KİK Kararı: 2011/UY.III-2495

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/054
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 25.07.2011
Karar No : 2011/UY.III-2495
BAŞVURU SAHİBİ:
AZBOY MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ İNŞAAT MAD. MAKİNA GIDA SAN. TİC. LTD. ŞTİ., DİCLEKENT BULV. ŞENGÜL 5 APT. NO:4 KAT:1 21070 KAYAPINAR / DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Babür Cad. No:36 06080 Telsizler Altındağ / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/43298 İhale Kayıt Numaralı "Dış Cephe Boya ve Hazır Kaplama Malzemesi Montaj İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[19.97].(0132)./2011-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 19.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dış Cephe Boya ve Hazır Kaplama Malzemesi Montaj İşi” ihalesine ilişkin olarak Azboy Müh. Hizm. İnş. Mad. Mak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 07.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.06.2011 tarih ve 29052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalenin “Dış Cephe Boya ve Hazır Kaplama Malzemesi Montaj İşi” olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 33 isteklinin teklif verdiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonunun 30.05.2011 tarihli kararında ihaleye teklif veren 30 isteklinin teklifinin geçerli olduğu, sınır değerin altında teklif veren 7 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması vermediği, Efa İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti ve Altay Grup İnş. Tur. Teks. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.’nin sunmuş oldukları yazılı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, Mahmut Erdoğan’ınaçıklamasınınyeterli olduğu belirtilmek suretiyle ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakılmasına
Oybirliği ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin olarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 12.05.2011 tarih ve 4081 sayılı yazıda “… Teklifinizin değerlendirmeye alınabilmesi için toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile hazırlayacağınız analizleri ve bu iş kalemlerinin maliyetlerini gösterir bilgi ve belgelerinin idaremize verilmesi gerekmektedir

…..

Hazırlayacağınız aşırı düşük fiyat açıklamasını bu yazının tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde idaremize verilmesini rica ederim.” denilmiştir.

Yine idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 16.05.2011 tarih ve 4157 sayılı yazıda 12.05.2011 tarih ve 4081 sayılı yazı ilgi tutularak “ İlgi tarih ve sayılı yazımızda tarafınızdan istenilen aşırı düşük fiyat açıklamasında verilen süre 3 iş günü olarak belirtilmiş ve teklifi oluşturan bütün bileşenler için fiyat açıklaması istenmiştir. Ancak Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesi “Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80 ‘lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, 5 (beş) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” hükmü gereğince pursantajın 1,2,3 ve 8 sıra numarasında belirtilen kalemler için açıklama istenilmesine ve açıklama verme süresinin ilgi sayılı yazımızın tebliği tarihinden itibaren 5 takvim günü olarak uygulanmasına karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Kurumca 30.06.2011 tarih ve 1498 sayılı yazıyla idareden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi gereğince hazırlanması zorunlu olan sıralı iş kalemleri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu, açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun talep edilmesi üzerine idarenin 04.07.2011 tarih ve 05587 sayılı yazısı ile “…istemiş olduğunuz belgelerden sıralı iş kalemleri listesi, istekli olabileceklerin tamamına ihale dokümanları ile birlikte pursantajda iş kalemlerinin sayısı ve iş kalemlerinin toplam iş içerisindeki ağırlıklı oranı verilmiştir. Aşırı düşük fiyat açıklamasında iş kalemlerinin %80’ini oluşturan 1,2,3 ve 8 numaralı kalemlerden açıklama istenmiştir…” denilmiştir

İhalenin ilan tarihi olan 04.04.2011 itibariyle yürürlükte bulunan 09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.

Örnek:

Yaklaşık maliyet hesap tablosu Sıralı iş kalemleri / grupları listesi

İş kalemi/grubu no

İş kalemi/grubu adı

Miktarı

Birimi

Birim fiyatı

Tutarı

İş kalemi/grubu no

İş kalemi/

grubu adı

Tutarı

Tutar/

YM

Kümülatif toplam

1

…….

10

…

12

120

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

2

…….

250

…

3

750

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

3

…….

400

…

6

2.400

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

30

…

500

15.000

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

5

…….

2.500

…

4

1.000

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

6

…….

1.200

…

8

9.600

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

7

…….

25

…

90

2.250

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

8

……..

400

…

80

32.000

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

9

…….

500

…

40

20.000

2

…….

750

0,0075

0,9988

10

……

844

…

20

16.880

1

…….

120

0,0012

1,0000

Toplam yaklaşık maliyet (YM)

100.000

Toplam

100.000

İş kalemi/grubu analizi

İş kalemi / grubu

No : 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Sıralı analiz girdileri tablosu

Poz No

Girdiler

Ö.Br.

Mik.

B.

Fiy.

Tutarı

Girdiler

Ö.Br.

Mik.

B.

Fiy.

Tutarı

…..

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Levha xx mm (yangınadayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

Ses yal. bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Derz Bandı (Cam E.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

TU 28 Prof.-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

Derz dol. alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Derz Bandı (cam.el.)

m

XXX

XXX

0,34

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Ses yal. bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

Düz İşçi (taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

TU 28 Prof.-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Derz dol. alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

…..

Düz İşçi (taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Prof.-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Levha xx mm (yangınadayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

Toplam Tutar

23,11

” açıklaması,

Anılan Tebliğin 45.1.2 nci maddesinde; “ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. ” açıklaması,

45.1.2.1 inci maddesinde; “ İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. ” açıklaması,

45.1.2.2 nci maddesinde; “ İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. ” açıklaması,

45.1.2.3 üncü maddesinde; “ İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/grubu No

İş kalemi/grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

Toplam

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının 18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No : 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

Toplam Tutar

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

” açıklaması,

45.1.4 üncü maddesinde ise; “ İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. ” açıklaması,

Yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddelerinde, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve (kısmen) 38 inci maddelerinde yer verilen açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamalarda hangi kriterlerin esas alınacağına ilişkin belirlemelere yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Tebliğ maddeleri uyarınca;

İdarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiğianlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturulmadığı görülmüş, diğer taraftan teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen yazı ekinde hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdilerinin esas alınarak açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, pursantaj (yüzdelik ödeme dilimleri) tablosu esas alınarak açıklama istenilecek iş kalemi olarak yüzdelik ödeme dilimlerinin % 80’lik kısmına tekabül eden 1,2,3 ve 8 numaralı kalemlerden açıklama istendiği, bu belirlemelerin yukarıda yer verilen Tebliği açıklamalarına uygun olmadığı, bu durumda idarenin belirtilen işlemlerinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda idarenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu tespit edilen işlemlerinin ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu yönündeki değerlendirmenin iptal edilmesi; mevcut açıklama dikkate alınmaksızın; teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 45.1.2, 45.1.2.1, 45.1.2.2, 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda belirtilen;

“…..

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturulmadığı görülmüş, diğer taraftan teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen yazı ekinde hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdilerinin esas alınarak açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, pursantaj (yüzdelik ödeme dilimleri) tablosu esas alınarak açıklama istenilecek iş kalemi olarak yüzdelik ödeme dilimlerinin % 80’lik kısmına tekabül eden 1, 2, 3 ve 8 numaralı kalemlerden açıklama istendiği, bu belirlemelerin yukarıda yer verilen Tebliği açıklamalarına uygun olmadığı, bu durumda idarenin belirtilen işlemlerinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda idarenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu tespit edilen işlemlerinin ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu yönündeki değerlendirmenin iptal edilmesi; mevcut açıklama dikkate alınmaksızın; teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 45.1.2, 45.1.2.1, 45.1.2.2, 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçeler üzerinden idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

Anılan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu yönündeki değerlendirmenin iptal edilerek, yaklaşık maliyet hesabı sırasında anılan Tebliğin ilgili hükümleri uyarınca oluşturulmasının zorunlu olduğu “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesiile “sıralı analiz girdileri” tablosu işlemlerinin yeniden oluşturularak, mevcut yapılmış açıklamalar ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece hesaplanan aşırı düşük sınır değerin altında yedi istekli isteklinin teklif verdiği, bu yedi istekliden aşırı düşük teklif kapsamında pursantaj (yüzdelik ödeme dilimleri) tablosu esas alınarak açıklama istenilecek iş kalemi olarak yüzdelik ödeme dilimlerinin % 80’lik kısmına tekabül eden 1, 2, 3 ve 8 numaralı kalemlerden açıklama istendiği, bu isteklilerden üçünün aşırı düşük açıklamasında bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Mahmut ERDOĞAN’nınaşırı düşük açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan girdiler için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri” tablosununoluşturması, oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosunun idarece kullanılarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

Aşırı düşük açıklamada bulunan isteklilerden “ sıralı analiz girdileri” listesine göre, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayarak veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklilerin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurlarının aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyeceği aşikardır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer iki isteklinin tekliflerini oluşturan 1, 2, 3 ve 8 numaralı iş kalemlerden açıklama istendiği, bu iş kalemi unsurlarına ilişkin açıklamaları ve bunları tevsik amacıyla sundukları bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek bulunmamaktadır. Nitekim, bu görüşe örnek olarak verilebilecek 13.06.2011 tarih ve 2011/UY.III-1964 sayılı Kurul Kararında da; aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” ve “ sıralı analiz girdileri tablosu ” listelerini oluşturmayan idareden, bu listelerin oluşturularak Kuruma gönderilmesi istenilmiştir. Kurum idare tarafından gönderilen “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” ve “ sıralı analiz girdileri ” tablosunu dikkate alarak isteklinin aşırı düşük kapsamında sunmuş olduğu analizleri inceleyip değerlendirerek ihaleyi sonuçlandırmıştır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı istekli ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer iki isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tekliflerinin 1, 2, 3 ve 8 numaralı iş kalemleri üzerinden yapmış oldukları açıklamaların tevsiki amacıyla sundukları belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan bu isteklilerden bu belgelerin tekrar istenmesinin mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine aykırı olduğu aşikardır.

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun oluşturulması, sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri/grupları üzerinde daha önce sorgulama yapılan analiz ve analiz girdileri için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilmesi, sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayan veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklinin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda “ düzeltici işlem belirlenmesi ” gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi