KİK Kararı: 2011/UY.III-2233

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/051
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 04.07.2011
Karar No : 2011/UY.III-2233
BAŞVURU SAHİBİ:
CENGİZLER MÜHENDİSLİK İNŞ. NAK. TAAH. MAD. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. - SÜLEYMANOĞLU NAK. İNŞ. HAYV. SAN. DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. (İş Ortaklığı), ERZURUM CADDESİ BAYINDIRLIK MÜDÜRLÜĞÜ KARŞISI ŞENER APT. 77/2 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü, YUNUS EMRE MAH. - 25070 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/52658 İhale Kayıt Numaralı "Tekman-(Köprüköy-Hınıs) Ayrım DAP-Hacıömer Km:11+400-29+000; Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı Yaptırılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[20.25].(0257)./2011-55E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.05.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tekman-(Köprüköy-Hınıs) Ayrım Dap-Hacıömer Km:11+400-29+000; Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı Yaptırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Cengizler Mühendislik İnş. Nak. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Süleymanoğlu Nak. İnş. Hayv. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 03.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.06.2011 tarih ve 29484 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idareye sunmuş oldukları belgelerin uygun olmadığı ve açıklamanın süresi içinde verilmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının 16.05.2011 tarihinde kendilerine tebliğ edildiği ve süresi olan 5 iş günü içerinde 23.05.2011 tarihinde idareye teslim edildiği, dolayısıyla açıklamanın süresi içinde verilmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı, öte yandan, işçilik ve makine saatlik ücretlerine ilişkin olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımlanmış 2011 rayiçlerinin kullanıldığı, piyasan alınan fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlendiği, bu itibarla sunmuş oldukları belgelerin kabul edilerek ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunun süresi içinde yapılıp yapılmadığına ilişkin değerlendirme:

İhale işlem dosyası kapsamında idarece gönderilen belgelerden; başvuru sahibinin 03.06.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, yapılan başvuruya karşı idarece 06.06.2011 tarihinde karar alındığı ve aynı tarih ve 13433 sayılı üst yazı ile başvuru sahibine tebligatın yapıldığı görülmüştür.

Söz konusu cevap yazısında; “aslını elden aldım” şeklinde beyan ve imzanın bulunduğu ancak tarihin belirtilmediği, yazı üzerine idarece yazılan notta; firmanın cevap yazısını 06.06.2011 tarihinde elden aldığının beyan edildiği anlaşılmıştır.

Şikayet başvurusuna karşı idarece verilen cevabın tebliğ tarihinin 06.06.2011 olarak kabulü halinde, Kuruma yapılan 17.06.2011 tarihli itirazen şikayet başvurusunun süresi içinde yapılmadığının kabulü gerekmektedir. Ancak cevap yazısının aslının elden alındığına yönelik yazı üzerinde beyan bulunmakla beraber, yazının alındığı tarihe ilişkin yazıyı alan kişinin beyanının bulunmadığı, yazının 06.06.2011 tarihinde elden teslim edildiğine yönelik beyanın idareye ait olduğu görüldüğünden, cevap yazısının başvuru sahibine bildirim tarihine ilişkin olarak itirazen şikayet dilekçesinde yer alan 09.06.2011 tarihine itibar edilmesi, bu bağlamda itirazen şikayet başvurusunun süresi içinde yapıldığının kabul edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Esasa ilişkin Değerlendirme:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; işin, “Tekman-(Köprüköy-Hınıs) Ayrım DAP-Hacıömer Km:11+400-29+000; Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı Yaptırılması İşi” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye 23 istekli tarafından teklif sunulduğu, anahtar teknik personelin çalışma süresinin yeterli olmadığı gerekçesiyle 4 isteklinin, iş deneyim belgesinin uygun olmaması ve anahtar teknik personelin çalışma süresinin yeterli olmadığı gerekçeleri ile de 1 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 18 geçerli teklif üzerinden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde sınır değerin 5.533.989,21 TL olarak hesaplandığı, başvuru sahibi ve Erkan Bucuğa olmak üzere 2 isteklinin teklif bedelleri belirtilen sınır değerin altında kaldığından, 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Erkan Bucuğa’nın aşırı düşük teklif açıklaması talebine cevap vermediği, başvuru sahibinin de sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 25.05.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin teklif bedeli sınır değerin üzerinde yer alan Evla İnş. Taah. Pet. Ürün. Teks. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. & Sünnetçioğlu İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece yapılacak işlemlere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır… ” açıklaması,

Yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak idarece oluşturulan sıralı iş kalemleri listesinden, yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan ve kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan (% 83,90) 9 iş kaleminin bulunduğu görülmüştür.

İdarece, 12.05.2011 tarihli yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük bulunan teklifine ilişkin olarak belgelere dayalı açıklama yapılmasının istendiği ve açıklamanın teslimi için 5 iş günü süre verildiği, ayrıca yazı ekine açıklanması istenen iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan girdilere ilişkin listelerin eklendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem doyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; 12.05.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının 16.05.2011 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, başvuru sahibinin açıklama kapsamında sunmuş olduğu belgelerin 24.05.2011 tarihinde 11817 sayı ile idare kayıtlarına alındığı görülmüştür.

Açıklama talep yazısının tebliğ tarihi olan 16.05.2011 ve açıklama için başvuru sahibine tanınmış olan 5 iş günlük süre dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasının en geç 24.05.2011 tarihinde mesai saatinin bitimine teslim edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı (19.05.2011 Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı, 21.05.2011-22.05.2011 hafta sonu tatili) açıklamanın da 24.05.2011 tarihinde idareye sunulduğu görüldüğünden, istenen bilgi ve belgelerin süresi içerinde idareye teslim edilmediğine yönelik idarenin gerekçesinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan 45 inci maddesinde; “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, açıklanması istenen iş kalemleri ve analiz girdilerine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde yapılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Özel-1 poz numaralı “Her türlü inşaatta (köprüler hariç) kuruda veya suda her dozda demirli beton (beton tesisi ile)(C-25) (çimento zati bedeli, her türlü malzeme bedeli, işçilik, betonun işyerine nakli,kalıp bedeli v.b. her şey dahil fiyat)” tanımlı,

Özel-3 poz numaralı “Hendeklerin betonla kaplanması (C- 20) (beton tesisi ile) (Beton bedeli, kazısı, çimento bedeli, nakliyeler, kum-çakıl yıkanması, işçilik v.b. her şey dahil fiyat)” tanımlı,

Özel-5 poz numaralı “Taş duvar yapılması (malzeme bedeli, her türlü nakliye, temel kazısı v.b. herşey dahil fiyat)” tanımlı,

Özel-7 poz numaralı “Yeraltı drenajı yapılması (Karayolu teknik şartnamesine göre; kazı yapılması, 200 mm lik tünel tipi boru temini, her tür nakliye, yerine konulması, filtre malzemesi temini v.b. herşey dahil fiyat )” tanımlı,

2200 poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması” tanımlı,

İş kalemlerine ilişkin idareye ait analizlerde, malzeme, işçilik nakliye gibi girdilerin yer aldığı ve açıklama yazısı ekinde belirtilen girdilerin belirtilmesi suretiyle belgelere dayalı açıklama yapılmasının istendiği, ancak başvuru sahibinin idareye sunmuş olduğu analizlerde, sadece iş kaleminin adı ile birim fiyatının yer aldığı, malzeme, işçilik, nakliye vb analiz girdilerine yer verilmediği, bu itibarla Özel-1, Özel-3, Özel-5, Özel-7 ve 2200 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatına ve mevzuata uygun olmadığı görülmüştür.

Öte yandan bahse konu iş kalemleri için öngörülen fiyatları tevsik amacıyla Cengizler Beton İnş. Nak. San. Tic. ltd. Şti. ve Aykutlar Beton İnş. Nak. Pet. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan aynı iş kalemlerini ve aynı birim fiyatları içeren ancak farklı serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanan 02.05.2011 tarihli 2 adet fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer verilen iş kalemlerinden açıklama sunulması gereken girdilerin açıklanmasının istendiği ve yazı ekinde her bir iş kalemi için açıklama yapılması gereken girdilerin belirtildiği, ancak başvuru sahibi tarafından, açıklama istenen girdiler için herhangi bir belge sunulmadığı, birim fiyat tarifleri idarece belirlenen ve özel poz mahiyetinde olan bahse konu 5 iş kalemi için, iki farklı firmaya ait aynı birim fiyatları içeren 2 adet fiyat teklifi sunulduğu görülmüş, bu itibarla yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca söz konusu iş kalemlerinin özel poz mahiyetinde olduğu ve ihale konusu işe özgü analiz girdi ve miktarlarını içerdiği, dolayısıyla iş kaleminin bütününü içerir mahiyetteki maliyetlerin, fiyat teklifi veren firmaların benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetleri ile aynı olamayacağı, dolayısıyla bu yönü itibari ile de özel poz mahiyetindeki iş kaleminin bütün bileşenlerini içerecek şekilde alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde söz konusu iş kalemlerine ait analizler ve öngörülen fiyatları tevsik amacıyla sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

6000-Ö poz numaralı “ Ocak taşından konkasörle kırılmış malzeme ile alt temel yapılması (Ocak-konkasör arası taş nakli ve su nakli dahil)” tanımlı iş kaleminin analizinde yer alan 15.102/3-K poz numaralı “Ocak taşından konkasörle kırılmış alt temel malzemesi temeli” tanımlı,

6040-Ö poz numaralı “Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile (1") temel yapılması (Ocak-konkasör arası taş nakli ve su nakli dahil)” tanımlı iş kalemi analizinde yer alan 15.113/K poz numaralı “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 25 mm temel malzemesi hazırlanması” tanımlı ,

Analiz girdileri için öngörülen fiyatları tevsik amacıyla, maliyete dayalı açıklama yapılarak, pilot ortak Cengizler Müh. İnş. Nak. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 2 adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu tutanaklarda; “isteklinin sahip olduğu kapasite raporuna ilişkin bilgiler” kısmı ile yevmiye defteri kayıt adedi bölümünde gerekli bilgilere yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla belirtilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan belirtilen iş kalemleri için Oluşum Yapı Mad. Nak. Tem. Paz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.’den alınan bir adet fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan açıklama çerçevesinde, iş kalemlerinin analizinde yer alan analiz girdileri için açıklama yapılması gerekirken, özel poz mahiyetindeki iş kalemlerinin tamamını kapsayacak şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi