KİK Kararı: 2011/UY.III-3492

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/068
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 17.10.2011
Karar No : 2011/UY.III-3492 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Mefa Mühendislik İnşaat Taahhüt Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., BAHÇELİEVLER MAH. 2. SOK. NO:10/9 ÇORUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türk Patent Enstitüsü İdari Ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, Hipodrom Cad. No:115 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/105246 İhale Kayıt Numaralı "Boya" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3172].(0261)./2011-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türk Patent Enstitüsü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 02.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Boya Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mefa Müh. İnş. Taah. Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.09.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.09.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.09.2011tarih ve 42369sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; teklif bedellerinin sınır değerin üzerinde olduğu, bu nedenle tekliflerinin aşırı düşük olarak belirlenmemesi gerektiği ve aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklamaları uygun görülen isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun değerlendirilmediğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibi tarafından, 26.08.2011 tarihinde iadeli taahhütlü olarak posta yoluyla gönderilen kesinleşen ihale kararına ilişkin tebligatın 07.09.2011 tarihinde alındığı belirtilmekle beraber, tebliğ tarihi olarak tebligatın postaya verilmesini takip eden yedinci gün olan 02.09.2011 tarihi esas alındığında, süresi içerisinde (09.09.2011) şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet başvuru dilekçesi İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin ekinde yer verilen dilekçe örneğine uygun olmamakla birlikte, aynı Tebliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “…İlgililer, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen bilgileri içermesi kaydıyla bu örnekler dışındaki dilekçeler ile de başvuruda bulunabilir.” açıklaması çerçevesinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen bilgileri içerdiğinden, şikâyet başvurusunun idarece değerlendirmeye alınmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve itirazen şikâyet başvurusunun esastan incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından 02.08.2011 tarihinde alınan kararla dokuz isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve sınır değer 187.556,57 TL olarak hesaplanarak, teklif bedeli sınır değerin altında kalan 21 istekliden açıklama istenildiği, açıklamaların değerlendirilmesinin ardından 25.08.2011 tarihinde onaylanan İhale Komisyonu Kararıyla, ihalenin Atek Yapı Mimarlık İnşaat Taah. Nak. Gıda Tem. Tic. Ltd Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İlk oturumda değerlendirme dışı bırakılan dokuz istekli haricinde kalan 51 isteklinin teklif bedelleri ve yaklaşık maliyet dikkate alınarak, Kurum tarafından internet sitesinde yayınlanan “Yapım İşlerinde Sınır Değer Hesaplama Aracı”nda yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 186.148,30 TL olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesinde yapım işleri ihalelerinde sınır değerin hesaplanmasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Dolayısıyla,186.879,50 TL’lik teklif bedeli, yukarıda anılan Tebliğ açıklaması çerçevesinde hesaplanan sınır değerin (186.148,30) üzerinde olduğundan, başvuru sahibi Mefa Müh. İnş. Taah. Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olarak belirlenerek açıklama istenilmesi ve sonucunda açıklamalarının uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarece, 10.08.2011 tarihli yazıyla teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden 22.08.2011 tarihine kadar açıklama istenildiği ve yazı ekinde açıklama istenilecek iki adet iş kalemi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği, iki isteklinin açıklamaları uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı ve en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendikleri görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Atek Yapı Mimarlık İnş. Taah. Nak. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin, açıklama istenilen 25.043/1A ve 25.043/4A poz numaralı iş kalemleri için analiz sunduğu, analiz girdilerine ilişkin miktarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlanmış analizlerine uygun olduğu, açıklama istenilen analiz girdilerinden su bazlı astar (renkli), su bazlı duvar boyası (ipekmat) ve plastik duvar boyası (P.V.A. esaslı) için “Tevfik Karahan ve Ortağı” adlı “Dyo ve Dewilux Toptan ve Perakende Bayiliği” yapan şirket tarafından düzenlenmiş 17.08.2011 tarihli proforma faturayı sunduğu, proforma fatura üzerinde “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin bulunduğu ve SMMM tarafından özel kaşe kullanılarak imzalanmış olduğu, badanacı ustası için 3,80 TL/saat ücret öngördüğü tespit edilmiştir.

Söz konusu proforma faturada, “Su bazlı duvar boyası (ipekmat)” için “Dyo Teknoplast” adlı ürüne yer verildiği ve “Dyotek – Lekeli İsli Yüzeyler için Özel Boya” başlıklı katalogun sunulduğu, katalogda ürünün özellikleri arasında termoplastik reçine esaslı, mat iç cephe boyası olduğuna yer verildiği, oysa teknik şartnamede ipekmat boya yapılacağının düzenlendiği, aynı markanın ipekmat boyasının da bulunduğu ve özellikleri arasında “akrilik emülsiyon esaslı, ipekmat” iç cephe boyası olduğuna yer verildiği, diğer bazı boya üreticilerinin ipekmat boyalarının da “akrilik emülsiyon esaslı” olduğu dikkate alındığında, proforma fatura içeriğindeki “termoplastik reçine esaslı ve mat” olan bahse konu boyanın özelliklerinin idarece istenilen ipekmat boya özelliklerini taşımadığı, dolayısıyla teknik şartnameye aykırı hususlar içerdiği anlaşıldığından, Atek Yapı Mimarlık İnş. Taah. Nak. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük olarak tespit edilen teklifine ilişkin açıklamalarının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Sevindik İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin, açıklama istenilen 25.043/1A ve 25.043/4A poz numaralı iş kalemleri için analiz sunduğu, analiz girdilerine ilişkin miktarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlanmış analizlerine uygun olduğu, açıklama istenilen analiz girdilerinden su bazlı astar (renkli), su bazlı duvar boyası (ipekmat) ve plastik duvar boyası (P.V.A. esaslı) için “Esatoğulları İnş. Boya Emlak Nakliye İth. İhr. ve Paz. Tic. Ltd. Şti.” tarafından düzenlenmiş 18.08.2011 tarihli proforma faturayı sunduğu, proforma fatura üzerinde “Yukarıda beyan etmiş olduğumuz malzeme+işçilik fiyatlarımız 3 aylık ortalama satışımızın % 80’den aşağı olmadığını beyan ederiz” ibaresinin bulunduğu ve SMMM tarafından özel kaşe kullanılarak imzalanmış olduğu, badanacı ustası için 3,90 ve 4,15 TL/saat ücret öngördüğü görülmüş ve aşırı düşük olarak tespit edilen teklifine ilişkin açıklamalarının, sunmuş olduğu proforma faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi bulunmadığından anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin son fıkrasında, idareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan sözleşme imzalanamayacağı, anılan Kanunun, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunu düzenleyen 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında da, Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olmasının itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir. İncelenen ihalede ise, şikâyet üzerine idarece alınan kararın 20.09.2011 tarihinde başvuru sahibi tarafından tebellüğ edildiği, bu tarihi izleyen 10 günlük itirazen şikâyet başvuru süresi tamamlanmadan önce, 21.09.2011 tarihinde, usulüne aykırı şekilde, bekleme süresine uyulmaksızın sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Atek Yapı Mimarlık İnş. Taah. Nak. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. ve Sevindik İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, Mefa Müh. İnş. Taah. Madencilik Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi