KİK Kararı: 2011/UY.III-3531

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/069
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 24.10.2011
Karar No : 2011/UY.III-3531
BAŞVURU SAHİBİ:
Bimtek Tek. Hiz. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti. , Korkutreis Mah. Necatibey Cad. 8/115 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) Yht Bölge Müdür Yardımcılığı, Talatpaşa Bulvari Gar ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/62690 İhale Kayıt Numaralı "Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi Kapsamında Esenkent-Eskişehir Kesiminde Yüzeysel Erozyona Maruz Kalan Km:474+520-475-500 Arasındaki Yarma Stabilitesinin Sağlanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.Y.[3237].(0169)./2011-42Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) YHT Bölge Müdür Yardımcılığıtarafından 27.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi Kapsamında Esenkent-Eskişehir Kesiminde Yüzeysel Erozyona Maruz Kalan Km:474+520-475-500 Arasındaki Yarma Stabilitesinin Sağlanması” ihalesine ilişkin olarak Bimtek Tek. Hiz. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.09.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 30.09.2011tarih ve 43541sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; kesinleşen ihale kararı bildirim yazısını 12.09.2011 tarihinde tebellüğ etmelerinin ardından 14.09.2011 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, ancak idarece bu başvuruya ilişkin herhangi bir karar verilmediği; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Tur İnş. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karşın, mevzuat gereği idareye verilmesi gereken EK-05, EK-06, EK-07, EK-08 belgelerinin ve sınır değerin altında teklif veren firmalardan istenen kazı malzemesi nakline ait belgelerin idareye verilmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması, kum ile drenaj yapılması imalatlarına ait fiyat analizlerinin idarece verilen analiz formatlarıyla uyumlu olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasının idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci ve 45 inci maddelerine uygun olarak yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarenin, şikâyet başvurusuna ilişkin olarak Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen on günlük süre içinde karar almadığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…”

Hükmü,

Anılan Kanununun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinde;

“İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır. …”

Hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 27 nci maddesinde;

“(1) …Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür…”

Düzenlemesi,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 29/12/2005 tarih ve 26038 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan “Üstyapı (Bina) Grubu İşler”, “Elektrik İşleri”, “Mekanik Tesisat İşleri” ve “Telekomünikasyon ve Otomasyon İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.

…

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. …

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…”

Açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait 04.05.2011 tarihli ihale ilanının “Diğer hususlar” başlıklı 13 üncü maddesinde; “ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N)= 1,00”

Düzenlemesi,

İhale ilanına paralel bir biçimde idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde; “ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N)= 1,00…”

Düzenlemesi,

Anılan şartnamenin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5 inci maddesinde;

_“5.1._İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartnameler.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Yapım İşleri Genel Şartnamesi. (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

…”

Düzenlemesi,

Bahse konu şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.”

Düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca ihale dokümanının isteklilerce satın alındığına ilişkin belgeden, isteklilere satılan ihale dokümanının idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve standart formlardan oluştuğu anlaşılmaktadır.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

İdarece 20.06.2011 tarih ve 13567 sayılı yazı ile sınır değer katsayısı “N=1” alınarak 1.806.080,00 TL olarak tespit edilen sınır değerin altında teklif veren başvuru istekli de dâhil olmak üzere 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istendiği,

Aynı isteklilere gönderilen 30.06.2011 tarih ve 14380 sayılı yazı ile de, yukarıda belirtilen yazıda kazının taşınması ile ilgili analizlerin eksik verildiği belirtilerek yazı ekinde gönderilen 07.005/K-2 (Ariyet ocağından getirilen kazının taşınması) kalemine ilişkin analizin de dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiğinin bildirildiği,

İsteklilerce yapılan aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının değerlendirilmesi sonrasında, 16.08.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında;

“… Komisyonumuzca yapılan ilk incelemede katsayı 1,00 olarak alındığından tespit edilen sınır değer 1.806.080,00 TL bulunmuş ve aşırı düşük teklif sorgulamasına giren 1, 4, 9, 11, 12 ve 14 nolu isteklilerden sorgulama istenilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerden 9 ve 12 nolu isteklilerin ( Metse Yapı Ltd Şti. ve MCA İnş Ltd. Şti.) metrajları eksik olduğundan değerlendirme dışı bırakılmışlardır. Diğer istekliler geçerli sayılmış ve en uygun teklifi veren 4 nolu istekli uygun görülmüştür. Ancak, Altyapı işlerinde katsayıda hata yapıldığı fark edilmiş ve katsayı 1,20 olarak değerlendirildiğinde ise sınır değer 1.505.066,67 TL olduğu görülmüş ve en uygun teklif olarak aynı istekli firma olduğu anlaşılmış, hiçbir istekli firmanın sınır değerin altında kalmadığı görülerek ekonomik yönden en uygun teklifi veren istekli ile sözleşme yapılmasına karar verilmiştir.” denildiği,

Ancak, 16.08.2011 onay tarihli komisyon kararının isteklilere bildirildiği 07.09.2011 tarihli yazılarda Metse Yapı Ltd Şti. ve MCA İnş Ltd. Şti. firmalarına aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldıklarının belirtildiği,

Diğer taraftan başvuru sahibinin 14.09.2011 tarihli idareye şikâyet başvurusundan sonra, 28.09 2011 tarih 20398 sayılı ihale yetkilisi imzasını taşıyan diğer bir kesinleşen ihale kararı bildirim yazısı ile “…Komisyonumuzca yapılan ilk incelemede katsayı 1,00 olarak alındığından tespit edilen sınır değer 1.806.080,00 TL bulunmuş ve aşırı düşük teklif sorgulamasına giren Bimtek Tek. Hiz. Paz. ve Tic. Ltd. Şti., Tur İnş. Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti., Metse Yapı Ltd. Şti., Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San A.Ş., MCA İnş. Ltd. Şti., Hasal İnş. Ltd. Şti. firmalarından sorgulama istenmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerden Metse Yapı Ltd. Şti. ve MCA İnş. Ltd.Şti.’nin metrajları eksik olduğundan değerlendirme dışı bırakılmıştır. Diğer istekliler geçerli sayılmış ve en uygun teklifi veren TUR İnş. Haf. Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. uygun görülmüştür.

Ancak altyapı işlerinde Kamu İhale Kurumunun 2011/UY.II-1461 sayılı uyuşmazlık kararı gereğince katsayının 1,20 olarak değerlendirilmesi gerekliliği üzerine ise sınır değerin 1.505.066,67 TL olduğu görülmüş ve en uygun teklif olarak aynı Tur İnş. Haf. Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda görülmüştür ki hiçbir istekli firma sınır değerin altında kalmamaktadır. Bu durumda da ekonomik yönden en uygun teklifi veren yine Tur İnş. Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. bulunmuştur…” denilmek suretiyle ilgili firma ile sözleşme yapılmasına karar verildiğinin ihaleye katılan tüm isteklilere bildirildiği,

Anlaşılmıştır.

Bu durumda;

Başvuru konusu “Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi Kapsamında Esenkent-Eskişehir Kesiminde Yüzeysel Erozyona Maruz Kalan Km:474+520-475-500 Arasındaki Yarma Stabilitesinin Sağlanması” yapım işi ihalesinin yaklaşık maliyeti kapsamındaki,

19 iş kaleminden; 07.005/K-2 (Ariyet ocağından getirilen kazının taşınması), 07.006/K (Kazıdan başka inşaat malzemesinin taşınması) ve 17.002/K (Ocak taşı ile moloz taş inşaat yapılması) poz numaralı iş kalemleri olmak üzere toplam 3 iş kaleminde Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlarının kullanıldığı; diğer iş kalemlerinde ise Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının kullanıldığı; buna göre Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlarının kullanıldığı 3 iş kaleminin toplam tutarlarının yaklaşık maliyetin %50’sini aştığı,

Ayrıca ihale dokümanında benzer iş olarak kabul edilebilecek işlerin alt yapı işlerine ilişkin A/I, A/VII veya A/XIII Grubu olarak belirlendiği görülmekle birlikte,

İhale işlem dosyasında, ihale ilanında ve idari şartnamede yer alan sınır değer katsayısının değiştirilmesine yönelik düzeltme ilanı ve/veya zeyilname yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge yer almadığından,

Sınır değer katsayısının ihale dokümanında belirtildiği gibi “N=1” olarak esas alınması ve buna göre aşırı düşük teklif fiyatı sınır değerinin hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu bakımdan ihale ilanında ve idari şartnamede yer alan sınır değer katsayısının değiştirilmesine yönelik idarece gerçekleştirilen işlem ve bu işlemin tesisinde izlenen yöntem yukarıda aktarılan Kamu İhale Kanununun 29 uncu maddesi ile Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 27 nci maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

Diğer taraftan idarece isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaları için tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) gün süre verilmesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.2 nci maddesinde öngörülen aşırı düşük teklif açıklaması için isteklilere 5 (beş) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verileceği şeklindeki açıklamasına aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca idarenin, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38, 45.1.2.1 ve 451.2.1.2 nci maddelerinde yer alan açıklamalara aykırı olarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin sıralı iş kalemleri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi hazırlamadığı; sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden isteklilere gönderilen açıklama talebine ilişkin yazılarda, söz konusu listeye göre belirlenen açıklama istenen iş kalemlerinin belirtilemediği, yalnızca 30.06.2011 tarih ve 14380 sayılı yazıda kazının taşınması ile ilgili analizin isteklilere gönderdiği görülmektedir

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarenin “N=1,00” sınır değer katsayısı üzerinden belirlediği sınır değerin altında kalan isteklilerden, aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaları için 5 (beş) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre belirleyerek ve yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri listesi düzenleyip aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde söz konusu isteklilere vermek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İhale konusu işin niteliğinin altyapı işi niteliğinde olduğu, her ne kadar ihale dokümanında N=1 olarak belirtilmiş olmasına rağmen, aşırı düşük teklif sorgulamasının bu nitelikteki yapım işleri için sınır değer katsayısının N=1,20 olarak alınması gerektiği, nitekim bu hususa yönelik olarak daha önce Kurul çoğunluğunca verilmiş; altyapı niteliğindeki TCDD 5. Bölge Müdürlüğünce gerçekleştirilen “ F - D Hattı Km:330+000-425+000 Arasında Bulunan 7 Adet Yarmanın Islahı ve İmla Takviyesi Yapım İşi ” ihalesinin ilanında N=1 olarak belirtilmesine rağmen, bu nitelikteki işlere ilişkin N=1,20 alınması gerektiği yönünde alınmış örnek Kurul Kararının mevcut olduğunun (02.05.2011 tarih ve 2011/UY/.II-1461 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı) anlaşıldığı, bu nedenle idarece tesis edilen işlemlerin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında; İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1.1 maddesinde; “Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 29/12/2005 tarih ve 26038 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan “Üstyapı (Bina) Grubu İşler”, “Elektrik İşleri”, “Mekanik Tesisat İşleri” ve “Telekomünikasyon ve Otomasyon İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.” açıklamasına,

45.1.1.3.maddesinde ise; “ İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale ilanının 13. maddesinde; “ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N)= 1,00” düzenlemesi ile ihale ilanına paralel bir biçimde idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde; “ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N)= 1,00…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

İdarece 20.06.2011 tarih ve 13567 sayılı yazı ile sınır değer katsayısı (N=1) alınarak 1.806.080,00 TL olarak tespit edilen sınır değerin altında teklif veren başvuru istekli de dâhil olmak üzere 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istenildiği,

Aynı isteklilere gönderilen 30.06.2011 tarih ve 14380 sayılı yazı ile de, yukarıda belirtilen yazıda kazının taşınması ile ilgili analizlerin eksik verildiği belirtilerek yazı ekinde gönderilen 07.005/K-2 (Ariyet ocağından getirilen kazının taşınması) kalemine ilişkin analizin de dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiğinin bildirildiği,

İsteklilerce yapılan aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının değerlendirilmesi sonrasında, 16.08.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında; “… Komisyonumuzca yapılan ilk incelemede katsayı1,00 olarak alındığından tespit edilen sınır değer 1.806.080,00 TL bulunmuş ve aşırı düşük teklif sorgulamasına giren 1, 4, 9, 11, 12 ve 14 nolu isteklilerden sorgulama istenilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerden 9 ve 12 nolu isteklilerin (Metse Yapı Ltd Şti. ve MCA İnş Ltd. Şti.) metrajları eksik olduğundan değerlendirme dışı bırakılmışlardır. Diğer istekliler geçerli sayılmış ve en uygun teklifi veren 4 nolu istekli uygun görülmüştür. Ancak, Altyapı işlerinde katsayıda hata yapıldığı fark edilmiş ve katsayı1,20 olarak değerlendirildiğinde ise sınır değer 1.505.066,67 TL olduğu görülmüş ve en uygun teklif olarak aynı istekli firma olduğu anlaşılmış, hiçbir istekli firmanın sınır değerin altında kalmadığı görülerek ekonomik yönden en uygun teklifi veren istekli ile sözleşme yapılmasına karar verilmiştir.” denildiği,

Ancak, 16.08.2011 onay tarihli komisyon kararının isteklilere bildirildiği 07.09.2011 tarihli yazılarda Metse Yapı Ltd Şti. ve MCA İnş Ltd. Şti. firmalarına aşırı düşük teklif açıklamaların uygun görülmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldıklarının belirtildiği,

Anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin 14.09.2011 tarihli idareye şikâyet başvurusundan sonra, 28.09 2011 tarih 20398 sayılı ihale yetkilisi imzasını taşıyan diğer bir kesinleşen ihale kararı bildirim yazısı ile “…Komisyonumuzca yapılan ilk incelemede katsayı1,00 olarak alındığından tespit edilen sınır değer 1.806.080,00 TL bulunmuş ve aşırı düşük teklif sorgulamasına giren Bimtek Tek. Hiz. Paz. ve Tic. Ltd. Şti., Tur İnş. Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti., Metse Yapı Ltd. Şti., Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San A.Ş., MCA İnş. Ltd. Şti., Hasal İnş. Ltd. Şti. firmalarından sorgulama istenmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerden Metse Yapı Ltd. Şti. ve MCA İnş. Ltd.Şti.’nin metrajları eksik olduğundan değerlendirme dışı bırakılmıştır. Diğer istekliler geçerli sayılmış ve en uygun teklifi veren TUR İnş. Haf. Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. uygun görülmüştür.

_Ancak altyapı işlerinde Kamu İhale Kurumunun 2011/UY.II-1461 sayılı uyuşmazlık kararı gereğince katsayının1,20 olarak değerlendirilmesi gerekliliği üzerine ise sınır değerin 1.505.066,67 TL olduğu görülmüş ve en uygun teklif olarak aynı Tur İnş. Haf. Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda görülmüştür ki hiçbir istekli firma sınır değerin altında kalmamaktadır. Bu durumda da ekonomik yönden en uygun teklifi veren yine Tur İnş. Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. bulunmuştur…” _denilmek suretiyle ilgili firma ile sözleşme yapılmasına karar verildiğinin ihaleye katılan tüm isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, başvuru konusu “Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi Kapsamında Esenkent-Eskişehir Kesiminde Yüzeysel Erozyona Maruz Kalan Km:474+520-475-500 Arasındaki Yarma Stabilitesinin Sağlanması” yapım işi ihalesinin yaklaşık maliyeti kapsamındaki,

19 iş kaleminden; 07.005/K-2 (Ariyet ocağından getirilen kazının taşınması), 07.006/K (Kazıdan başka inşaat malzemesinin taşınması) ve 17.002/K (Ocak taşı ile moloz taş inşaat yapılması) poz numaralı iş kalemleri olmak üzere toplam 3 iş kaleminde Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlarının kullanıldığı; diğer iş kalemlerinde ise Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının kullanıldığı; buna göre Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlarının kullanıldığı 3 iş kaleminin toplam tutarlarının yaklaşık maliyetin %50’sini aştığı,

Ayrıca, ihale dokümanında benzer iş olarak kabul edilebilecek işlerin alt yapı işlerine ilişkin A/I, A/VII veya A/XIII Grubu olarak belirlendiği görülmekle birlikte,

İhale işlem dosyasında, ihale ilanında ve idari şartnamede yer alan sınır değer katsayısının değiştirilmesine yönelik düzeltme ilanı ve/veya zeyilname yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge yer almadığından,

Bu bakımdan ihale ilanında ve idari şartnamede yer alan sınır değer katsayısının değiştirilmesine yönelik idarece gerçekleştirilen işlem ve bu işlemin tesisinde izlenen yöntem anılan Kanunun 5. ve 29. maddesi ile Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 27. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla, ihale sürecinin en başında idarece ihale dokümanında belirlenen sınır değer katsayısının sağlıklı belirlenemediği hususu dikkate alındığında, ihale dokümanında zeyilname ile herhangi bir düzeltme yapılmadan, idarece sınır değer katsayısı iki farklı şekilde de değerlendirilerek, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesi isteklilerin idareye olan güvenirliğini zedeleyeceği açıktır.

Sonuç olarak, incelemeye konu ihalede, idarece tesis edilen ihale işlemlerinde anılan Kanunun 5. maddesinde yer alan güvenirlik ilkesinin zedelendiği anlaşıldığından ve ihalenin mevcut düzenleme ile sonuçlandırılması mümkün olamayacağından, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi