KİK Kararı: 2011/UY.III-3865

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/073
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 21.11.2011
Karar No : 2011/UY.III-3865
BAŞVURU SAHİBİ:
Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. Ve San. Ltd. Şti., İstasyon Mah. Yunus Emre Sok. No : 19/2 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bayındırlık Ve İskan Bakanlığı Müsteşarlık Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Çetin Emeç Bulvarı No: 5 06460 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/87453 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon Sürmene 300 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.11.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3499].(0139)./2011-66E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 27.07.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Trabzon Sürmene 300 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 11.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.10.2011 tarih ve 46359 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; kesinleşen ihale kararında, başvuru sahibinin iş hacmine ilişkin belgelerindeki tutarın, teklif bedelinin % 25’ini sağlayamadığı ve yapım işlerine ait faturaların teklif dosyasında bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sunulan gelir tablosunda yer alan net satışların gerçek durumdan daha az kabul edilmemesi ve hakediş bedellerinin de hesaplamaya dahil edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihaleye ilişkin 23.06.2011 tarihinde yapılan ilanın “ İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 4.2.3 üncü maddesi ile idari şartnamenin aynı isimli 7.4.3 üncü maddesinde yapılan düzenlemelerle isteklinin iş hacmini gösteren belgelerin teklifle birlikte sunulmasının zorunlu kılındığı; söz konusu belgelerin sunuluş ve değerlendirme esaslarına ilişkin olarak idari şartnamede yapılan düzenlemenin ihale ilanının Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesine göre yapıldığı tespit edilmiştir.

İlan tarihinde yürürlükte olan 16.03.2011 tarihli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde;

“(1) İş hacmini gösteren belgeler;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tabloları,

b) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği;

a) Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde; son üç yıla ilişkin bu iki belgenin,

b) Yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ise; son üç yıla kadarki yıllara ait bu iki belgenin, idarece istenilmesi zorunludur. Aday veya isteklilerin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladıklarını göstermek üzere bu iki belgeden birini sunmaları yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3’ünün;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; ciro için, teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarı için ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri son üç yılda sağlayamayanlar, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

…

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.”

hükmü yer almaktadır.

Söz konusu ihalede idari şartnamenin 7.4.3 üncü maddesinde iş hacmini gösteren belgeler;

“7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tabloları,

b) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturaları,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Son üç yıla kadarki yıllara ait bu iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. İsteklilerin ise bu iki belgeden birini sunmaları yeterlidir.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir ve bu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki gelir tabloları dikkate alınarak, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu gelir tabloları itibarıyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3'ünün; ciro için teklif edilen bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarı için ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri son üç yılda sağlayamayanlar, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. “

şeklinde düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede, başvuru sahibi Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin cirosunu tevsik etmek üzere teklifle birlikte 2010 ve 2009 yıllarına ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı Kurumlar Vergisi Beyannamesinin sunulduğu, 2009 yılı beyannamesinde önceki dönem olan 2008 yılı toplam cirolarının da var olduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinin (1) inci fıkrasında, iş hacmini gösteren belgeler, toplam ciroları gösteren gelir tabloları ve yapım işlerine ait faturalar olmak üzere iki grupta tasnif edilmiş, ortalama ciro tespiti için istenen belge gelir tablosu, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerini göstermek üzere istenen belge olarak da faturalar düzenlenmiş, bu tasnife göre de aynı Yönetmelik maddesinin üçüncü fıkrasında ciro ve yapım işlerinden elde edilen gelirler için birbirinden farklı yeterlik kriterleri öngörülmüştür.

Bu durumda istekli tarafından, yapım işlerinden elde edilen gelirlerin, iş hacmine ilişkin yeterlik kriteri olarak değerlendirmeye alınabilmesi için; teklifle birlikte yapım işlerine ilişkin faturaların sunulması gerekmektedir. Buna karşın, söz konusu ihalede olduğu gibi, isteklilerce yapım işlerine ilişkin faturalar sunulmaksızın, sadece toplam ciroyu gösteren gelir tablosu veya eşdeğer belgelerin sunulması durumunda, isteklinin iş hacmine ilişkin yeterlik değerlendirmesinde toplam cironun, dolayısıyla da net satışların dikkate alınması gerekmektedir.

Dolayısıyla, incelenen ihalede; teklifle birlikte yapım işlerinden elde edilen gelirlere ilişkin fatura sunmaksızın, gelir tablosunun yer aldığı kurumlar vergisi beyannamesi sunan isteklinin iş hacmine ilişkin yeterlik değerlendirmesinin; ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait ciroların Yönetmeliğin 37 nci maddesine göre güncelleme yapılmak suretiyle dikkate alınması gerekmektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde iş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesine ilişkin olarak;

“ İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Genel” sütunundaki (2003=100 Temel Yıllı) endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

....” hükmü bulunmaktadır.

Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen bedelin 5.053.000.00 TL olduğu ve bu bedele göre ciro için yeterlik kriteri olarak öngörülen oranın %25 olduğu dikkate alındığında; isteklinin belgelerinden elde edilen güncellenmiş cirolarının ortalamasının 1.263.250,00 TL’den düşük olmaması gerekmektedir.

Söz konusu şirketin 2008 yılına ait cirosunun 1.357.938,00 TL olduğu, %51 hissesine sahip olduğu IGC Yapı Yatırımları A.Ş. ile kurduğu iş ortaklığına ait gelir tablosundaki net satışlardan hissesine düşen tutarın 495.639,82 TL olduğu, 2008 yılı için toplam cironun 1.853.577,62 TL, güncellenmiş toplam tutarının ise 2.157.660,83 TL olduğu;

2009 yılına ait cirosunun, firmanın gelir tablosundaki net satışlar tutarı olan 208.409,00 TL ile, %51 hissesine sahip olduğu iş ortaklığına ait gelir tablosundaki net satışların %49’u olan 874,52 TL’den oluştuğu, 2009 yılı için toplam 209.283,34 TL olan cironun güncellenmiş değerinin 248.235,46 TL olduğu;

2010 yılına ait cirosunun, firmanın gelir tablosundaki net satışlar tutarı olan 328.354,00 TL’den ibaret olduğu; %49 hissesine sahip olduğu iş ortaklığına ait gelir tablosunun ekte bulunmadığı, adı geçen iş ortaklığına ait bilançoda bulunan “Yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri” kaleminde yer alan tutarın gelir tablosundan çıkartılan ciro içerisinde değerlendirilemeyeceği göz önüne alındığında, 2010 yılına ait cironun güncellenmiş tutarının 361,826,45 TL olduğu,

Bu tutarlardan hareketle toplam güncellenmiş ciro tutarının 922.574,24 TL olduğu, bu tutarın da başvuru sahibinin teklifinin %25’i olan 1.263.250,00 TL’yi karşılamadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere hangi hallerde toplam ciro hangi hallerde yapım işlerinden elde edilen gelirlere ilişkin yeterlik kriterinin esas alınacağı Yönetmelikte düzenlenmiş olup, idarenin teklifle birlikte taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmını veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren fatura sunmayan başvuru sahibinin, sunmuş olduğu Kurumlar Vergisi beyannamelerindeki gelir tablolarından hareketle güncellenmiş ciro tutarının yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmasında ve bağımsız bir denetim şirketi tarafından düzenlenen Net Satışların Tespiti Denetim Raporu’nda yer alan verileri değerlendirmeye almamasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç itibariyle, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinde isteklilerin iş hacmine ilişkin yeterlik değerlendirmesinde yapım işlerinden elde edilen gelirlerinin değerlendirmeye alınması için bu işlere ait faturaların sunulmasının öngörüldüğü ve isteklinin yeterlik değerlendirmesine ilişkin belgelerin teklifle birlikte sunulmasının zorunlu olduğu dikkate alındığında; ihale komisyonunca, yapım işlerinden elde edilen gelirleri tevsik etmek üzere fatura sunmayıp sadece yıllık ciroları gösteren belgeleri sunan isteklinin yeterlik değerlendirmesinde toplam cironun esas alınmasında ve toplam ciro için mevzuatta öngörülen yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvurusahibi tarafından, ihalede iş hacmini gösteren belgeler olarak 2010 ve 2009 yıllarına ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir onaylı Kurumlar Vergisi Beyannamesinin sunulduğu, 2009 yılı beyannamesinde önceki dönem olan 2008 yılı toplam cirolarının da görüldüğü tespit edilmiştir.

Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nce sunulan iş hacmini gösteren belgelerden;

- 2008 yılına ait bilanço; İGC Yapı Yatırımları A.Ş. ile yapımı 2007 yılında tamamlanmış olan bir işin bilançosu da içeren konsolide olarak hazırlanmış bilanço olduğu, bu bilançodan, Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.hissesinin % 51 ve işin net satışlarının 971.842,79 TL olduğu görülmekte olup, ortak yapılan işin 2007 yılında tamamlanması nedeniyle verilerin 2008 yılı bilançosunda gelir gider tablosunda yer aldığı ve anılan isteklinin hissesine düşen net satışların 971.842,79*0,51=495.639,82TL olduğu anlaşılmakta ve 2008 yılma ait net satışların 1.357.937,80 TL olduğu görülmektedir.

- 2009 yılına ait bilanço; anılan isteklinin net satışlarının 208.408,82 TL. olduğu görülmektedir.

-2010 yılma ait bilanço; İş ortaklığını içeren konsolide olarak hazırlanmış bilanço olduğu, iş ortaklığının 2010 yılı içerisinde 1.666.484,12 TL hak ediş geliri elde ettiği, başvuru sahibi isteklinin ortaklık oranının % 49 olduğu, anılan isteklinin hissesine düşen miktarın 3.666.484,12 * 0,49 =1-796.577,21 TL hesaplandığı, anılan isteklinin 328.354,10 TL tutarındaki kendi net satışları ilave edildiğinde 2010 yılı toplam net satışlarının 2.124.931,31 TL olduğu,

Bu tutarlardan hareketle toplam güncellenmiş ciro tutarınınbaşvuru sahibinin teklifinin %25’i olan 1.263.250,00 TL’yi karşıladığı görülmektedir.

Sonuç olarak; başvuru sahibince 2008, 2009 ve 2010 yıllarına aitiş hacmini gösterir belgelerin sunulduğu, bilanço bilgilerinde yer alan yıllara yaygın inşaat hak ediş gelirlerine ilişkin bilgilerin, iş hacmi kriterinin diğer tevsik edici unsuru olan devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının yeterli olduğunun görüldüğü, bu çerçevede, sunulan belgeler bakımından da bir eksiklik olmadığı kanaatindeyim.

Ayrıca, Maliye Bakanlığı tarafından “yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri” ile “yıllara yaygın inşaat ve onarım hakedişleri” olarak eklenen gruplardaki hesapların işleyişi bütünüyle Gelir Vergisi Kanunu hükümleri paralelinde ve “tamamlanmış taahhüt” yöntemi esas alınarak uygulamaya sokulmuştur. Gelir Vergisi Kanunu'nun 42. madde­sinde, "Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati ola­rak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak mezkur yıl beyannamesinde gösterilir." denilmektedir. Söz konusu Kanun hükmünden yıllara yaygın inşaat ve onarma işinde vergi alacağının inşaat işinin bittiği yılda doğacağı anlaşılmaktadır.

Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin, 2008, 2009 ve 2010 yıllarına ait bilançolarının tamamlanmış, geçici kabulü yapılmış işlerine ait girdileri içerdiği, iş ortaklığı ile yaptığı işin devam etmesi dolayısıyla bu işe ait gelir tablosunun Kanun gereği sunulamaması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10'uncu maddesinin a/2 bendinde ihaleye katılacakların ilgili mevzuat uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançolarını veya bilançolarının gerekli görülen bölümlerini veya bunlara eşdeğer belgeleri ibraz etmeleri gerektiği düzenlemesi gereğince, bilançolarının gerekli görülen bölümleri ile devam eden iş olması nedeniyle muhasebeleştirilmesi mümkün olmayan tahsil edilen hakedişlerine ilişkin belgeleri ve bunların toplamını içeren ciro tablosunu sunduğu, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Fikret Koç tarafındandüzenlenen bu belgelerin eşdeğer belge olarak kabul edileceği ve içeriğinde yer alan bilgilere itibar edilmesi gerektiği açıktır.

Nitekim, Agcs Müh. İnşaat Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş hacmine ilişkin belgelerin UMS/UFRS (Uluslararası Muhasebe Standartları / Finansal Raporlama Standartları) esas alınarak bu standartlara uyarlandığı anlaşılmakta olup, anılan isteklinin.iş hacmi kriterlerini karşıladığı kanaatindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince "düzeltici işlem belirlenmesine" karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul Çoğunluğunun "İtirazen şikayet başvurusunun reddine," kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi