malzemenin plent altı teslimi dahil sunulan fiyat teklifi eki birim maliyet analizinde yukarıda görüleceği üzere başka bir iş kalemi olarak fiyat teklif edilen agrega nakli için verilen 5,53 TL /ton, fiyat teklifi olan 12.70 TL/ton dan düşülse dahi (7,17 TL/ton) çıkan fiyat, “plent-miks alttemel ve tem. kar. büyük finişerle serme-sıkıştırılması ve arazöz ile sulama” işi kalemi hariç fiyat olan 6,76 TL/ton fiyatından daha yüksek olduğu, dolayısıyla tevsik edici belge ile iş kalemi için verilen fiyatın uyumlu olmadığı,
T espit edilmiştir.
Öte yandan idarece aşırı düşük açıklaması istenilen 6100/2, 6200, 6300, 6300/M, 6308/M, 6400, 6400/M, 6400/SM-A,**** 6400-MAS/1 pozlarına ilişkin başvuru sahibince açıklamaların yukarda belirtildiği şekilde aynı hesap yöntemiyle yapıldığı, teklif ettikleri fiyatları sunduğuMeka Küçükkaya Mad. Paz. İnş. Ltd. Şti. ve Günfalt İnş. Asf. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nden almış olduğu fiyat tekliflerindeki fiyatlar ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Ayrıca başvuru sahibince kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatını kullandıklarına dair birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle herhangi bir listenin verilmediği, yapılan inceleme neticesinde açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin teklif ekinde sunduğu analizlerde ve aşırı düşük teklif açıklama içerisinde sunulan alt analizlerde kullanılan aşağıdaki tabloda belirtilen iş kalemlerine ilişkin fiyatların yayınlanmış kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan karsız birim fiyatların altında olduğu ve açıklama dosyasında yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşılmıştır.
Poz No
İş kaleminin adı
Karsız birim fiyat TL
Teklif fiyat TL
4466/4
Plent-miks alttemel ve tem.kar.büyük finişerle serme-sıkış.
6,13
1,70
4378
Beton ve her nevi asfalt yolların makine ile süpürülmesi
6,92
4,50
4398
Distribütör makinesi ile yapıştırma bitümlü malzeme püskürtülmesi
17,81
12,00
4440
Büyük plent ünitesi ile karışım hazırlanması elektronik finişerle serme sıkıştırma
27,09
6,87
4440/M
Büyük plent ünitesi ile elektronik finişerle serme sıkıştırma
26,84
6,67
4440/S
Büyük plent ünitesi ile taş mastik asfalt (karışımının hazırlanması, serilmesi ve sıkıştırılması
30,14
12,74
04.610/1-A
Asfalt çimentosu
0,83
0,77
1906
Distribütörün 1 saatlik ücreti
61,43
41,39
03.570/2
Asfalt kazma makinesinin 1 saatlik ücreti
497,39
250,00
03.538
Arazöz 1 saatlik ücret
27,79
12,50
03.533
Motorlu tulumba 1 saatlik ücreti
6,28
5,59
03544/1
Demir merdaneli silindir 1 saatlik ücret
35,90
27,89
03.545/3
Lastik tekerlekli silindirin 1 saatlik ücret
51,18
38,68
03.542/3
Titreşimli silindir 1 saatlik ücreti
67,23
50,62
Aşırı düşük açıklamaları arasında 6400-MAS/1 pozu içinde yer alan göl asfaltı malzemesine ilişkin Yüzen Ticaret firması tarafından verilmiş 1,30 TL/kg fiyat içeren fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi ekinde SMMM onaylı maliyet tablosunun yer aldığı, ancak yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.b maddesinde yer alan; “ Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklaması gereğince sadece mal bulunan fiyat teklifinin 45.1.6.a maddesi uyarınca proforma faturalar ve eki alış ve satış faturaları ile üretici olması durumunda birim maliyet cetvelinin sunulması gerektiği halde sunulmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan tespitler ve açıklamalar neticesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif kapsamında sunduğu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin açıklamalarının yeterli bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
- İhale üzerinde kalan Gülsan İnş. San. Turz. Nak. ve Tic. A.Ş.’ nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;
İdarece 11.08.2010 tarih ve 18336 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan firmadan aşağıda belirtilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.
Sorgulamaya Tabi Tutulan Pozlar
B.f.t.c sıra no
İş Kalemi No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Karsız birim fiyat
Teklif birim fiyat TL
1
19
6100/3 -1
Plent-miks Alttemel yapılması (Kırılmış ocak taşı ile)
21,05
12,45
2
20
6100 /2
Plent-miks Temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile-Astarlı)
25,04
13,08
3
21
6200
Bitümlü sıcak temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı İle)
45,32
20,80
4
22
6300
Asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
46,67
21,13
5
23
6300/M
7cm. sıkışmış kalınlıkta1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
7,75
3,59
6
24
6308/M
8 cm sıkışmış kalınlıkla****1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile )
8,80
3,97
7
25
6400
Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
48,04
20,18
8
26
6400/M
5cm. sıkışmış kalınlıkta1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
5,65
2,44
9
35
Özel-4
İnşaat bünyesine giren elyaf (modifiye edici katk****ı maddesi)(iş başında
1,76
10
36
40. 130
Asfalt kazma makinesi ile her cins bitümlü kaplamaların kazılması
32,25
11,83
İhale üzerinde kalan firma tarafından idareye sunulan aşırı düşük açıklama dosyasında 20.08.2010 tarihli aşırı düşük açıklama yazısı ekinde idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin maliyetleri oluşturma yöntemine ilişkin açıklamaların, bitmiş işler ve devam eden işler tablosu, sabit kıymet tablosu, YMM maliyet tasdik raporu, agrega maliyet tespit raporu, TCK BSK dizaynları ve firma katalogunun sunulduğu görülmüştür.
Gülsan İnş. San. Turz. Nak. ve Tıc. A.Ş.’nin açıklama yazısında, aşırı düşük açıklaması istenilen 6100/3-1, 6100/2, 6200, 6300, 6300/M, 6308/M, 6400, 6400/M, poz numaralı iş kalemlerine ilişkin verilen fiyatları tevsik etmek amacıyla YMM maliyet raporunun sunulduğu, söz konusu raporda belirlenen birim maliyetlerin üzerinde teklif verildiği belirtilmiştir.
__****
Söz konusu Denge Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş firması tarafından düzenlenen maliyet tasdik raporu başlıklı belge ve ekleri incelendiğinde,
Firmanın taahhüdü altında bulunan “Sakarya Köprülü Kavşağı TCK 17. Bölge Sınırı Arası Otoyol ve Bağlantı Yolları Üst Yapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı”na ilişkin asfalt plentinde aşınma üretilmesi ve serme sıkıştırma (ton) , asfalt plentinde aşınma üretilmesi ve serme sıkıştırma (5 cm kalınlık), asfalt plentinde bitümlü temel üretilmesi ve serme sıkıştırma (ton), asfalt plentinde binder üretilmesi ve serme sıkıştırma (ton), asfalt plentinde binder üretilmesi ve serme sıkıştırma (7 cm kalınlık), asfalt plentinde binder üretilmesi ve serme sıkıştırma (8 cm Kalınlık), asfalt kazma makinesi ile her cins bitümlü kaplamaların kazılması(m3) maliyet kalemlerine ilişkin birim maliyet hesaplamaları ile,
Firma tarafından tamamlanarak teslim edilen “Bursa Çevre Yolu (Yalova ayrımı Karacabey Köprülü Kavşak Kesimi Km:82+380-109+454 ve 0+000-2+000) İnşaatı İşi” ne ait asfalt plentinde bitümlü temel üretilmesi ve serme sıkıştırma (ton), mekanik plentinde alt temel üretilmesi ve serme sıkıştırma (ton), mekanik plentinde temel üretilmesi ve serme sıkıştırma (ton), kankasörde kalker agregası üretilmesi maliyet kalemlerine ilişkin birim maliyet hesaplamalarının ve hammadde girdilerine (Kırsal motorin, LNG, Viatop Premium) ilişkin rapor eki alış faturalarına ilişkin tablonun yer aldığı,
Birim maliyet hesaplamalarının yukarıda belirtilen maliyet kalemlerine ilişkin direkt ilk madde ve malzeme girdileri, direkt işçilik girdileri, genel üretim girdileri maliyet toplamının, toplam üretim miktarına bölünmesi ve varsa çıkan sonucun kalınlık ve yoğunlukla çarpılması yöntemiyle yapıldığı,
Tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamaları gereğince teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin yapacakları açıklamada, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin teklif birim fiyatları kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan karsız birim fiyatların altında kalması durumunda analizlerine dayanak teşkil eden anılan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunmalarının gerektiği sunmadıkları takdirde yapılan açıklamaların kabul edilmeyeceği görülmektedir.
Bu durumda açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü 2010 yılı karsız birim fiyatlarının altında teklif veren ihale üzerinde kalan firmanın açıklama kapsamında sunduğu, yapmakta olduğu ve yapmış olduğu işlere ilişkin açıklama istenen iş kalemlerinin genel maliyet bileşenleri üzerinde iş kalemlerinin birim maliyetlerinin gösterilmesi suretiyle sunduğu YMM onaylı maliyet raporunun söz konusu ihaleye ilişkin analizlerine dayanak teşkil etmediği, fiyatların uyumlu olmadığı, açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan her bir maliyet kaleminin fiyatının dayanağının gösterilmediği, teklif edilen fiyatları tevsik edici belge niteliğinde olmadığı, sunulan raporun Tebliğin 45.1.6 ncı maddesinde sayılan belgeler kapsamında değerlendirmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca Ayhanlar Yol Asfaltlama San. ve Tic. A.Ş firması tarafından düzenlenmiş Agrega malzemesi (Dolomit No:2) için ekinde birim maliyet cetveli bulunan 5,25 TL bedelli fiyat teklifi alındığı, ancak açıklama istenilen __ 6100/3-1, 6100/2, 6200, 6300, 6300/M, 6308/M, 6400, 6400/M poz nolu iş kalemlerine ilişkin analizlerdeki agreganın birim fiyatının fiyat teklifinde daha düşük olarak 5,00 TL alındığı, bu durumda söz konusu fiyat teklifinin agrega için analizlerde öngörülen fiyatı tevsik edici nitelikte olmadığı belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan tespitler ve açıklamalar neticesinde ihale üzerinde kalan Gülsan İnş. San. Turz. Nak. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif kapsamında sunduğu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşıldığından, açıklamalarının yeterli bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi Mak-Yol İnş San. Turz. ve Tic. A.Ş.’ nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;
İdarece 11.08.2010 tarih ve 18335 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan firmadan aşağıda belirtilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.
Sorgulamaya Tabi Tutulan Pozlar
B.f.t.c sıra no
İş Kalemi No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Karsız birim fiyat
Teklif birim fiyat TL
1
19
6100/3 -1
Plent-miks Alttemel yapılması (Kırılmış ocak taşı ile)
21,05
10,20
2
20
6100 /2
Plent-miks Temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile-Astarlı)
25,04
11,35
3
21
6200
Bitümlü sıcak temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı İle)
45,32
19,18
4
22
6300
Asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
46,67
19,15
5
23
6300/M
7cm. sıkışmış kalınlıkta1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
7,75
3,23
6
24
6308/M
8 cm sıkışmış kalınlıkla****1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile )
8,80
3,69
7
25
6400
Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
48,04
19,23
8
26
6400/M
5cm. sıkışmış kalınlıkta1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)
5,65
2,33
9
36
40. 130
Asfalt kazma makinesi ile her cins bitümlü kaplamaların kazılması
32,25
13,67
Anılan istekli tarafından yukarıda yer alan açıklama istenilen ve Karayolları Genel Müdürlüğünün 2010 yılı yayınlanmış karsız birim fiyatlarının altında teklif verilen iş kalemlerine ilişkin olarak, açıklama raporu başlıklı yazının ekinde analizler ve alt analizler ve analizlerde yer verilen girdilerden;
- Kullanılacak malzemelerden agrega için Meka Küçükkaya firmasından alınmış fiyat teklifi ve eki YMM onaylı birim maliyet analizleri, akaryakıt için Petrol Ofisi ile yapılmış akaryakıt sözleşmesi, serbest kullanıcı lisansı, alış faturaları, elektrik içi elektrik faturaları, LNG için Aygaz firması tarafından firma adına kesilmiş 3 adet alış faturası, bitümlü yapıştırıcı için Yüzen Ticaret firması tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi ve eki SMMM onaylı maliyet tespit raporu sunulmuş olduğu,
- İşçilik ve makine girdilerinin birim fiyatlarını ve miktarlarını tevsik etmek amacıyla firmaları tarafından yapılmış “Lüleburgaz Kınalı Arası Üstyapı Büyük Onarım İşi” kapsamında kendilerince tespit edilmiş işçilik saat ve birim fiyatları ile makine çalışma saatlerini gösteren SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulduğu,
Tespit edilmiştir.
Mak-Yol İnş San. Turz. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük açıklamalarında ihale konusu işte kullanılacak makinelere ilişkin yardımcı analizler sunduğu, bu analizlerde tüm makinelerin amortisman sürelerinin dolduğu belirtilerek amortisman bedeli öngörülmediği, yedek parça, tamir-bakım, sigorta, nakil-montaj-demontaj amortismanlarını topladığı, çıkan sonucu bir saatlik üretim miktarına bölmek suretiyle analizlerde yer alan makine miktarına ulaştığı ve bu miktarı aracın değeri ile çarpmak suretiyle araç maliyetini hesapladığı anlaşılmıştır.
Söz konusu firma tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik ve makine miktarlarını tevsik etmek amacıyla sunulan maliyet tespit raporunun isteklinin gerçekleştirmiş olduğu “Lüleburgaz Kınalı Arası Üstyapı Büyük Onarım İşi” yapılırken tespit edilen miktarlara dayandırıldığı, geçmişte yapılan farklı bir işe ilişkin kabullerin ihale konusu işin maliyetini belirlemede kullandığı, yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde istekli tarafından daha önce yapılmış veya yapılmakta olan işlerdeki tespitlere dayandırılarak belgelendirme usulünün bulunmadığı görülmektedir.
Kaldı ki maliyet muhasebesi açısından bir işte çalıştırılan işçilerin ve makinelerin maliyete esas miktarlarının mali müşavirler tarafından firmaların yasal olarak tutulması zorunlu resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı tespit edilmiştir.
Bu durumda işçilik ve makine miktarlarının ve dolayısıyla maliyetlerinin tevsik edilmesi amacıyla sunulan maliyet tespit raporunun Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde sayılan belge kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Ayrıca aşırı düşük açıklaması istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan LNG malzemesi için analizlere dayanak teşkil etmek üzere sadece Aygaz firmasından alınmış açıklama yapan firma adına düzenlenmiş 3 adet satış faturasının bulunduğu, Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.6.a ve 45.1.6.b maddeleri uyarınca sunulması gereken proforma fatura veya fiyat teklifi ve ekleri alış faturalarının veya birim maliyet cetvellerinin bulunmadığı belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve tespitler neticesinde; Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapmayan ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Mak-Yol İnş San. Turz. ve Tic. A.Ş.’ nin açıklamalarının yeterli kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan Gülsan İnş. San. Turz. Nak. ve Tic. A.Ş.’nin ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Mak-Yol İnş San. Turz. ve Tic. A.Ş.’ nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Dr. Hasan GÜL
Başkan****
Ali Kemal AKKOÇ
II. Başkan****
Hicabi ECE
Kurul Üyesi****
Ali KAYA
Kurul Üyesi****
Bahattin IŞIK
Kurul Üyesi****
Hakan GÜNAL
Kurul Üyesi****
Kazım ÖZKAN
Kurul Üyesi****
Adem KAMALI
Kurul Üyesi****
Abdullah DÜNDAR
Kurul Üyesi****
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.