KİK Kararı: 2011/UY.III-3731

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/072
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 14.11.2011
Karar No : 2011/UY.III-3731
BAŞVURU SAHİBİ:
Osman Sakınan - Sakınan İnş., Cedit Mah. Göynücekli Sok. No : 4/1 TOKAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Güryıldız Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü, Sehıt Abdullah Özer Mh. Atatürk Cd. 37 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/150519 İhale Kayıt Numaralı "Güryıldız Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi Kollektör Hattı Ve Bağlantı Üniteleri Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3502].(0259)./2011-55E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Güryıldız Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü tarafından 06.10.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Güryıldız Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi Kollektör Hattı ve Bağlantı Üniteleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Osman Sakınan (Sakınan İnşaat)’ın 14.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.10.2011 tarih ve 46371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan işletme planına ilişkin pozun analizinin ikna edici olmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan 15.006/3C pozunda ekskavatörün 1 saatlik ücretinin 2,89 TL olarak belirlendiği, ancak motorinin ve düz işçinin fiyatı düşünüldüğünde pozun karsız fiyatının 3,59 TL'nin altına düşemeyeceği, ayrıca alınan proforma faturaya işçiliğin ilave edilmediği,

3 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan 15.140/2 pozunda fiyatın 6 TL olarak belirlendiği, ancak proforma fatura tutarına minimum işçilik fiyatı olan 4,46 TL eklendiğinde bu fiyatın aşıldığı,

4 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan 23.001/1 pozuna işçilik giderlerinin dahil edilip edilmediğinin kesin olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan açıklama yazısında iddia konusu iş kalemine ilişkin olarak; “ÖFA işletme planı yapılması işi ile ilgili olarak; firmamız taahhüt firması olması ile birlikte aynı zamanda proje firmasıdır. Şirketimizde değişik branşlarda mühendis ve mimarlar çalışmaktadır. İşletme planı ise şirket müdürümüz Harita Mühendisi Ayhan Taşan Beyin branşıdır. Dolayısıyla yapılacak iş mühendislik hizmet işiolup bedeli subjektiftir. Buna rağmen firmamız aynı işi yapan başka bir firmadan teklif almak suretiyle işin bedelini tespit ederek teklifimize eklemiştir. Buna göre tarafımızdan kırtasiye masrafı karşılığı bedelsiz yapılabilecek olan iş için teklif edilen bedel 336 TL’dir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından işletme planı hazırlanmasına ilişkin olarak sunulan analizde, sadece “Topograf, düz işçi işletme planı yapılması” analiz girdisine yer verildiği tespit edilmiştir. Söz konusu analiz girdisinin birim fiyatının ise aşırı düşük teklif açıklamaları içerisinde yer alan Tokat Evren Mühendislik Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan üzerinde “Proforma fatura” ibaresi bulunan ancak fiyat teklifi niteliğinde olan bir belgeye dayandırıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının fiyat teklifi ile yapılmasına ilişkin 45.1.13.2 nci maddesinde; “İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu iş kalemine ilişkin analize dayanak olarak gösterilen fiyat teklifi incelendiğinde, fiyat teklifi üzerinde Tebliğin anılan maddesinde öngörülen meslek mensubu beyanının ve onayının yer almadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle işletme planı hazırlanması iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğindeki esaslara uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan açıklama yazısında iddia konusu iş kalemine ilişkin olarak; “15.006/3C pozu ile ilgili olarak firmamızın daha önceden yaptırmış olduğu kazı şirketinden almış olduğumuz fatura ilgi olarak sunulmuş ve birim fiyat tutarı referans bedel alınmıştır. Buna göre KDV dahil 2,5 TL’ye yaptırmış olduğumuz işi firmamız KDV hariç 2,89 TL teklif etmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 15.006/3C “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük kazılması” iş kalemine ilişkin olarak Merkez Hafriyat – Nakliye (Salih Demir) tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlenmiş 23.09.2011 tarihli bir alış faturasının sunulduğu anlaşılmış olup, bu faturada kazı yapılması işinin birim fiyatı 2,50 TL olarak yer almaktadır. Öte yandan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında söz konusu iş kalemi için herhangi bir analizin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesinde; “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklaması ve,

Yine aynı Tebliğin 45.1.13.9 uncu maddesinde; “İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Dolayısıyla teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği ve istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 15.006/3C “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük kazılması” iş kalemine ilişkin olarak yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğindeki esaslara uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan açıklama yazısında iddia konusu iş kalemine ilişkin olarak; “15.140/2 pozu ile ilgili olarak, firmamızın daha yıllardır çalışmakta olduğu firmadan birim fiyat olarak 6 TL teklif almış olup, 11,30 TL teklif sunmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 15.140/2 “Kum çakıl serilmesi, sıkıştırılması, drenaj işleri ve curuf dolgu (Temel tabanına el ile tuvenan kum çakıl serilmesi ve sıkıştırılması)” iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu iş kalemine ilişkin olarak Yılmaz Gelebür tarafından düzenlenmiş bir proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olup, bu proforma faturada 04.006/A poz numaralı Kum (Elenmesi gerekmeyen ince agrega (08.001)) analiz girdisinin birim fiyatı (1 m3 için) 6,00 TL olarak teklif edilmiştir. Söz konusu proforma fatura Kamu İhale Genel Tebliğinin proforma faturayla açıklama yapılmasına ilişkin 45.1.13.1 inci maddesinde belirtilen nitelikleri taşımakta, ancak sadece 04.006/A poz numaralı Kum (Elenmesi gerekmeyen ince agrega (08.001)) analiz girdisini tevsik etmektedir. 15.140/2 “Kum çakıl serilmesi, sıkıştırılması, drenaj işleri ve curuf dolgu (Temel tabanına el ile tuvenan kum çakıl serilmesi ve sıkıştırılması)” iş kalemine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analizler incelendiğinde ise, söz konusu iş kaleminde 04.006/A poz numaralı Kum (Elenmesi gerekmeyen ince agrega (08.001)) analiz girdisine ek olarak 01.501 poz numaralı Düz işçi analiz girdisinin de yer aldığı anlaşılmıştır.

Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 15.140/2 “Kum çakıl serilmesi, sıkıştırılması, drenaj işleri ve curuf dolgu (Temel tabanına el ile tuvenan kum çakıl serilmesi ve sıkıştırılması)” iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulmadığı ve istekli tarafından yapılan belgelendirmede ilgili iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analizde yer alan 01.501 düz işçi analiz girdisinin hesaba katılmadığı tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu iş kalemine ilişkin olarak yapılan açıklamaların yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan açıklama yazısında iddia konusu iş kalemine ilişkin olarak; “23.001/1 pozu ile ilgili olarak Bayındırlık birim fiyatlarına göre demirin birim fiyatı 1,06 TL iken gelişen ekonomik koşullar ve demire sürekli gelen zamlar da göz önünde bulundurularak açıklama yapılmış, birim fiyattaki 1,06 TL’lik rakam değil de firmanın daha önce yaptığı işlerde kullanmak üzere almış olduğu bedel demir bedeli olan 1,39 TL’lik fatura bilgisi kullanılmıştır. Buna göre ekteki analiz bilgilerinden de anlaşılacağı üzere yaptırılacak iş kalemindeki işin maliyeti 4.633,10 TL iken birim fiyat teklif listemdeki bedeli 5.358,78 TL’dir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesinde, 23.001/1 poz numaralı Ø 8 - Ø 12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi ve yerine konulması iş kalemi için açıklama istendiği, ancak istekli tarafından bu iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, kendisinden 23.014 poz numaralı Ø 8 - Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması iş kalemine ilişkin açıklama istenmemiş olmasına rağmen, bu poza ilişkin olarak analiz sunulmuştur.

Anılan iki iş kaleminin isimleri birbirine benzemekle birlikte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analizler incelendiğinde, analizlerde yer alan (01.019 poz numaralı soğuk demirci ustası ve 01.219 poz numaralı soğuk demirci usta yardımcısı için belirlenen) işçilik saatlerinin ve 04.253 poz numaralı beton çelik çubuğunun miktarlarının birbirinden farklı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle bu pozların birbiri yerine kullanılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 23.014 poz numaralı analizde yer alan 04.253 poz numaralı beton çelik çubuğu analiz girdisine ilişkin olarak Fetih Demir Ticareti Nakliyat Taahhüt tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlenen 27.09.2011 tarihli bir alış faturasının sunulduğu anlaşılmış olup, bu faturada 08-12-14 mm nervürlü demirin birim fiyatı 1,3940436 TL olarak yer almaktadır.

Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği ve istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen iş kalemi dışında başka bir iş kalemi için analiz sunulduğu, sunulan analizin açıklama istenen iş kalemi için yapılması gereken belgelendirmede kullanılamayacağı ve 04.253 poz numaralı beton çelik çubuğu analiz girdisi için yapılan açıklamaların ise alış faturasına dayandırıldığı anlaşıldığından, 23.001/1 poz numaralı Ø 8 - Ø 12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi ve yerine konulması iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin son fıkrasında; “İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü ve,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise; “Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, idarece 18.10.2011 tarihli işlemle şikâyetin reddine karar verilmiş olup, bu karar 20.10.2011 tarihinde başvuru sahibi istekliye tebliğ edilmiştir. Anılan Kanun hükmüne göre başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden sözleşmenin imzalanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikayet süresi beklenilmeden 21.10.2011 tarihinde sözleşmenin imzalandığı tespit edildiğinden, sözleşmenin 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak imzalandığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Toktem Müh. Müş. Hiz. İnş. Müt. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi