KİK Kararı: 2011/UY.III-2019

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/046
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 14.06.2011
Karar No : 2011/UY.III-2019 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Ahmet Aydeniz İnşaat Gıda Turizm Ticaret A.Ş., Ayten Sokak. No: 9 Tandoğan/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı, İsmet İnönü Bulvarı No: 16 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/72263 İhale Kayıt Numaralı "SİLVAN BARAJI İNŞAATI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[15.18].(0097)./2011-23Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığıtarafından 09.03.2011tarihinde belli istekliler arasında ihale usulüile yapılan “Silvan Barajı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Aydeniz İnşaat Gıda Turizm Ticaret A.Ş.’nin 27.04.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.04.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.05.2011tarih ve 23624sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.05.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; şikayet konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait 139.948.654 TL tutarındaki teklifin yaklaşık maliyetin % 52 oranında aşağısında olduğu, söz konusu işin çok kapsamlı bir iş olduğu ve bu fiyata yapılmasının mümkün olmadığı, anılan isteklinin ve aşırı düşük sınır değerin altında teklif veren firmaların teklif fiyatlarının piyasa rayiçlerinin ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiç ve birim fiyatların çok altında olduğu,

Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunduğu analizlerdeki girdi miktarlarının idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı pozlara uygunluğunun ve bu pozlarda miktarlarının uygunluğunun, ayrıca analizlere dayanak teşkil eden belgelendirmenin doğru yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği, analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar kullanılmış ise, bu fiyatların 2010 yılı birim fiyatları olup olmadığının kontrolünün gerektiği,

Nakliye kalemlerine ilişkin açıklamalarda K katsayısının 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerine göre 150 olması gerektiği, bu katsayıyı daha düşük gösteren isteklilerin nakliye bedelini daha düşük hesaplamalarının gerekçelerini, avantajlı koşullarını açıklamaları gerektiği,

Analizlerde kullanılan işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olmaması gerektiği, analizlerin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun olarak sunulması gerektiği,

Poz no SB-04: “Ocak sahalarında geçirimsiz dolgu malzemesinin kazılması ve baraj dolgusuna konulması (1-1A)” ve poz no SB-03; “ Ocak sahalarında kaya kazılması ve baraj dolgusuna konulması” iş kalemlerine ilişkin analizlerde; kil malzeme ve kaya malzemenin nakliye mesafeleri sözleşme tasarısının 8.2.1 maddesine göre “Özel teknik şartname” nin ihale dokümanı öncelik sıralamasında projeden önce gelmesine rağmen, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin özel teknik şartnamede öngörülen mesafelerden daha düşük olan projeler bölümündeki “malzeme gereç alanları haritası” na ait paftadaki mesafeleri kullanmak suretiyle, kendilerine uygulama ile bağdaşmayacak olan bir avantajlı koşul sağladıkları, özel teknik şartnamede malzeme ocaklarına ait taşıma mesafeleri bölümünde; kil malzeme ocağının taşıma mesafesi yaklaşık 18.000 m, kaya malzeme ocağı taşının mesafesi yaklaşık 6.000 m olarak belirtildiği, ancak ihale dokümanı kapsamında yer alan projelerde ise malzeme gereç alanları haritasına ait paftada geçirimsiz malzemeye ait A gereç alanının taşıma mesafesinin 10+000 km ve kaya gereç alanı taşıma mesafesinin 0+500-3+000 km olarak belirtildiği, bu durumda özel teknik şartname ihale dokümanı öncelik sıralamasında daha önce geldiğinden, özel teknik şartnamede belirtilen mesafelerin esas alınması gerektiği,

İdarece aşırı düşük açıklamalarının ilanın yayımlandığı 16.06.2010 tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin açıklamalarına uygun şekilde değerlendirilmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden değerlendirildiği ve anılan ortak girişim tarafından sunulan açıklamaların söz konusu ihaleye ilişkin ilanın yayımlandığı tarihte yürürlükte olan 04.03.2010 tarih ve 27551 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara uygun olarak sunulduğunun belirlendiği ifade edilerek, başvuru reddedilmiştir.

Söz konusu ihalede tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, tüm tekliflerin belgeler yönünden geçerli olduğunun belirlendiği, geçerli olarak belirlenen isteklilerin teklifleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı, teklifleri hesaplanan sınır değerin altında kalan Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Koçoğlu İnş. San. Tarım ve Hay. Tic. A.Ş., Age İnş. ve Tic. A.Ş., Özkar İnş. San. ve Tic. A.Ş., Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den teklifleriyle ilgili, yaklaşık maliyetin % 80 ve daha fazlasını teşkil eden birim fiyat bazında ise yaklaşık maliyetin % 3 ve daha fazlasını oluşturan SB-01 (Açıkta kazı yapılması), SB-02 (Tünel kazısı ve desteklenmesi), SB-03 (Ocak sahalarında kaya kazılması ve baraj dolgusuna konulması), SB-11 (Ön yüzü beton kaplamalı barajlarda önyüz betonarme betonu yapılması), SB-12 (Barajlarda açıkta betonarme betonu yapılması), SB-15 (Tünelde betonarme betonu yapılması), SB-32 (Çelik kaplama ve cebri boruların imali ve yerine konulması), SB-42 (Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması) pozları ve bu pozların tekliflerine ilişkin olarak belgeleriyle birlikte yazılı açıklama istenildiği;

Teklifleri aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizlerinin ve analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin ayrıntılı incelenmesi neticesinde;

Koçoğlu İnş. San. Tarım ve Hay. Tic. A.Ş.’nin SB-11, SB-12 ve SB-42 poz numaralı iş kalemine ilişkin analizlerin uygun olmadığı gerekçesiyle,

Age İnş. ve Tic. A.Ş.’nin SB-11 poz numaralı iş kalemine ilişkin analizin uygun olmadığı gerekçesiyle,

Özkar İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin ise SB-32 poz numaralı iş kalemine ilişkin analizde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle,

Değerlendirme dışı bırakılmalarına karar verildiği,

İhalenin, teklif açıklaması uygun bulunan en düşük teklif sahibi Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin 16.03.2011 tarih ve 89124 nolu aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında; SB-01, SB-02, SB-03, SB-11,SB-12, SB-15, SB-32 ve SB-42 nolu pozlara ilişkin analizlerin ve analizlere dayanak teşkil eden belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun şekilde sunulmasının istenildiği belirlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde ; “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

1. Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak şikayet konusu ihalenin ön yeterlik ilanının yayımlandığı 16.06.2010 tarihinde yürürlükte olan, 04.03.2010 tarih ve 27511 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi”başlıklı 45 inci maddesinde; “ 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

45.1.11. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin dolması ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurumca alınan kararlar çerçevesinde, geçerli tekliflerde değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.

45.1.12. Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve üzerinde olan ihalelerde, isteklilerin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini, teklif birim fiyatlı işlerde, teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizleri teklifleri ekinde sunacakları hüküm altına alınmış olup, Yönetmeliğin aktarılan düzenlemesi uyarınca söz konusu bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenmektedir. Ancak söz konusu belgeler, Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif değerlendirmelerini, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettikleri bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemeden, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır. Bu nedenle, idarelerce Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde belirtilen söz konusu bilgi ve belgelerin istendiği durumlarda da, sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden ayrıca 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenmesi ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaların da dikkate alınarak, tekliflerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Birim fiyatlar üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde, idarece, ihale dokümanı kapsamında verilmiş olan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan iş kalemleri için, ilgili kamu kurum veya kuruluşlarınca birim fiyat analizleri yayımlanmış olan imalatlara ait poz numaralarının belirtilmiş olması veya ihale dokümanının herhangi bir bölümünde (Birim Fiyat Tarifleri, Teknik Şartname, İdari Şartname vs.), anılan iş kalemlerinin ilgili kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat analizlerine uygun olarak gerçekleştirileceğinin belirtilmesi ya da idarece özel olarak imalat girdilerinin cins ve miktarlarını da gösteren birim fiyat analizlerinin düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında verilmiş olması durumlarında, isteklilerce sunulacak analizlerde yer verilen girdi cinsi ve miktarlarının, ilgili kamu kurumunun veya idarenin hazırlamış olduğu analizlerdekiler ile birebir aynı olması, söz konusu analizlerde yer alan girdilere teklif edilen birim fiyatlarda yarışmanın gerçekleşmesi gerekmektedir. Söz konusu analizlerde değişiklikler yapılabilmesi, yalnızca anılan değişikliklerin gerekçesinin mevzuatta öngörülen ölçütler ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak açıklanması ile mümkündür.

Belirtilen durumlar dışında, isteklilerce sunulan analizlerin, herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu tarafından yayımlanmış veya idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında hazırlanmış analizler ile içerik bakımından birebir aynı olması şeklinde bir zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak böylesi durumlarda, sunulan analizlerin, analizlerdeki girdi cins ve miktarları bakımından işin projesine, idarenin imalat tariflerine ve ilgili imalatın gerçekleştirilebilmesi için zorunlu olan yapım koşullarına uygun olması gerektiği kuşkusuzdur.

Birim fiyatlar üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, ihale dokümanı kapsamında özel teknik şartnameler ile ihale konusu işe özgü birim fiyat tariflerinin isteklilere verildiği, özel teknik şartnamelerde; ilgili imalatların yapım koşullarının genel itibariyle belirtilmiş olduğu, birim fiyat tariflerinde ise; ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek imalatların ne şekilde yapılacağının belirtildiği, bu belgelerde ve bunların dışında dokümanın herhangi bir kısmında imalatların gerçekleştirilme yöntemi bakımından herhangi bir kamu kurum veya kuruluşunun birim fiyat analizlerine veya poz numaralarına atıf yapılmadığı ya da idarece hazırlanmış girdi cins ve miktarlarının belirtildiği birim fiyat analizlerinin isteklilere verilmediği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, açıklama yapılan iş kalemleri için, isteklilerce, girdi cinsi ve miktarları bakımından birbirlerinden ve idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken hazırladığı analizlerden farklı olan (birebir aynı olmayan), her bir istekli tarafından kendine özgü olarak hazırlanmış analizlerin sunulduğu belirlenmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istediği pozlar ve iş kalemleri aşağıda belirtilmiştir:

SB-01: Projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak açıkta her türlü zeminde kazı yapılması ve taşınması (TL/m3),

SB-02: Projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde ve her türlü kayada her türlü ve kapasitede ekipman kullanılarak tünel kazısı ve desteklenmesi (TL/m3),

SB-03: Ocak sahasında kaya kazılması ve baraj dolgusuna konulması (TL/m3),

SB-11: Ön yüzü beton kaplamalı barajlarda ön yüz betonarme betonu hazırlanması (TL/m3),

SB-12: Projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak, kum ve çakıl, kum-kırma taş veya konkasör kumu ve kırmataş ile hazırlanan, pompa ile veya diğer vasıtalarla dökülen, uygun vasıta, makine ve ekipman kullanılarak yerleştirilen, karıştırılan, dövülen, projesinde gösterilen ve idarece istenilen mukavemette imal edilen betonarme betonu yapılması (TL/m3),

SB-15: Projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak, kum ve çakıl, kum-kırmataş veya konkasör kumu ve kırmataş ile hazırlanan, pompa ile veya diğer vasıtalarla dökülen, uygun vasıta, makine ve ekipman kullanılarak yerleştirilen, karıştırılan, dövülen, projesinde gösterilen ve idarece istenilen mukavemette imal edilen tünel betonarme betonu yapılması (TL/m3),

SB-32: Çelik kaplama ve cebri boruların imali ve yerine konulması (TL/kg),

SB-42: Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması (TL/m3).

Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin yaklaşık maliyetin % 48’sine tekabül ettiği belirlenmiştir.

Söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sistematik olarak, açıklama istenilen iş kaleminin bölümlerine ilişkin piyasadan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı ve analizlerin de fiyat alınan bölümler baz alınarak oluşturulduğu, bu girdilere ait birim fiyatların da teklif alınan fiyatlar esas alınarak hazırlandığı tespit edilmiştir.

SB-01: Açıkta kazı yapılması iş kalemi için oluşturulan analizde iş kaleminin birim fiyat tariflerinde belirtilen alt imalat kalemlerine ayrıştırıldığı, bu alt imalat kalemlerine ilişkin Taşpolat İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden teklif alındığının belirtildiği, oluşturulan her analizin altında birim fiyatın ne kadarının makine, malzeme, işçilik ve diğer giderlerden oluştuğuna ilişkin bir özet bilgiye yer verildiği, analizlerin ekinde de Taşpolat İnş. Mak. san. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 07.03.2011 tarihli fiyat teklifinin eklendiği, fiyat teklifinin SMMM Raşit Topuz tarafından onaylandığı, analizin içerisinde girdi olarak yer verilen iş kalemleri için maliyet tespit raporunun sunulduğu, sunulan maliyet tespit raporlarında birim ortalama maliyetlerin ve işçilik maliyetlerinin belirtildiği tespit edilmiştir.

SB-02: Tünel kazısı ve desteklenmesi iş kalemi için oluşturulan analizde her cins zeminde kazı kesiti 6 m2’den büyük olan tünel kazısı girdisi için Projima Tünel İnşaat San. ve Tic. A.Ş’den fiyat teklifi alındığının belirtildiği, tel kafes yapılması, yer altında püskürtme beton uygulaması, her türlü inşaat bünyesine giren çimento bedeli, tünellerde daimi çelik iksa yapılması girdileri için alt analizler düzenlendiği, çimento taşınması girdisi için Boğaziçi Beton San. ve Tic. A.Ş.’den teklif alındığının, kazıdan çıkan malzemenin depoya nakli girdisi ve shotcret bünyesine giren agreganın nakli girdileri için Taşpolat İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den fiyat teklifinin alındığı belirtilmiştir. Oluşturulan alt analizlerde bazı girdiler için Bayındırlık Bakanlığı’nın 2010 yılı rayiçlerinin kullanıldığı ifade edilmiştir. Bu girdilere ilişkin fiyatların gerçekten 2010 yılı rayiçleri olup olmadığının kontrolü yapılmıştır. Projima Tünel İnşaat San. ve Tic. A.Ş’den alınan fiyat teklifinin SMMM Yücel Demir tarafından onaylı olduğu, ekinde maliyet tespit raporlarının sunulduğu anlaşılmıştır. Ancak iş kalemine ilişkin oluşturulan 16.D/1: Her türlü inşaat aksamına giren çimento bedeli için oluşturulan alt analizde düz işçinin saatlik asgari ücreti 3,41 TL olarak kullanılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale tarihinin 09.03.2011 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılı ilk yarısı için 1 saatlik asgari ücretin 3,54 TL olması nedeniyle, bu açıdan analizde düz işçi için kullanılan saatlik asgari ücretin yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu belirlenmiştir. Yine bu iş kalemi içerisinde yer alan çimento nakliyesi için Boğaziçi San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 01.03.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin SMMM Ethem Gül tarafından onaylandığı, çimentonun Siirt Kutalan Çimento Fabrikası’ndan getirileceğinin belirtildiği, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu tespit edilmiştir.

SB-03: Ocak sahalarında kaya kazılması ve baraj dolgusuna konulması iş kalemi için oluşturulan analizin yine alt iş kalemlerine ayrılarak oluşturulduğu, bu kalemlere ilişkin San-İş İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’den teklif alındığının belirtildiği, analizin ekinde San-İş İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 03.03.2011 tarihli fiyat teklifinin bulunduğu, fiyat teklifinin YMM Türker Çelik tarafından onaylandığı, fiyat teklifinin ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin maliyet tespit raporlarının sunulduğu, sunulan raporlarda ortalama birim maliyetlerinin ve işçilik maliyetlerinin belirtildiği görülmüştür.

Başvuru dilekçesinde, poz no SB-03: “Ocak sahalarında kaya kazılması ve baraj dolgusuna konulması” iş kalemlerine ilişkin analizlerde; kil malzeme ve kaya malzemenin nakliye mesafeleri sözleşme tasarısının 8.2.1 maddesine göre “Özel teknik şartname” nin ihale dokümanı öncelik sıralamasında projeden önce gelmesine rağmen, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin özel teknik şartnamede öngörülen mesafelerden daha düşük olan projeler bölümündeki “malzeme gereç alanları haritası” na ait paftadaki mesafeleri kullanmak suretiyle, kendilerine uygulama ile bağdaşmayacak olan bir avantajlı koşul sağladıkları, özel teknik şartnamede malzeme ocaklarına ait taşıma mesafeleri bölümünde; kil malzeme ocağının taşıma mesafesi yaklaşık 18.000 m, kaya malzeme ocağı taşının mesafesi yaklaşık 6.000 m olarak belirtildiği, ancak ihale dokümanı kapsamında yer alan projelerde ise malzeme gereç alanları haritasına ait paftada geçirimsiz malzemeye ait A gereç alanının taşıma mesafesinin 10+000 km ve kaya gereç alanı taşıma mesafesinin 0+500-3+000 km olarak belirtildiği, bu durumda özel teknik şartname ihale dokümanı öncelik sıralamasında daha önce geldiğinden, özel teknik şartnamede belirtilen mesafelerin esas alınması gerektiği iddia edilmiştir. Bu açıdan değerlendirme yapıldığında, anılan isteklinin SB-03 nolu iş kalemi altında yer alan kaya dolgu malzemenin ocak sahasından dolgu yerine nakli kalemi için nakliye mesafesini 6 km olarak aldığı ve San-İş İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifinde nakliye mesafesinin 6 km olarak belirtildiği görülmüştür. Özel teknik şartnamede de kaya malzeme ocağının 6 km. olarak belirtildiği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

SB-11: Ön yüzü beton kaplamalı barajlarda ön yüz betonarme betonu hazırlanması iş kalemi için hazırlanan analizde barajda konk. kum- k.taşlı B.A. betonu, her türlü inşaat aksamının bünyesine giren çimento bedeli, önyüz betonarme betonunun finişerle yerleştirilmesi, genleşme ve büzülme derzlerinin yalıtımının yapılması için tüm malzemeler pozları için yardımcı analiz düzenlendiğinin belirtildiği, çimento taşınması için Boğaziçi Beton San. ve Tic. A.Ş.’den, demir taşınması için Tokal İnş. ve Yapı Mlz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden, önyüz betonarme betonu bünyesine giren agreganın nakli için Taşpolat İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat tekliflerinin alındığı belirtilmiştir. 16.D/1 her türlü inşaat aksamının bünyesine giren çimento bedeli kalemi için hazırlanan alt analizde yine düz işçi için saatlik ücretin 3,41 TL/saat olarak kullanıldığı, bu rakamın da ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu belirlenmiştir. Bu iş kalemine ilişkin alınan fiyat tekliflerinin SMMM tarafından onaylandığı, eklerinde son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporlarının bulunduğu belirlenmiştir.

SB-12: Barajlarda açıkta betonarme yapılması iş kalemi için hazırlanan analizde; barajda konk. kum-k.taşlı B.A. betonu, her türlü inşaat aksamına giren çimento bedeli, barajlarda betonarme demiri girdileri için yardımcı analizler düzenlendiği, yine yardımcı analizlerde saatlik asgari ücretin 3,41 TL olarak alındığı, her cins düz yüzeyli beton ve B.A. betonu yapılması, her cins eğri yüzeyli bet. ve B.A. betonu kalıbı yapılması girdileri için Furkan İnş. Haf. Teks. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’nden, barajlarda açıkta betonarme betonu yapılması pozundan ödenen prefabrik kirişlerin imali, nakli ve yerine konulması girdisi için Ozancan prefabrike Yapı Elemanları İnş. ve Mlz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklifi alındığının belirtildiği görülmüştür. SB-12 iş kalemi analizinin altında yer alan B-16.513.b; barajda konk. kum-k.taşlı B.A betonu girdisi için yardımcı analiz düzenlendiği, yardımcı analizde girdi olarak yer alan ocak taşından konkasörle beton için kum hazırlanmasına ilişkin olarak fiyat teklifi alındığı, yazı ekinde (Ekim-Kasım-Aralık 2010) vergi dönemine ait maliyet tespit raporunun SMMM onaylı olarak sunulduğu anlaşılmıştır. Furkan İnş. Haf. Teks. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 23.02.2011 tarihli fiyat teklifinin SMMM Zafer Sağır tarafından onaylandığı, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin maliyet tespit raporlarının sunulduğu belirlenmiştir.

SB-15: Tünelde betonarme betonu yapılması iş kalemi için hazırlanan analizde, barajda konk. kum-k.taşlı B.A. betonu, her türlü inşaat aksamının bünyesine giren çimento bedeli, tünelde B.A. demiri girdileri için yardımcı analiz düzenlendiği, yardımcı analizlerde düz işçi için saatlik ücretin 3,41 TL olarak belirtildiği, analizin içerisinde yer alan diğer girdiler için Boğaziçi Beton San. ve Tic. A.Ş., Projima Tünel İnş.San. ve Tic. A.Ş. ve Tokal İnş. ve Yapı Mlz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklifleri alındığının belirtildiği, alınan fiyat tekliflerinin SMMM tarafından onaylı olduğu ve eklerinde maliyet tespit raporlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

SB-32: Çelik kaplama ve cebri boruların imali ve yerine konulması iş kalemi için düzenlenen analizde cebri borular ve çelik mesnetleri girdisi için Darıcıoğlu İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklif alındığının belirtildiği, söz konusu analizde malzeme ve işçilik bileşenlerinin gösterildiği, analizin ekinde Darıcıoğlu İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 01.03.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin SMMM Ali Kavrama tarafından onaylandığı belirlenmiştir. Fiyat teklifinin ekinde SMMM Ali Kavrama tarafından düzenlenmiş maliyet tespit raporunun sunulduğu tespit edilmiştir.

SB-42: Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması iş kalemi için hazırlanan analizde, analizin girdilerini oluşturan girdiler için Taşpolat İnş. Mak. San. ev Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklifi alındığının belirtildiği, analizin ekinde fiyat teklifinin bulunduğu, fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı ve maliyet tespit raporlarının sunulduğu anlaşılmıştır.

Nakliyelere ilişkin olarak ayrıca fiyat teklifi alınan firmaların SMMM tarafından onaylı yapı araçları bildirisinin, amortisman değerlerini gösterir listelerin, demirbaş listelerinin, amortisman defterlerinin ilgili sayfalarının ve araçlara ilişkin ruhsatların sunulduğu belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anılan ortak girişimin teklifinin yaklaşık maliyetin % 57,8’ine tekabül ettiği belirlenmiştir.

Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının 30.03.2011 tarihli yazı ekinde sunulduğu belirlenmiştir.

Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin öncelikle analizlerinde girdi olarak yer alan bazı iş makinelerinin 1 saatlik çalışma ücretlerine ilişkin alt analizler sunduğu, bu analizlerde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2010 yılı rayiçlerinin kullanıldığı anlaşılmıştır. Sunulan alt analizlerde girdilere ilişkin miktarların da Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın analizlerindeki miktarlar olduğu görülmüştür. Alt analizlerde düz işçinin saatlik işçilik ücretinin de ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 3,54 TL olduğu belirlenmiştir.

Söz konusu ortak girişim tarafından idarece sorgulama yapılan iş kalemleri için hazırlanan analizlerin sunulduğu, sunulan analizlerin ihale konusu işin birim fiyat tariflerini karşıladığı,

Anılan ortak girişimin teklifi kapsamında sunduğu analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığı kalemlerde, hangi girdiler için hangi kurumun birim fiyatının kullanıldığını gösteren tablonun da sunulduğu, analizlerde ağırlıklı olarak bu birim fiyatların kullanıldığı,

SB-03: Ocak sahalarında kaya kazısı yapılması ve baraj dolgusuna konulması ile SB-42: Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması imalatları içerisindeki 1 m3 kayayı patlatmak için gerekli malzemeler (nakliye dahil) girdisi için Patsan Patlayıcı Mad. San. A.Ş.’den alınan 03.03.2011 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin alış ve satış faturalarının eklendiği, alış ve satış faturalarının SMMM Kemal Koyun tarafından onaylandığı,

SB-03 ve SB-42 nolu iş kalemlerinin açıklamaları kapsamında Rem-Ova İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş.’den alınan 25.02.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, bu kalemlerde yer alan nakliyeler için özel teknik şartnamede belirtilen nakliye mesafeleri üzerinden teklif alındığı, ekinde 22.03.2011 tarihli SMMM tarafından onaylanmış son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu, maliyet tespit raporunda ortalama birim maliyetlerin ve işçilik ücretlerinin gösterildiği,

SB-32: Çelik kaplama ve cebri boruların imali ve yerine konulması imalatı için Çima Mak. İnş. ve Çelik San. Tic. Ltd. Şti.’nden 02.03.2011 tarihli fiyat teklifinin alındığı, fiyat teklifinin SMMM Mustafa Kemal Tatlı tarafından onaylandığı, ekinde son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin maliyet tespit raporunun bulunduğu, maliyet tespit raporunda ortalama birim maliyetlerin ve işçilik ücretlerinin gösterildiği,

SB-15: Tünelde betonarme betonu yapılması imalatı içerisinde yer alan enjeksiyon delikleri açılması ve enjeksiyon yapılması işleri için Beril Enjeksiyon Sondaj İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden 01.03.2011 tarihli fiyat teklifi alındığı, ekinde 21.03.2011 tarihli SMMM Beşir Sansür tarafından hazırlanan son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin maliyet tespit raporunun bulunduğu, maliyet tespit raporunda ortalama birim maliyetlerin ve işçilik ücretlerinin gösterildiği,

SB-11: Ön yüzü beton kaplamalı barajlarda ön yüz betonarme betonu hazırlanması iş kalemi içinde yer alan eğri yüzey beton dökme ve tesviye makinesinin fiyatını belirlemek üzere Mim Mühendislik İnşaat Çelik Endüstri San. ve Tic. A.Ş.’den 23.02.2011 tarihli fiyat teklifi alındığı, ekinde SMMM Cemil Karataş tarafından hazırlanan son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu,

Teklifi kapsamında yer alan diğer nakliye kalemleri olan hazır beton nakli, tünel içi nakliye, nervürlü demir nakli, hasır çelik nakli, düz siyah saç nakli, drenaj boru nakli, profil demir nakli, drenaj boru nakli kalemleri için yardımcı analizler düzenlendiği, söz konusu analizlerde taşıma katsayısının (K katsayısı) 150 olarak kullanıldığı,

Açıklamalar kapsamında, Yüksel İnş. A.Ş. ile İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş.’ne ait makine parkı listesinin, amortisman kayıt defterlerinin sunulduğu,

İksa toplam miktarının tünel kazısı ve desteklenmesi toplam miktarına oranından, 1 m3 kazıdaki iksa miktarının hesaplandığı, bulunan değeri B-32.D/1 tünellerde daimi iksa yapılması pozu içerisindeki imalatlara dağıtılarak bu imalata ilişkin analizin oluşturulduğu,

Püskürtme betonu toplam miktarının tünel kazısı ve desteklenmesi toplam miktarına oranından 1 m3 kazıdaki püskürtme betonu miktarının hesaplandığı, bulunan değerin, B-16.581/1 yer altında püskürtme betonu (shotcrete) yapılması pozu içerisindeki imalatlara dağıtılarak, bu imalata ilişkin analizin oluşturulduğu,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun oluğu sonucuna ulaşılmıştır.

Teklifi aşırı düşük olarak belirlenen ve tekliflerinin detayına ilişkin açıklama istenilen ve açıklamaları kabul edilen Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin % 58,24’üne tekabül ettiği belirlenmiştir.

Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından açıklama istenilen iş kelemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu, söz konusu analizlerde düz işçinin saatlik işçilik ücretinin 3,41 TL olarak kullanıldığı, oysa ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin 3,54 TL olduğu,

SB-03: Ocak sahalarında kaya kazılması ve baraj dolgusuna konulması işi kalemi için oluşturulan analizde makine ile patlayıcı madde kullanılarak yapılacak imalatlarda şirket makine parkı bünyesinde bulunan, açıkta kazılar için geliştirilmiş paletli delgi makinesi kullanılacağı, bu delgi makinesinin kapasitesinin 500 m3/sa iş üretimi olduğunun belirtildiği, 1 m3 kazı için (500m3/sa) = 0.002 sa rock çalışmasının öngörülerek analize girildiğinin ifade edildiği, açıklamalar kapsamında makine parkını ve amortisman değerlerini gösteren YMMM onaylı listelerin eklendiği, ancak makinelerin kapasitelerini gösteren bilgilerin bulunmadığı,

Bu imalat kalemine ilişkin analizde, nakliye bileşeni maliyeti hesaplanırken yine şirket bünyesinde bulunan kamyonlarla taşımanın yapılacağının belirtildiği, kamyonların ortalama yükleme kapasitelerinin 15 m3 hesaplandığının ve ortalama nakliye mesafesinin 3 km olarak alındığının belirtildiği ve kamyonun çalışma saatlerinin de bu varsayımlar üzerinden hesaplandığı, analize bu hesaplanan çalışma saatinin girildiği, ancak malzeme ocaklarına ait taşıma mesafelerinin kaya malzeme ocağı için 6000 m, depo saha taşıma mesafesinin ise 2750 m olarak belirtildiği,

Aynı şekilde nakliye içeren diğer analizlerde de bu mantıkla kamyonun çalışma saatlerinin hesaplandığı ve analizlerde çalışma saati olarak belirtildiği,

Açıklamaların devamında YMMM Sinan Aydın tarafından hazırlanan firma aktifine kayıtlı iş makineleri tespit raporunun sunulduğu,

Ayrıca, analizlerin içerisinde hangi girdi için hangi kurum ve kuruluşun birim fiyatlarının kullanıldığı gösteren listenin eklendiği,

Belirlenmiştir.

Dolayısıyla yukarıda yapılan tespitler neticesinde, Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ve Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması nedeniyle anılan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

SB-03 ve SB-42 nolu iş kalemlerinin açıklamaları kapsamında Rem-Ova İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş.’den alınan 25.02.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, bu kalemlerde yer alan nakliyeler için özel teknik şartnamede belirtilen nakliye mesafeleri üzerinden teklif alındığı, ekinde 22.03.2011 tarihli SMMM tarafından onaylanmış son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunun bulunduğu, maliyet tespit raporunda ortalama birim maliyetlerin ve işçilik ücretlerinin gösterildiği görülmekle birlikte;

Açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek olan nakliye imalatlarının, fiyat teklifi alınan firmaca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, maliyet tespit raporu olarak sunulan söz konusu maliyet analizlerinde yer verilen ve SMMM tarafından son geçici vergi beyanname dönemindeki kayıtlara uygunluğu tasdik edilen makine – ekipman ve nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı firmanın resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı düşünülmektedir.

Ayrıca, 2010 yılı 4 üncü beyan dönemine ait olduğu anlaşılan söz konusu maliyet tespit raporunun “Malların Birim Ortalama Maliyetleri ” başlığı altında “ Mazot” bedelinin 2,30 TL/LT bedel ile yer aldığı görülmüş olup, EPDK internet sitesinde yapılan inceleme neticesinde;

TARİH

FİYAT

TL/LT

FİYAT

TL/KG

01.10.2010

3,09875

2,63394

01.11.2010

3,09875

2,63394

01.12.2010

3,20625

2,72531

31.12.2010

3,35500

2,85175

söz konusu beyan dönemine ait mazot fiyatlarının en düşüğünün 2,63394 TL/KG olduğu hususu göz önüne alındığında, 2,30 TL/LT olarak teklif edilen mazot bedelinin piyasa şartlarını yansıtmadığı, bu bedelin uygun görülmesi halinde kendisine haksız avantajlı koşul sağladığı anlaşılan Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı anlaşılan Yüksel İnş. A.Ş. & İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un çoğunluk kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca verilen Karar ile, Kalyon İnş. San. ve Tic. A. Ş.-Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için(45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin ön yeterlik ilanının 16.06.2010 tarihinde KİK bülteninde yayınlandığı ve ihalenin de 09.03.2011 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

16.06.2010 tarihinde ihale ön yeterlik ilanı yapılmış olan işin ihalesinin yapılmış olduğu 09.03.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatlarının henüz yayınlanmış olması nedeniyle 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, yukarıda belirtilen isteklitarafından analizler üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının,Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarının SB-02 ve SB-11 nolu iş kalemlerine ilişkin uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ Ancak iş kalemine ilişkin oluşturulan 16.D/1: her türlü inşaat aksamına giren çimento bedeli için oluşturulan alt analizde düz işçinin saatlik asgari 3,41 TL olarak kullanılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale tarihinin 09.03.2011 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılı ilk yarısı için 1 saatlik asgari ücretin 3,54 TL olması nedeniyle, bu açıdan analizde düz işçi için kullanılan saatlik asgari ücretin yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu belirlenmiştir.” değerlendirmesi ile, anılan Kurul KararınınLimak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ söz konusu analizlerde düz işçinin saatlik işçilik ücretinin 3,41 TL olarak kullanıldığı, oysa ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin 3,54 TL olduğu,” değerlendirmelerine ilişkin olarak anılan istekliler tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o birim fiyat içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan analiz ve alt analizlerde de işçilik gideri olarak daha önce yayınlanmış birim fiyat içinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan analiz ve alt analizlerdeki işçiliğin 1 saatlik rayiç ücreti 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluştururken, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, belirtilen isteklilerin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçiliklerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin yaklaşık maliyetin % 48’sine tekabül ettiği belirlenmiş olup, söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kaleminin tamamında piyasadan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı ve analizlerin de fiyat alınan bölümler baz alınarak oluşturulduğu, bu girdilere ait birim fiyatların da teklif alınan fiyatlar esas alınarak hazırlandığı tespit edilmiştir.

Anılan iş ortaklığının teklifine ilişkin açıklamalarda genel olarak aynı yöntem izlenmiştir.

Örnek olarak;

SB-01; açıkta kazı yapılması iş kalemi için oluşturulan analizde iş kaleminin birim fiyat tariflerinde belirtilen imalat kalemlerine ayrıştırıldığı, bu imalat kalemlerine ilişkin Taşpolat İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden teklif alındığının belirtildiği, oluşturulan her analizin altında birim fiyatın ne kadarının makine, malzeme, işçilik ve diğer giderler oluştuğuna ilişkin bir özet bilgiye yer verildiği, analizlerin ekinde de Taşpolat İnş. Mak. san. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 07.03.2011 tarihli fiyat teklifinin eklendiği, fiyat teklifinin SMMM Raşit Topuz tarafından onaylandığı, analizin içerisinde girdi olarak yer verilen iş kalemleri için maliyet tespit raporunun sunulduğu, sunulan maliyet tespit raporlarında birim ortalama maliyetlerin ve işçilik maliyetlerinin belirtildiği tespit edilmiştir. Ancak istekli tarafından hazırlanan analizlerde işçilik, kullanılacak olan malzeme, makine girdileri ve miktarları ayrı ayrı girdi olarak belirtilmemesi nedeniyle, sunulan analizlerin analiz mantığına ve formatına uygun olmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla analizlerin içeriğinden işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olup olmadığı, malzeme girdilerine ilişkin miktarların idarenin birim fiyat tariflerine ve projelere uygun olup olmadığı kontrolü yapılamamaktadır. Sorgulama yapılan diğer iş kalemlerinde de aynı yöntem izlendiği dikkate alındığında, anılan iş ortaklığının aşırı düşük açıklamalarının bu yönüyle de kabul edilmeyerek, anılan Ortak Girişimi’nin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Ayrıca, isteklilerin imalatlarına yönelik tekliflerini sağlık hazırlayabilmeleri için kazılar ile kazıların taşınması ve diğer ilgili imalatlarda ana girdi olarak kullanılacak kazı klasının tespit edilmesine yardımcı olması için, idarece onaylanmış ilgili jeolojik paftalar, malzeme raporları ve jeoteknik raporlar ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmiştir. İdare, yaklaşık maliyetin analizlerindeki zemin kazı klaslarını dokümanda verilen bu pafta ve raporlara dayanarak hazırlamış ve kaya ve batak zeminler hariç her cins klasta zemin kazıları için % 47, yumuşak kaya zemin kazıları, dolgu ve depoya konulması için % 16 ve kaya kazıları, dolgu ve depoya konulması için de % 37 olarak belirlemiştir.

SB-01; açıkta kazı yapılması iş kalemi için idarece belirlenen ortalama zemin kazı klas sınıflaması ile anılan iş ortaklığı tarafından verilen zemin kazı klası sınıflaması mukayesesine bakıldığında;

SB-01:Açıkta kazı yapılması

Poz no

Kazı girdi tanımı

Ölçü

İdare

İş Ortaklığı

zemin sınıfı yüzdesi

Ortak girişim teklif fiyatı

Tutar (TL)

zemin sınıfı yüzdesi

Ortak girişim teklif fiyatı

Tutar (TL)

B-15.301

Barajda Kaya ve Batak Zemin. Hariç her cins klasta zemin kazısı

(m 3)

% 47

0,62

29,14

% 80

0,62

49,6

B-15.306

Barajda Yumuşak Kaya Zemin Kazılması, Dolgu ve Depoya Konulması

(m 3)

% 16

2,15

34,4

% 10

2,15

21,5

B-15.310

Barajda Kaya Kazılması, Dolgu ve Depoya Konulması

(m 3)

% 37

1,70

38,7

% 10

1,70

17,0

Toplam

% 100

102,24

% 100

88,10

Yukarıda verilen tablo incelendiğinde, Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin, ihale dokümanında verilmiş olan zemin sınıflandırmasına yönelik raporları göz ardı ederek batak-balçık zemin için, idarenin % 33 fazlası, yumuşak kaya için idarenin % 6 eksiği ve kaya kazılması için idarenin % 27 eksiği olmak üzere batak ve balçık zemin hariç yumuşak kaya ve kaya ortamında yapılacak kazılarda klas azalmasına gidildiği anlaşılmıştır. Bu projeksiyona göre, idarece verilen klaslar ile anılan Ortak Girişim tarafından alınan klaslar, Ortak Girişimin verdiği fiyatlar üzerinden ayrıca değerlendirildiğinde; iş makinelerinin akaryakıt tüketimi ile ve donanımının fazla yıprandığı yumuşak kaya ve kaya ortamında anılan isteklinin idarenin klaslarına göre yaklaşık olarak % 54 azaltıldığı saptanmış olup, sunulan analizlerin bu haliyle kabulü mümkün değildir.

Kazı klaslarına bakıldığında; kazı zorluğu olan yumuşak kaya ve kaya ortam kazılarının klasının düşük alınmış olduğu, kazı zorluğunun az olduğu zeminlerde ise idarenin klasları arttırılmıştır. Dolayısıyla, Ortak Girişimin, belirtilen poz için birim fiyatı düşük kazı çeşitlerinin zemin klasının yüksek, birim fiyatı yüksek kazı çeşitlerinin klasını düşük olarak kabul etmek suretiyle, SB-01 açıkta kazı yapılması iş kaleminin birim fiyatını düşük olarak belirlediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, idarece verilen klasların ortalama % 54 gibi kabul edilemeyecek bir oranda düşürülemeyeceği değerlendirildiğinden,

Anılan Ortak Girişimin bu nedenlerle de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihaleye ilişkin Kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yapılan tespit dışındaki diğer tespitler ve yukarıda yapılan ek tespit ile Karara katılmakla beraber; Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Haselsan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarının SB-02 ve SB-11 nolu iş kalemlerine ilişkin uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ Ancak iş kalemine ilişkin oluşturulan 16.D/1: her türlü inşaat aksamına giren çimento bedeli için oluşturulan alt analizde düz işçinin saatlik asgari 3,41 TL olarak kullanılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmiştir. İhale tarihinin 09.03.2011 olduğu dikkate alındığında, 2011 yılı ilk yarısı için 1 saatlik asgari ücretin 3,54 TL olması nedeniyle, bu açıdan analizde düz işçi için kullanılan saatlik asgari ücretin yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu belirlenmiştir.” değerlendirmesi ile, Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ söz konusu analizlerde düz işçinin saatlik işçilik ücretinin 3,41 TL olarak kullanıldığı, oysa ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin 3,54 TL olduğu,” gerekçelerinin anılan isteklilerin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi