KİK Kararı: 2011/UY.III-3926 (28 Kasım 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/076
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 28.11.2011
Karar No : 2011/UY.III-3926
BAŞVURU SAHİBİ:
Fatih Ün Ün Fa Mühendislik, Lale Cad. Modern İşhanı Kat :3/36 NEVŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nevşehir Derinkuyu Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı, Cumhuriyet Mah. Atatürk Cad. 50700 NEVŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/110248 İhale Kayıt Numaralı "Nevşehir İli Derinkuyu İlçesi 200 Kişilik Karma Ortaöğretim Öğrenci Yurdu" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3457].(0260)./2011-53Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Nevşehir Derinkuyu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfıtarafından 16.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Nevşehir İli Derinkuyu İlçesi 200 Kişilik Karma Ortaöğretim Öğrenci YurduYapımı” ihalesine ilişkin olarak Fatih Ün’ün 10.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.10.2011tarih ve 45961sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgeler incelendiğinde; 16.08.2011 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden gerçekleştirilen ihaleye 25 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli 24 teklif üzerinden sınır değerin 1.609.529,48 TLolarak hesaplandığı ve teklifi bu değerin altında kalan 7 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 6 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan tek istekli olan Beşeller İnş. Taah. Turz. Ltd. Şti.’nin açıklamaları uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı kapsamında idari şartname,teknik şartname,projeler**,** analiz formatı ve standart formların istekli olabileceklere verildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ise; “ İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister. ” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince teklifleri sınır değerin altında kalan diğer 6 istekli ile birlikte ihale üzerinde bırakılan Beşeller İnş. Taah. Turz. Ltd. Şti.’den 18.08.2011 tarih ve 439 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesine uygun olarak 5 iş günü içerisinde sunmasının istenildiği, söz konusu yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri listesi ile birlikte, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin de ihale üzerinde bırakılan istekliye verildiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 05.09.2011 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu,yazı ekinde açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin hesap cetveline, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz ve alt analizlere, mahal listesine, metraj cetveline, analizlerde kullanılan kurum fiyatları rayiçlerini gösterir listeye ve proforma faturalara yer verildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Birinci Bölümünün “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir …” açıklaması,

Anılan Genel Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “…45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır. Aynı Tebliğin 45 inci maddesinin 1.13 üncü alt maddesinde de isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler sayılmıştır. Buna göre ilgili maddede sayılan hususlar kapsamında; “45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir… ” açıklamasına yer verilmiştir.

İdare tarafından belirlenen sıralı iş kalemleri listesine göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, sözleşme ve genel giderlerin teklife yansıtıldığı, isteklinin sunduğu analizlerde saatlik işçilik ücretlerinin 2011 yılı ikinci altı ay için geçerli asgari ücretlere uygun olduğu görülmektedir.

İş kalemlerine ilişkin olarak hesap cetvelindeki miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan miktarlar karşılaştırıldığında ise, subasman altı imalatları arasında yer alan 23.244/A1 poza ilişkin olarak istekli tarafından 90 ton, idare tarafından ise 175,95 ton imalat öngörüldüğü tespit edilmiş olup, bu farklılık anahtar teslimi götürü bedel işler bakımından kabul edilebilir oranın üzerindedir.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu iş kalemi imalatları için öngördüğü miktarların idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan miktarlara göre anahtar teslimi götürü bedel işler bakımından kabul edilebilir mertebeyi aşan eksiklikler içerdiği tespit edilen ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Beşeller İnş. Taah. Turz. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi