KİK Kararı: 2011/UY.III-4240 (19 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/081
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 19.12.2011
Karar No : 2011/UY.III-4240
BAŞVURU SAHİBİ:
Ferabi Hacıhasanoğlu - Serkan İnşaat Taah. Nak. Ltd. Şti., ÇARŞI MAHALLESİ ORTA SOKAK NO:5/4 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çevre Ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Erzurum 8. Bölge Müdürlüğü, K.Karabekir Mah. Org.Demircioğlu Cad. Dsi 8.Bölge Müdürlüğü 25100 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/146237 İhale Kayıt Numaralı "Erzurum Horasan Hızırilyas Köyü Ve Mahalle Arazileri Zivin Çayı Taşkın Koruma İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3890].(0169)./2011-57Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Erzurum 8. Bölge Müdürlüğütarafından 13.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Erzurum Horasan Hızırilyas Köyü Ve Mahalle Arazileri Zivin Çayı Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ferabi Hacıhasanoğlu - Serkan İnşaat Taah. Nak. Ltd. Şti.’nin 04.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.10.2011tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 21.11.2011tarih ve 49467sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin yeniden incelenerek, işçilik rayiçlerinin asgari ücret sınırları içerisinde kalıp kalmadığı, işçilikle ilgili DSİ birim fiyat analizlerindeki işçilik saatlerinin ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği birim fiyatların analizindeki işçilik saatleri ile miktar olarak örtüşüp örtüşmediği, malzeme fiyatlarının piyasa ve rayiç fiyatlar ile örtüşüp örtüşmediği ve malzemelerle ile ilgili mazot, patlayıcı madde, amortismanlar vb. gibi DSİ birim fiyat analizlerindeki malzeme miktarlarının; anılan firmanın teklifinin birim fiyat analizindeki malzeme miktarları ile örtüşüp örtüşmediği ve taşıma katsayısı olan “K” katsayısının güncel rayiçlere uygun olup olmadığı gibi hususların tekrar gözden geçirilmesi ve ihalenin firmaları uhdesinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarenin 15.11.2011 tarihli şikâyete cevap yazısında; “… Başvuru sahibinin talebi üzerine Kıraç İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifi ve savunma dosyası tekrar gözden geçirilmiştir. Şikayete konu savunmada işçilik bedellerinin asgari ücret sınırları içinde kaldığı işçilik saatlerinde herhangi bir problem olmadığı, malzeme miktar ve fiyatlarında piyasa ve rayiçlere bir aykırılık olmadığı, taşıma katsayısının doğru olduğu tekrar tespit edilmiştir. Sonuç itibariyle şikayet geçersiz bulunmuştur.” denilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…”

Açıklamaları bulunmaktadır.

Kurum tarafından gerçekleştirilen incelemede;

İdarece sınır değerin 1.667.081,29 TL olarak hesaplandığı; bu tutarın Kurumun sınır değer hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucu bulunan tutarla örtüştüğü;

İdarenin 13.10.2011 tarihli yazısı ile ihale uhdesinde bırakılan istekli de dahil olmak üzere sınır değerin altında teklif veren üç istekliden, ihale konusu yapım işinin yaklaşık maliyetinin %80’ini oluşturan ve aşan EHH 03 ve EHH 04 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamalarını 21.10.2011 tarihine kadar idareye sunmalarının istendiği;

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan üç istekliden yalnızca ihale uhdesinde kalan isteklinin açıklama sunduğu ve bu açıklamaların idarece uygun görülerek 28.10.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmektedir.

İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak 2 adet analiz, 8 adet alt ve yardımcı analiz, bir adet fiyat teklifi, iş makinesi tescil belgeleri ve ruhsatları sunulmuştur.

Aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde,

EHH 03 poz numaralı “Makine ile her cins zeminde dere yatağı kazısı yapılması, kazının nakledilerek depo ya da dolguya (sedde, imla gibi) konulması” iş kalemine ilişkin olarak sunulan analizlerde yer alan makine, nakliye, sıkıştırma ve sulama girdileri ile ilgili olarak Yapı-Taş İnşaat Taahhüt Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından verilen fiyat teklifinin sunulduğu,

Ancak, fiyat teklifi üzerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.13.2 nci maddesinde yer alan maliyete dayalı açıklama yapıldığında bulunması gereken beyanın yanı sıra satışlar üzerinden açıklama yapıldığında bulunması gereken beyanın da yer aldığı,

Ayrıca, fiyat teklifine konu girdilerin niteliği itibari ile maliyete dayalı açıklama yapıldığı kabul edildiğinde,

“Makine ile kaya hariç her cins zeminde kazı yapılması”, “makine ile kaya hariç her cins zeminde ariyet ocağı kazısı yapılması”, “1 km mesafeye ariyet malzemesi nakli”, “lastik tekerlekli silindir ile sıkıştırma” ve “dolgunun sulanması” analiz girdilerine ilişkin olarak alınan toplam fiyatların Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 45.1.13.2 maddesinde belirtildiği şekilde birim maliyeti tevsik etmediği, zira her girdinin maliyetine etki eden birimler olan işçilik, malzeme, makine ve yakıt giderlerinin ayrıca bilgi ve belgeye dayalı olarak açıklanmadığı,

Nitekim mahiyeti gereği analiz girdisi olarak toplam fiyatın alındığı işlerin değil, bu işlerin maliyetine etki eden birimlerin fiyatlarının fiyat teklifi alınan firmanın muhasebe kayıtlarından çıkarılabileceği,

Dolayısıyla açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifinin toplam birim maliyeti veya ortalama birim satış tutarını belgelendirir nitelikte olmadığı,

Diğer taraftan;

EHH 04 poz numaralı “Moloz taş ile istifli tahkimat yapılması (15 TL/m³)” iş kaleminde tahkimat yapılmasına (7,91 TL/m³) ilişkin alt analizlerde 08.107 poz numaralı “Taş hazırlanması” iş kaleminde birim fiyatın 3,25 TL/m³ (250-400 kg kazı taşı ile istifli tahkimat yapılması ) ve 08.105/1 poz numaralı “Taş hazırlanması” iş kaleminde birim fiyatın 2,71 TL/m³ (100-150 kg kazı taşı ile istifli tahkimat yapılması ) olarak öngörüldüğü; ancak söz konusu ihzarat kalemine ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığının) 2011 yılı kârsız birim fiyatlarının (08.107) 4,60 TL/ton (8,28 TL/ m³) ve (08.105/1) 1,68 TL/ton (2, 85 TL/ m³) olduğu,

Dolayısıyla, taş hazırlanması iş kalemlerine ilişkin olarak buldozer ve ekskavatör saatlik ücretlerinin esas alındığı yardımcı analizlerinsunulduğu, ancak bu analizlerde de esas alınan makine saatlik ücretlerinin [03.511 (Buldozer) 103,078 TL/sa ve 03.504 (Ekskavatör) 114,77 TL/sa] Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığının) 2011 yılı rayiçlerinden (110,05 TL/sa ve 121,04 TL/sa) daha düşük olduğu,

Makine saatlik ücretlerinin tevsiki için de, yardımcı analizlerin (03.504 ve 03.511) sunulduğu, bu analizlerde esas alınan buldozer (03.011) ve ekskavatör (03.504) rayiçlerinin Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığının) 2011 yılı rayiçlerine eşit olduğu,

Bu durumun tüm analiz, alt analiz ve yardımcı analizlerde işçilik ücreti olarak asgari ücretin esas alınmasından kaynaklandığı,

Tespit edilmiştir.

Bu durumda;

Açıklama kapsamında esas alınan işçilik rayiçlerinin (3,72 TL/sa) saatlik asgari ücrete uygun olduğu,

(K) taşıma katsayısının yaklaşık maliyette esas alınan ile eşit olduğu,

EHH 04 poz numaralı iş kalemi ile ilgili açıklamaların analizler, alt analizler ve yardımcı analizlerle yapıldığı; bu analizlerin dayanağı olan inşaat makine araçları rayiçlerinin Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığının) 2011 yılı rayiçlerine eşit olduğu, dolayısıyla anılan kaleme ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesine uygun olduğu,

Anlaşılmakla birlikte;

EHH 03 poz numaralı “Makine ile her cins zeminde dere yatağı kazısı yapılması, kazının nakledilerek depo ya da dolguya (sedde, imla gibi) konulması” iş kalemine ilişkin olarak “Makine ile kaya hariç her cins zeminde kazı yapılması”, “makine ile kaya hariç her cins zeminde ariyet ocağı kazısı yapılması”, “1 km mesafeye ariyet malzemesi nakli”, “lastik tekerlekli silindir ile sıkıştırma” ve “dolgunun sulanması” analiz girdileri ile ilgili alınan toplam fiyatların, her girdinin maliyetine etki eden birimler olan işçilik, malzeme, makine ve yakıt giderlerini tevsik etmediğinden, dolayısıyla, birim maliyeti tevsik etmemiş olduğu ve bu haliyle sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Nitekim mahiyeti gereği analiz girdisi olarak toplam fiyatın alındığı işlerin değil, bu işlerin maliyetine etki eden birimlerin fiyatlarının fiyat teklifi alınan firmanın muhasebe kayıtlarından çıkarılabilmesi mümkündür.

Bu nedenle, Kıraç İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif fiyatı hakkında yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 maddesine uygun olmadığı ve sonuç olarak aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırı işlemlerin düzeltici işlemle giderilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, Kıraç İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin yürürlükteki mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi