KİK Kararı: 2011/UY.III-2167

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/050
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 28.06.2011
Karar No : 2011/UY.III-2167
BAŞVURU SAHİBİ:
SOYKAN İNŞAAT SANAYİ VE TİC. LTD. ŞTİ., G.M.K. BULVARI, NO:34/5, MALTEPE ÇANKAYA/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
SAKARYA Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Arabacı Alanı Mahallesi, 541. Sokak, Mehmet Akif Ersoy Caddesi, No:10 SERDİVAN/SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/26918 İhale Kayıt Numaralı "SAKARYA HENDEK 1500 SEYİRCİLİ SPOR SALONU İNŞAATI YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[15.90].(0132)./2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sakarya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 21.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sakarya Hendek 1500 Seyircili Spor Salonu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Soykan İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.05.2011 tarih ve 24791 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihalede, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş oldukları proforma faturalar ile Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olduğu, ayrıca şikayet dilekçelerine cevaben idarece gönderilen yazıda soğutma grubu su rejimi 7/12 C kapasiteli 500.000 Kal/Saat sisteminin analizinde montaj işçiliğine yer verilmediğinin bildirildiği, tekliflerini sunarken montaj ve işçiliği birim fiyata dahil ederek fiyat oluşturdukları, dolayısıyla idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalenin “Sakarya Hendek 1500 Seyircili Spor Salonu İnşaatı Yapım İşi” olduğu, ihale konusu işin inşaat imalatları, makine tesisat imalatları, elektrik tesisatı imalatları kısımlarından oluştuğu, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 18 isteklinin teklif verdiği, 07.04.2011 tarihli ihale komisyonu ara kararı ile 6 isteklinin (İnciler İnş. Kum Ocağı İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş, Gür Yapı İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti., Özalp İnş. ve Paz. Tic. Ltd. Şti, MD Grup İnş. Mek. Elk. San. Tic. Ltd. Şti., Çepniler İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Eser Orman Ürünleri Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.) teklifinin iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif olarak belirlenen 12 isteklinin tekliflerinin esas alınarak ihale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlara uygun olarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 4.412.369,54 TL olarak hesaplandığı, teklifleri hesaplanan sınır değerin altında kalan Serkan İnş. Taah Tic. ve San. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi olan Soykan İnş. San. ve Tic. Ltd Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda, idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen Serkan İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Soykan İnş. San ve Tic. Ltd Şti.‘nden 18.04.2011 tarih ve 2129 sayılı yazı ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.3 maddesi uyarınca tespit edilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği, başvuru sahibi Soykan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.03.2011 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, ihale komisyonunca sunulan açıklamaların değerlendirildiği ve uygun bulunmadığı, 02.05.2011 tarihli kesinleşen ihale kararı ile BYS İnş. Nak. Müh. Proje Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Kara Makine İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. ’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Soykan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İdareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları içeriğinde açıklama yazısının, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analizlerin, ahşap parke yapılması iş kalemi için Atakul Parke- Sebahattin Kılıç tarafından, alüminyum kompozit panel ile giydirme cephe kaplaması iş kalemi için Panel Cephe Sistemleri Ltd. Şti. tarafından, epoksi kaplama iş kalemi için Polen Endüstriyel Zeminler San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ve soğutma grubu su rejimi 7/12 C kapasiteli 500.000 Kal/Saat iş kalemi için Üntes Isıtma Klima Soğutma San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş birer adet proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.5), açıklama istenilen iş kalemlerinden bazıları için özellikle inşaat iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığını gösteren ve mevzuat uyarınca sunulması gereken listenin sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından sunulan belgeler incelendiğinde;

“Ahşap Parke Kaplaması” iş kalemine ilişkin olarak; Atakul Parke-Sebahattin Kılıç tarafından düzenlenen proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, (Ek-O.5), proforma faturada ortalama birim fiyatın 75,00 TL, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim fiyatın 73,56 TL olarak gösterildiği, bu haliyle iki belgede yer alan tutarların birbiri ile uyumlu olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, bu haliyle ihale mevzuatı uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca söz konusu muhasebecinin ASMMMO’dan alınan 28.05.2009 tarihli oda sicil sureti uyarınca bu tarih itibarıyla odaya kayıtlı olduğunun belirtildiği, düzenlenen belgenin geçerlilik süresinin 6 ay olması sebebiyle ihale tarihinde söz konusu serbest muhasebecinin odaya kayıtlı olup olmadığının da anlaşılamadığı, söz konusu proforma faturada yukarıda anılan Tebliğin ilgili maddesi uyarınca, “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin de bulunmadığı,

“Alüminyum Kompozit Panel ile Cephe Giydirme Kaplaması” iş kalemi için; Panel Cephe Sistemleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, (Ek-O.5), proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan birim fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı ancak proforma faturada yukarıda anılan Tebliğin ilgili maddesi uyarınca, “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin bulunmadığı,

Açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan 33 sıra nolu “Özel 3 Alüminyum Kompozit Panel İle Cephe Kaplaması” iş kalemi için teklif edilen bedeli tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı,

“Epoksi kaplama” iş kalemi için; Polen Endüstriyel Zeminler San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, (Ek-O.5), proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan birim fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı ancak proforma faturada yukarıda anılan Tebliğin ilgili maddesi uyarınca, “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin bulunmadığı,

“Soğutma grubu su rejimi 7/12 C kapasiteli 500.000 Kal/Saat” iş kalemi için; Üntes Isıtma Klima Soğutma San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmişproforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, (Ek-O.5), proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan birim fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı ancak proforma faturada yukarıda anılan Tebliğin ilgili maddesi uyarınca, “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri için düzenlenmiş olan analizlerde düz işçi saatlik ücretinin 3,41 TL/saat olarak alındığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale tarihinin 21.03.2011 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılı ilk yarısı için 1 saatlik asgari ücretin 3,54 TL olması nedeniyle, isteklinin öngördüğü düz işçi ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu tespit edilmiştir.

Yine başvuru sahibi tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinden “Ahşap Parke Kaplaması”, “Alüminyum Kompozit Panel ile Cephe Giydirme Kaplaması”,“Epoksi Kaplaması” ve “Soğutma Grubu Su Rejimi 7/12 C Kapasiteli 500.000 Kal/Saat” iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde sadece imalat kaleminin adına yer verildiği, bu iş kalemlerinin alınan proforma faturaya dayandırıldığı, iş kalemlerini oluşturan maliyet bileşenlerine (işçilik, malzeme vb.) yer verilmediği, bu haliyle sunulan analizler ve alt analizlerin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen analiz formatına ve Kamu ihale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.3., 45.1.4 ve 45.1.8 inci maddelerine uygun olmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan tespitler ve açıklamalar neticesinde başvuru sahibi Soykan İnş. San ve Tic. Ltd Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar ile, başvuru sahibi istekli olan Soykan İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının uygun bulunduğu yönünde “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” kararı verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10x1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin ilanının 24.02.2011 tarihinde KİK bülteninde yayınlandığı ve ihalenin de 21.03.2011 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

2011 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının 01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 30.03.2011 tarihinde yayımlandığı hususu göz önüne alındığında, ihale ilan tarihi 24.02.2011 ile ihale tarihi olan 21.03.2011 tarihi itibariyle anılan 2011 yılı birim fiyatlarının henüz yayınlanmış olması nedeniyle tekliflerin bedelleri içindeki 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, başvuru sahibi isteklinin analizleri üzerinden yaptığı açıklamalarında, 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçelerinden biri olan; “ Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri için düzenlenmiş olan analizlerde düz işçi saatlik ücretinin 3,41 TL/saat olarak alındığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale tarihinin 21.03.2011 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılı ilk yarısı için 1 saatlik asgari ücretin 3,54 TL olması nedeniyle, isteklinin öngördüğü düz işçi ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu tespit edilmiştir.” değerlendirmesine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o birim fiyat içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan analiz ve alt analizlerde de işçilik gideri olarak daha önce yayınlanmış birim fiyat içinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan analiz ve alt analizlerdeki işçiliğin 1 saatlik rayiç ücreti 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluştururken, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, belirtilen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçiliklerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri olarak Kararda yer alan tespit ve değerlendirmelere katılmakla beraber, “ Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri için düzenlenmiş olan analizlerde düz işçi saatlik ücretinin 3,41 TL/saat olarak alındığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale tarihinin 21.03.2011 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılı ilk yarısı için 1 saatlik asgari ücretin 3,54 TL olması nedeniyle, isteklinin öngördüğü düz işçi ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu tespit edilmiştir.” g erekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi