KİK Kararı: 2011/UY.III-2026

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/048
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 20.06.2011
Karar No : 2011/UY.III-2026
BAŞVURU SAHİBİ:
YAPIKUR İNŞAAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., Aktekke Mahallesi 23 Ağustos Sokak 2/1 KASTAMONU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mahallesi Alparslan Türkes Bulvarı 53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/23159 İhale Kayıt Numaralı "HACIMAN TAŞ OCAĞI'NDAN İDARE MALI PLENTLE BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM YAPMAK İÇİN AGREGALARIN HAZIRLANMASI VE PLENT SAHASINA NAKLİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[15.96].(0221)./2011-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hacıman Taş Ocağı'ndan İdare Malı Plentle Bitümlü Sıcak Karışım Yapmak İçin Agregaların Hazırlanması ve Plent Sahasına Nakli” ihalesine ilişkin olarak Yapıkur İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 02.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.05.2011 tarih ve 24816 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yalnızca motorin ve makine parkı için proforma fatura sunulması gerekirken, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tüm pozlar için proforma fatura sunulduğu, sunulan açıklamalardan alt yüklenici kullanılacağının anlaşıldığı oysa idari şartnamenin 18 inci maddesine göre alt yüklenici çalıştırılmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.1 inci maddesinde; “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. … ” açıklaması,

45 inci maddesinde; “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … ” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “ Hacıman Taş Ocağından İdare Malı Plentle Bitümlü Sıcak Karışım Yapmak İçin Agregaların Hazırlanması ve Plent Sahasına Nakli ” olarak belirtilmiştir.

Yapılan incelemede teklif fiyatları idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığı tespit edilen 6 istekliden (OMA Yapı Ltd. Şti., MOLLAOGLU Yol Yapı Nakliye İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti., CEVAHİROĞLU Mad. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ANKARA İnş Tic. ve San. Ltd. Şti, MEHMET Civelekoğlu - ARPACI İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Abdurrahman Özbay) aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması istenmiş, ANKARA İnş Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifi aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, 4 istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece yetersiz bulunarak teklifleri reddedilmiş, sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Abdurrahman Özbay üzerinde ihale bırakılmıştır.

İnceleme konusu ihalede birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen 4 iş kaleminden;

4256 Özel-Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 25 mm (1”) ve 19 mm (3/4”)lik agrega hazırlanması ve plent sahasına nakli,

4265 Özel- Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 19 mm (3/4”) ve 9.5 mm (3/8”)lik agrega hazırlanması ve plent sahasına nakli,

4265/1 Özel- Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 9.5 mm (3/8”) ve 0 arası agrega hazırlanması ve plent sahasına nakli,

İş kalemleri için açıklama istenildiği,

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazılarının ekinde açıklama istenmeyen analiz girdilerinin ise;

“ 02.017-Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı k

03.017-Kompresör (210 cfm.lik)

03.021-Yükleyici (Las. Tek.)

03.031-Eleme Makinesi (Yaklaşık 70 hp’lik)

04.101-Dinamit (Gom II)

04.104-Katranlı Fitil

04.105-Kapsül (adi)”

Şeklinde belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.1 inci maddesi uyarınca hazırlanan ve yaklaşık maliyet ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablolarının incelenmesi sonucunda;

Sıralı iş kalemleri listesinde 4 iş kalemine yer verildiği, bu iş kalemlerinden açıklama istenilecek iş kalemlerinin 4265/1 Özel, 4265 Özel, 4256 Özel olarak ve açıklama istenilmeyecek iş kaleminin 4246 Özel olarak belirlendiği,

Anılan iş kalemlerine ait olarak yaklaşık maliyet ekinde yer alan analizler incelendiğinde, analizlerin 2 alt iş kaleminden oluşturulduğu, örneğin; 4265 Özel iş kalemine ait analizin 4265/A poz nolu “Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 19 mm (3/4”) ve 9.5 mm (3/8”)lik agrega hazırlanması” ve 07.006/ K poz nolu “kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (10 km. üstü) agrega nakli” alt iş kalemlerinden oluşturulduğu,

İdarece hazırlanan sıralı analiz girdi tabloları incelendiğinde ise; 4246 Özel, 4265 Özel, 4265/1 Özel iş kalemlerine ait söz konusu tabloların oluşturulduğu, ancak 4256 Özel poz nolu iş kalemine ait söz konusu tablonun oluşturulmadığı,

Bahsedilen sıralı analiz girdi tabloları incelendiğinde; ilgili iş kalemine ait analizde yer alan alt iş kalemlerine ait girdilere yer verildiği, örneğin;

4265 Özel poz nolu iş kalemine ait sıralı analiz girdi tablosunda; 01.501, 03.521, 01.409, 03.531, 03.530, 08.021/K girdilerinin yanı sıra 02.017 poz nolu “her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K” ve “nakliye formülü” girdilerinin kullanıldığı, 02.017 poz nolu girdide birimin “K”, miktarın “0,00234375”, birim fiyatın “150” belirlendikten sonra tutarın “0,35” olarak hesaplandığı, incelenen analize ait girdilerin tutarı incelendiğinde söz konusu 02.017 poz nolu girdinin Tebliğin 45 inci maddesine göre açıklama istenilmeyecek girdiler kapsamında iken “nakliye formülü” adlı girdinin açıklama istenilecek girdiler kapsamında olduğu,

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 4265 poz nolu “Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış Ve Elenmiş 16 Mm (5/8") Ve 12.5 Mm (1/2") lik Agrega Hazırlanması” iş kalemine ait analiz incelendiğinde, “150 m’ye kadar taşıma” girdisinin adının “0,00375 K” olarak ve bu girdinin tutarının hesaplanma şeklinin “(02.017’den) 0,00375 x =” şeklinde belirlendiği,

Tespit edilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 4265 poz nolu analiz ile idarece hazırlanan 4265 Özel poz nolu analiz karşılaştırıldığında, idare tarafından 02.017 poz nolu “her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K” adı altında belirlenen girdinin aslında “150 m’ye kadar taşıma” işi için belirlenen girdi olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile idare tarafından açıklama istenilmeyecek girdinin adının karışıklığa yol açacak şekilde hatalı belirlendiği bunun KGM’nin analizinde kullanılan ifadelere benzer şekilde “150 m’ye kadar taşıma” veya “0,00375 K” yada bunlara benzer bir şekilde ifade edilmesi gerekirken, bunun yerine “02.017-Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı k” şeklinde ifade edilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitlerden idare tarafından açıklama istenilen bütün iş kalemlerine ait sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı, ayrıca idare tarafından açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alan ve idare tarafından adı “02.017-Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı k” şeklinde belirlenen girdinin adının hatalı belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmeme gerekçesi 18.04 2011 tarihli ihale komisyonu kararında “ 30 km. nakliye formülünde kullanılan ve idarenin birim fiyatlarında 150 olarak belirlenen k katsayısının 5 olarak alınması ve bu konuda herhangi bir açıklamada bulunulmaması ” olarak belirtilmiştir.

Ancak idare tarafından açıklama istenilmeyecek girdiler arasında “02.017-Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı k” girdisine yer verilmiş olması nedeni ile istekli tarafından açıklama kapsamında buna ilişkin bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığından idarece yapılan değerlendirme bu yönü ile yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gereken bazı girdilerin de Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine aykırı olarak açıklama istenilmeyen girdiler arasında belirtildiği görülmüştür.

Örneğin; 4265/1 poz nolu işe ait olarak yaklaşık maliyet ekinde yer alan analize göre, lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücretinin söz konusu işe ait kar ve genel giderler hariç analiz tutarının % 4,0089 unu, 1 saatlik elek ücretinin kar ve genel giderler hariç analiz tutarının % 6,2806 sını, el ile veya kompresörle ocaktan taş hazırlanması işinin ise kar ve genel giderler hariç analiz tutarının %44,089 unu oluşturmasına rağmen kompresör, eleme makinesi ve lastik tekerlekli yükleyici girdileri açıklama istenmeyen girdiler arasında belirlenmiştir.

Bu itibarla idare tarafından açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin Tebliğin 45 inci maddesine uygun belirlenmediği anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarında gerçekleştirilen işlemlerin iptal edilmesi, Tebliğin 45 inci maddesinde yapılan düzenlemeler dikkate alınarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve yapılmış olan açıklamalar dikkate alınmaksızın isteklilerce süresinde yapılacak açıklamalar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, yukarıda yer alan tespitler doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi