KİK Kararı: 2011/UY.III-3535

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/069
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 24.10.2011
Karar No : 2011/UY.III-3535
BAŞVURU SAHİBİ:
Sedat İRKETİ / Korcanlar Mühendislik İnşaat Taahhüt , HÜRRİYET MAHALLESİ AYDIN SOKAK NO:2/1 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uludağ Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Uludag Üniversitesi Rektörlügü Izmir Yolu 21.Km.Görükle Kampüsü 16059 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/106120 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif İşler Rektörlük Büyük Onarım İnşaatı (15.Kısım)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3265].(0085)./2011-29Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Uludağ Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 08.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Muhtelif İşler Rektörlük Büyük Onarım İnşaatı (15. Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Sedat İrketi - Korcanlar Mühendislik İnşaat Taahhüt’ün 16.09.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.09.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.10.2011tarih ve 43886sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü tarafından "Muhtelif İşler Rektörlük Büyük Onarım İnşaatı 15. Kısım İşi" nin 08.08.2011 tarihinde ihale edildiği, firmalarının aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde ilk firma olduğu, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve açıklamaları kabul edilen Öz-Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, işin yaklaşık maliyeti dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin % 35,09 tenzilatlı fiyata tekabül ettiği, bu oran göz önüne alındığında anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının tekrar incelenmesi ve kararın düzeltilmesi talep edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusu üzerine ihale üzerinde bırakılan Öz Emre İnş. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelendiği ve sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesine uygun olduğunun değerlendirildiği belirtilerek, başvuru reddedilmiştir.

İnceleme konusu ihalenin; Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi C Blok ince inşaat, duvar bölme, dış cephe ısı mantolama, ahşap kapı, PVC pencere doğrama, boya, seramik fayans, karo, sıva, taş yünü asma tavan, compact bölme, sıhhi, kalorifer, havalandırma, soğutma ve elektrik tesisatı tadilatları iş kalemlerinden oluştuğu, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihaleye çıkılan söz konusu ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme üzerine İm-Ar Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu geçici teminat mektubunun uygun bulunmaması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Geçerli teklif olarak belirlenen 11 isteklinin tekliflerinin esas alınarak ihale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlara uygun olarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve teklifleri hesaplanan bu sınır değerin altında bulunan Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Önder Koçhan-Dideban Müh. Proje Danışmanlık Hiz. İnş. Taah. San. Tic. ve Aslan Karakaş Müh. Müt. ve Taah.& Akaygil Yapı Res. Mim. Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin (3 isteklinin) aşırı düşük teklif olarak belirlendiği,

İdarenin 16.08.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklama istemli yazısında, aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden, tekliflerinin detayına ilişkin olarak yapacakları açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun şekilde sunmalarının istenildiği, aynı yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesinin ve açıklama istenmeyen analiz girdilerini gösteren listenin gönderildiği,

Belirlenmiştir.

İdare tarafından verilen süre içerisinde, sadece Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, Önder Koçhan-Dideban Müh. Proje Danışmanlık Hiz. İnş. Taah. San. Tic. ve Aslan Karakaş Müh. Müt. ve Taah.& Akaygil Yapı Res. Mim. Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmamaları nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan değerlendirme neticesinde Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının uygun bulunduğu ve 08.09.2011 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden;

İnşaat imalatları içerisinde yer alan 20 adet iş kalemi, tesisat imalatları içerisinde yer alan 8 adet olmak üzere toplam 28 adet iş kalemi için mevzuata uygun şekilde açıklamasunmalarının istenildiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler”başlıklı 60 ncı maddesinde;“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükümleri yer almaktadır.

Şikayet konusu ihalenin ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;“….

_45.1.5._İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

……

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin % 64,9145 ine tekabül ettiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında hesap cetvelinin ve idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hangi kurum ve kuruluşların birim fiyatlarının kullanıldığı, hangi kalemlerde özel fiyat alındığını gösterir listenin sunulduğu görülmüştür. Sunulan listeden Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinde ağırlıklı olarak 2011 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ve Milli Savunma Bakanlığının birim fiyatlarından kar ve genel giderlerin çıkarıldığı, bu rakama kendi belirledikleri kar ve genel giderlerin eklenerek söz konusu kalemlerde teklif birim fiyatlarının oluşturulduğu tespit edilmiştir. Mevzuat uyarınca isteklilerin kamu kurum ve kuruluşlarının kar ve genel gider hariç tutarının üzerine kendi belirledikleri kar ve genel gider fiyatlarını eklemek suretiyle fiyat oluşturulması durumda, bu imalat kalemleri için analiz sunulması ve belgelendirme yapılması gerekmemektedir.

Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan listede açıklama istenilen iş kalemleri arasında;

19.055/C13A; 3cm kalınlıkta yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı ekstrüde polistren (XPS) köpük ısı yalıtım levhaları ile dış duvarların dıştan ısı yalıtımı ve ısı yalıtım sıvası yapılması (100 kpa),

ÖZEL SG.01; VRF heat pump dış ünite 36 Hp (QS102,4 KW Q1 112,5 KW),

ASNELK; 4 duraklı 630 kg tam otomatik engelli kullanımına uygun elektrikli mekanik insan asansörü,

ÖZEL SG.04; kaset tipi iç ünite (QS 14,0 KW QI 16,0 KW),

ULÖZ.KOMPANEL; 5 mm alüminyum kompozit panel kaplama yapılması,

ÖZEL SG.09; ısı geri kazanım cihazı alüminyum eşanjörlü (5000 m2/h),

BAKIRBORU; VRF sistem bakır borularının ve drenaj borularının izolasyonunun projelerine uygun yapılması,

İş kalemleri için belgelendirmenin yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede yapılan değerlendirmede; anılan istekli tarafındanÖZEL SG.01, ÖZEL SG.04, ÖZEL SG.09, BAKIR BORU, ULÖZ.KOMPANEL, ASNELK iş kalemleri için malzeme, nakliye ve montaj dahil olarak belirtilen bir belge düzenlendiğive sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesinde bu konuya ilişkin olarak; “ 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuattan anlaşıldığı üzere, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında açıklama istenilen ve tesisat iş kalemleri arasında yer alan söz konusu iş kalemleri için analiz sunulması yerine bu iş kalemlerine ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması gerekirken, sunulan belgelerin bu ayrıntıda hazırlanmadığı ve bu haliyle mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir.

Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu tesisat kalemlerine ilişkin belgelendirmelerde ayrıca, ÖZEL SG.01, ÖZEL SG.04, ÖZEL SG-09, BAKIR BORU iş kalemleri için Asısı İnşaat Taah. Müh. Gıda İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 18.08.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, alınan fiyat teklifinin SMMM Murat Diyanoğlu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin altında; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yine anılan istekli tarafından ULÖZ.KOMPANEL iş kalemi için Ay-Sa Gülcan’dan alınan üzerinde tarih bilgisinin bulunmadığı fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin SMMM Özgür Bora Dağarslan tarafından kaşelenerek onaylandığı, fiyat teklifinin altında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin yer aldığı,

ASNELK; 4 duraklı 630 kg tam otomatik engelli kullanımına uygun elektrikli mekanik insan asansörü için yine Aslar Asansörleri’nden alınan ve üzerinde tarih bilgisinin bulunmadığı, fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin SMMM Seçil Aydoğdu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin altında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin yer aldığı,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında açıklama istenilen ve tesisat iş kalemleri arasında yer alan tesisat iş kalemleri için malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilerek belgelendirme yapılması gerekirken, sunulan belgelerin bu ayrıntıda hazırlanmadığı ve bu haliyle Tebliğde öngörülen şekilde bir açıklama niteliği taşımadığı, ayrıca bazı fiyat tekliflerinde tarih bilgisinin yer almadığı belirlendiğinden, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Öz Emre İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafındanÖZEL SG.01, ÖZEL SG.04, ÖZEL SG.09, BAKIR BORU, ULÖZ.KOMPANEL, ASNELK iş kalemleri için malzeme, nakliye ve montaj dahil olarak belirtilen bir belge düzenlendiğive sunulduğu görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu tesisat kalemlerine ilişkin belgelendirmelerde ayrıca, ÖZEL SG.01, ÖZEL SG.04, ÖZEL SG-09, BAKIR BORU iş kalemleri için Asısı İnşaat Taah. Müh. Gıda İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 18.08.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, alınan fiyat teklifinin SMMM Murat Diyanoğlu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin altında; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yine anılan istekli tarafından ULÖZ.KOMPANEL iş kalemi için Ay-Sa Gülcan’dan alınan üzerinde tarih bilgisinin bulunmadığı fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin SMMM Özgür Bora Dağarslan tarafından kaşelenerek onaylandığı, fiyat teklifinin altında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ibarenin yer aldığı,

ASNELK; 4 duraklı 630 kg tam otomatik engelli kullanımına uygun elektrikli mekanik insan asansörü için yine Aslar Asansörleri’nden alınan ve üzerinde tarih bilgisinin bulunmadığı, fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin SMMM Seçil Aydoğdu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin altında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ibarenin yer aldığı,

Tespit edilmiştir.

İdareler, anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlemek ve bunları ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere vermek zorundadırlar.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, piyasadan idarece belirlenen yapım şartları ve detaylara göre teklif alındığı göz önünde bulundurulduğunda, anahtar teslimi götürü bedel ihalenin karakteristik özelliği gereği (hak ediş ödemelerinin birim fiyat cetveli üzerinden değil pursantaj cetveli üzerinden yapılması vb), açıklama istenilen ve tesisat iş kalemleri arasında yer alan tesisat iş kalemleri için malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilerek belgelendirme yapılmasının gerekmediği ve sunulan belgelerin bu ayrıntıda hazırlanmamasının esasa etkili olmadığı kanaatindeyim. (Kaldı ki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Birim fiyatlarında hangi tesisat kalemine hangi oranda montaj bedeli uygulanacağı yer almakta olup, herhangi bir uyuşmazlık durumunda Bakanlık montaj bedeli oranlarının esas alınacağı açıktır.) Ayrıca bazı fiyat tekliflerinde tarih bilgisinin yer almaması hususunun bazı Kurul kararlarında da yer aldığı üzere tamamlatılabilir eksiklik olduğu kanaatindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendine göre “başvurunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşüm ile, Kurul Çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi