KİK Kararı: 2011/UY.III-3379

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/067
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 10.10.2011
Karar No : 2011/UY.III-3379
BAŞVURU SAHİBİ:
Gen Ka İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt San. ve Tic.Ltd. Şti., Turan Güneş Bulvarı 708 Sok. No: 3/4 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Radyo Ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Trt Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 2. Kat Turan Güneş Bulvarı 06109 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/85206 İhale Kayıt Numaralı "Trt Sitesi Islak Hacimler Tadilatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[3017].(G025)./2011-64E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 07.07.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TRT Sitesi Islak Hacimler Tadilatı” ihalesine ilişkin olarak Gen-Ka İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.08.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.08.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.09.2011 tarih ve 40548 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı,

2 ) İdarece birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 204.1200 ve 204.3300 nolu pozlarında miktar ve birim fiyat çarpımında farklılıklar bulunması ve hakediş ödemelerinde sorun yaşanacağı gerekçesiyle ihale dışı bırakıldıkları bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli Gen- Ka İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin idare tarafından aşağıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin 2 inci iddiası çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda idarenin anılan istekliyi değerlendirme dışı bırakma işleminin uygun olduğu anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan istekli Oba Tur.İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin iddiası yerinde olsa dahi, ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde kalma ihtimali bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikayet ve itirazen şikayet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle; aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması ve başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle,

Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunması gerekmektedir. Somut durumda başvuru sahibinin teklifi zaten değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin şikayet incelense dahi, ihalenin, başvuru sahibi isteklinin üzerinde kalma ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve bu iddiaya ilişkin olarak başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır. Bu gerekçelerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvuru sahibinin bu iddiasının ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5 inci maddesinde; “ 16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39 uncu maddesinde; “ 39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.”

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. ” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi Gen-Ka İnş. Yapı Mlz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 07.07.2011 tarihli birim fiyat teklif mektubu ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde;

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve kısa açıklaması

Ölçü birimi

Miktarı

Teklif edilen birim fiyat

Tutar

--

61

204.1101

Polipropilen pis su borusu 50 mm et kalınlığı 1.8

mt

120,00

2,80 TL

336,00 TL

62

204.1102

Polipropilen pis su borusu 70 mm et kalınlığı 1.9

mt

1650,00

4,13 TL

6.814,50 TL

63

204.1103

Polipropilen pis su borusu 100 mm et kalınlığı 2.7

mt

1900,00

7,75 TL

14.725,00 TL

64

204.1104

Polipropilen pis su borusu 125 mm et kalınlığı 3.1

mt

180,00

9,47 TL

1.704,60 TL

65

204.1105

Polipropilen pis su borusu 150 mm et kalınlığı 3.9

mt

80,00

15,46 TL

1.236,80 TL

66

204.1200

Polipropilen pis su boru montaj bedeli %35

mt

0,350

24.821,16 TL

8.687,41 TL

67

204.3102

Polipropilen boru 1/2

mt

2100,000

1,41 TL

2.961,00 TL

68

204.3103

Polipropilen boru 3/4

mt

1400,000

2,23 TL

3.122,00 TL

69

204.3104

Polipropilen boru 1

mt

450,000

2,88 TL

1.296,00 TL

70

204.3105

Polipropilen boru 1 1/4

mt

220,000

4,13 TL

908,60 TL

71

204.3106

Polipropilen boru 1 1/2

mt

180,000

6,89 TL

1.240,20 TL

72

204.3107

Polipropilen boru 2

mt

96,000

10,93 TL

1.049,28 TL

73

204.3108

Polipropilen boru 2 1/2

mt

60,000

16,15 TL

969,00 TL

74

204.3300

Polipropilen boru montaj bedeli % 45

mt

0,450

11.565,61 TL

5.204,52 TL

Şeklinde yer almaktadır.

Ancak anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde; Polipropilen pis su boru montaj bedeli (%35) ile ilgili olarak toplam teklif bedelinin 24.816,90 TL X %35 = 8.685,92 TL olarak verilmesi gerekirken 8.687,41 TL ve Polipropilen boru montaj bedeli (%45) ile ilgili olarak toplam teklif bedelinin 11.546,08 X % 45 = 5.195,74 TL olarak verilmesi gerekirken 5.204,52 TL olarak verildiği görülmüştür.

Söz konusu ihalenin teklif türünün birim fiyat olduğu, birim fiyat teklifler ile miktarların çarpılması sonucu çıkan bedeller üzerinden ödeme yapılacağı göz önüne alındığında; başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde malzeme montaj bedelleri için birim fiyat teklifleri ile miktarların çarpılması sonucu çıkan bedellerin toplamından farklı bir bedel öngörerek teklif verdiği, bunun sonucu olarak teklifinde aritmetik hata yaptığı ve bu durumun hak ediş ödemelerinde sorun yaratacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle idarece Gen-Ka İnş. Yapı Mlz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Netice olarak, yapılan incelemeden, şikayet konusu edilen hususta idarece yapılan değerlendirmenin uygun olduğu, idarenin uygulamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin itirazen şikayeti yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak;ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı ve (bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğinden) “teklifi değerlendirme dışı bırakılmış” olsa dahi, itirazen şikâyet başvurusunun, geçerli tekliflerin sıralanmasındaki yerinden (başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olmasından) bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurların da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin şekil hukuku olan Kamu İhale Hukukunda önemli bir hususa ilişkin iddiasının esasının incelemesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede,başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak, işin “ esasının incelemesine geçilmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ”ilişkin karara katılmıyoruz.

Hakan GÜNAL Adem KAMALI Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi