KİK Kararı: 2011/UY.III-4258 (19 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/081
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 19.12.2011
Karar No : 2011/UY.III-4258
BAŞVURU SAHİBİ:
Alka San. İnş. Ve Tic. Aş. , Değirmen Sok. No : 9 D-14 Kozyatağı İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eskişehir Özel İdaresi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, Ankara Yolu 8.Km 26090 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/149944 İhale Kayıt Numaralı "Eskişehir İli Köyyollarının 2700 Metre Tek Taraflı Otokorkuluk (Bariyer)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3979].(0257)./2011-85Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Eskişehir İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığıtarafından 12.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Eskişehir İli Köyyollarının 2700 Metre Tek Taraflı Otokorkuluk (Bariyer)” ihalesine ilişkin olarak Alka San. İnş. ve Tic. A.Ş.’nin 10.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.11.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.11.2011tarih ve 50465sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış oldukları açıklamaların ve sunmuş oldukları belgelerin mevzuata uygun olduğu, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğuiddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin; “Eskişehir İli köyyollarının 2700 metre tek taraflı otokorkuluk (bariyer) yapılması” işi olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

İtirazen şikayete konu ihaleye 7 istekli tarafından teklif sunulduğu, isteklilerden Serkan Kırşan’ın sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler üzerinden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca sınır değerin 148.071,42 TL olarak hesaplandığı, teklif tutarı bu bedelin altında olan 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

Doğa Peyz. İnş. Tem. Gıda Tar. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu açıklamanın süresi içerisinde idareye teslim edilmediği, Kaya Galv. Traf. İnş. Taah. San. Tic. ltd. Şti. & Galkon Havacılık İş Ortaklığı’nın açıklama talebine cevap vermediği, başvuru sahibi Alka San. İnş. ve Tic. A.Ş’nin de aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 24.10.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Şara Enerj. Tic. San. A.Ş. & Erdinç Elkt. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale konusu iş kapsamında 11 iş kaleminin bulunduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında kullanılmak üzere, Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesi uyarınca idarece oluşturulan sıralı iş kalemleri listesinden; “Otokorkuluk rayı yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” ve “Otokorkuluk dikmesi (sigma profilden) yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemleri olmak üzere yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına (% 80,89) giren iki iş kaleminin olduğu anlaşılmış, teklif bedeli sınır değerin altında yer alan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama istendiği görülmüştür.

Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin idareye ait analizlerin, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 3780/30 poz numaralı “Otokorkuluk rayı yapılması” tanımlı ve 3780/31 poz numaralı “Otokorkuluk dikmesi yapılması (sigma profilden)” tanımlı iş kalemlerine ait analizler esas alınarak hazırlandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin incelenmesi neticesinde;

“Otokorkuluk rayı yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemi için kar dahil 28,55 TL/metre, “Otokorkuluk dikmesi (sigma profilden) yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemi için kar dahil 34,50 TL/adet öngörüldüğü, öngörülen fiyatları tevsik amacıyla isteklinin üretici olduğunu gösterir maliyet satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “…45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz…” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu tutanakta “Galv. otokorkuluk ray” mamulünün adet bazında ağırlıklı ortalama birim maliyetinin 84,06 TL, “Galv. otokorkuluk dikmesi” mamulünün adet bazında ağırlıklı ortalama birim maliyetinin 24,75 TL olarak belirlendiği, söz konusu mamullerin üretiminde kullanılan “3 mm sac”, “4 mm sac” ve “çinko” girdilerinin ilk madde ve malzeme hesabına kayıtlı ağırlıklı ortalama birim maliyetlerine yer verildiği, tutanakta “çinko” girdisinin ağırlıklı ortalama birim maliyetinin 3,79 TL/kg olarak belirlendiği, ancak başvuru sahibince sunulan analizde söz konusu girdi için 3,53 TL/kg bedel öngörüldüğü, öngörülen bedelin, söz konusu mamulün üretiminde kullanılan girdinin ağırlıklı ortalama birim maliyetinden düşük olduğu görüldüğünden, yapılan açıklamanın anılan Tebliğ maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca “Otokorkuluk rayı yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibine ait analizlerde yer alan miktarlar ile idareye ait miktarlar karşılaştırıldığında;

“3,00 mm saç” girdisi için (atölye giderleri karşılığı dahil) idareye ait analizde 15,708 kg, başvuru sahibine ait analizde 12,00 kg öngörüldüğü,

“Çinko” girdisi için (atölye giderleri karşılığı dahil) idareye ait analizde 1,095 kg, başvuru sahibine ait analizde 0,529 kg öngörüldüğü,

“Akaryakıt” (mazot + asit ve fluks karşılığı) girdisi için idareye ait analizde 0,888 kg, başvuru sahibine ait analizde 0,370 kg öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

“Otokorkuluk dikmesi (sigma profilden) yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibine ait analizlerde yer alan miktarlar ile idareye ait miktarlar karşılaştırıldığında ise;

“4,00 mm saç” girdisi için (atölye giderleri karşılığı dahil) idareye ait analizde 16,603 kg, başvuru sahibine ait analizde (4,2 mm) 14,50 kg öngörüldüğü,

“Çinko” girdisi için (atölye giderleri karşılığı dahil) idareye ait analizde 1,263 kg, başvuru sahibine ait analizde 0,638 kg öngörüldüğü,

“Akaryakıt” (mazot + asit ve fluks karşılığı) girdisi için idareye ait analizde 1,025 kg, başvuru sahibine ait analizde 0,447 kg öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

Belirtilen miktar farklılıklarına ilişkin olarak başvuru sahibinin yapmış olduğu açıklamada; günümüzde otokorkuluk ray ve dikmelerinin yapımının, Karayolları Genel Müdürlüğünün analizlerinin hazırlandığı 1992 yılındaki imkanlar ile yapılmadığı, modern makinelerin kullanılması suretiyle yapılan imalatlarda sacların zayiatının asgariye indirildiği ve işçilik saatlerinden tasarruf sağlandığı gerekçelerine yer verildiği, ayrıca imalatlarda kullanılan makinelerin fotoğraflarına açıklama kapsamında yer verildiği görülmüştür.

İsteklilerin seçmiş olduğu teknik çözümlerden kaynaklı olarak, istekliye ait analizlerde yer alan miktarlar ile idareye ait analizde yer alan miktarlar arasında kabul edilebilir düzeyde miktar farklılıklarının olabileceği, bu bağlamda “sac” girdisi için % 13 düzeyindeki miktar farklılığının olağan olduğu, ancak “çinko” ve “akaryakıt” girdilerinde % 50 oranından fazla miktar düşüklüklerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin öngörmüş olduğu şekilde belgelere dayalı bir açıklama yapılmadığından sunulan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığını tespit edilmiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Şara Enerj. Tic. San. A.Ş. & Erdinç Elkt. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında; açıklama yazısı, açıklama istenen iki iş kalemine ilişkin analizler, isteklinin üretici olduğunu gösterir belgeler, demirbaş listeleri ve firma kataloglarının sunulduğu görülmüştür.

Analizlerde yer alan girdiler için öngörülen bedeller incelendiğinde; 04.263/1 poz numaralı “çinko”, 04.109 poz numaralı “mazot” girdileri ile işçilik girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2011 yılı rayiçlerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan açıklama uyarınca belirtilen analiz girdilerine ilişkin olarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu birim fiyatların kullanılmış olması nedeniyle öngörülen fiyatları tevsik için herhangi bir belge sunulmamış olmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan analizlerde yer alan 04.710/14 poz numaralı “3,00 mm sac” girdisi ile 04.710/15 poz numaralı “4,00 mm sac” girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2010 yılı için 0,87 TL tutarındaki yayımlanmış rayici bulunmakla beraber, belirtilen poz numaraları ile ilgili 2011 yılı rayiçlerinin yayımlanmadığı, bu malzemeler yerine 04.710/R07 poz numaralı “Sıcak haddelenmiş, asitlenmiş rulodan sac (S235 JR) (TS EN 10025) (her ebatta) 3,00 mm-4,99 mm kalınlıkta” tanımlı malzeme için 2011 yılı rayicinin yayımlandığı, söz konusu malzemenin 2011 yılı rayicinin 1,19 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de söz konusu analiz girdileri için 1,19 TL öngördüğü, dolayısıyla anılan Tebliğ maddesi uyarınca söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

“Otokorkuluk rayı yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekliye ait analizlerde yer alan miktarlar ile idareye ait miktarlar karşılaştırıldığında;

Saçların kesilmesi, deliklerin delinmesi ve projesine göre şekil verilmesi işinde yer alan “soğuk demirci ustası” girdisi için idareye ait analizde 0,7 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,01 saat; erbab işçi” girdisi için idareye ait analizde 1,4 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,03 saat; “düz işçi” girdisi için idareye ait analizde 2,8 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,06 saat öngörüldüğü,

Otokorkuluk rayının ve bağlantı elemanlarının galvanizlenmesi işinde yer alan “1. sınıf usta” girdisi için idareye ait analizde 0,50 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,01 saat; “erbab işçi” girdisi için idareye ait analizde 1,9 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,04 saat öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

“Otokorkuluk dikmesi (sigma profilden) yapılması (sac zati bedeli ve nakliye dahil)” iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekliye ait analizlerde yer alan miktarlar ile idareye ait miktarlar karşılaştırıldığında;

Sacların kesilmesi, deliklerin delinmesi ve projesine göre şekil verilmesi işinde yer alan “demirci ustası” girdisi için idareye ait analizde 0,7 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,06 saat; “erbab işçi” girdisi için idareye ait analizde 1,4 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,13 saat; “düz işçi” girdisi için idareye ait analizde 2,75 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,25 saat öngörüldüğü,

Otokorkuluk dikmesinin galvanizlenmesi işinde yer alan “1. sınıf usta” girdisi için idareye ait analizde 5,50 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,05 saat; “erbab işçi” girdisi için idareye ait analizde 2,2 saat, başvuru sahibine ait analizde 0,20 saat öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

Belirtilen önemli düzeydeki miktar farklılıklarına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamada; üretim kalemlerinin ağırlıklı kısmını oluşturan ray dikme ve gergi kuşağının yüksek üretim kapasitesine sahip Roll –Form gibi makinelerle yapıldığı, üç vardiyalı işçi çalışma sistemi ile üretimin gerçekleştirildiği, bu suretle otokorkuluk dikmesinde % 91 oranında, otokorkuluk rayında ise % 98 oranında işçilikten tasarruf sağlandığı açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu açıklamada makinelerin kullanılması suretiyle işçilik giderlerinin asgariye indirildiği belirtilmekle birlikte, sunulan analizlerde makine girdisine yer verilmediği, ayrıca analizlerdeki işçilik girdilerinin % 90 oranından fazla düşürülmüş olmasına ilişkin olarak belgelere dayalı açıklama yapılmamış olması nedeni ile sunulan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan tespitler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Doğa Peyz. İnş. Tem. Gıda Tar. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi sınır değerin altında kaldığından, 13.10.2011 tarih ve 10524 sayılı yazı ile teklifine açıklama getirilmesinin istendiği ve yapılacak açıklamalara ilişkin belgelerin 21.10.2011 tarih saat 11:00’e kadar idareye tesliminin talep edildiği görülmüştür. İadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen söz konusu yazının 17.10.2011 tarihinde adı geçen istekli tarafından teslim alındığı, yapılan açıklamaların kargo yoluyla idareye gönderildiği ve idarece 21.10.2011 tarihinde saat 13:30’da teslim alındığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklama talep yazısında yer alan son teslim saatinden (11:00) sonra idareye teslim edilmesi (13:30) nedeni ile “”postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayan aşırı düşük savunmasının alınış zamanına ilişkin tutanak” tutularak, 24.10.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

Açıklama talep yazısının 17.10.2011 tarihinde adı geçen istekliye tebliğ edildiği ve açıklamaya ilişkin belgelerin belirtilen tarihten sonraki 4 üncü iş günü olan 21.10.2011 tarihinde mesai saatleri içerisinde idareye teslim edildiği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasının süresi içerisinde teslim edilmediği gerekçesiyle adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin anılan Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin süresi içerisinde teslim edildiği kabul edilerek teklifinin değerlendirmeye alınması ve yapılan açıklamaların mevzuata uygun olup olmadığının idarece incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Şara Enerj. Tic. San. A.Ş. & Erdinç Elkt. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, yukarıda açıklanan nedenlerle Doğa Peyz. İnş. Tem. Gıda Tar. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi