KİK Kararı: 2011/UY.III-1967

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/045
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 13.06.2011
Karar No : 2011/UY.III-1967
BAŞVURU SAHİBİ:
ÖZBULUT YAPI TAAH. İNŞ. GIDA SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. Vekili: Av. Yusuf Bülent AYDIN, Mithatpaşa Cad. No: 51/8 Kızılay/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bartın İl Özel İdaresi DIŞ İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ, KEMERKÖPRÜ MAH., 150. CAD, 74100 BARTIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/20789 İhale Kayıt Numaralı "Köksal Toptan Lisesi Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[13.77].(0198)./2011-16E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bartın İl Özel İdaresi Dış İlişkiler Müdürlüğü tarafından 22.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Köksal Toptan Lisesi Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Özbulut Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili: Av. Yusuf Bülent Aydın’ın 14.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.04.2011 tarih ve 21902 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; daha önce kendilerine 16.03.2011 tarihinde tebliğ edilen 15.03.2011 tarih ve 2286 sayılı kesinleşen ihale kararında söz konusu ihalenin kendi üzerlerinde bırakıldığı bildirilmiş iken, daha sonra 04.04.2011 tarih ve 2787 sayılı yazı ile başka bir istekli tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğunun ve yapılan inceleme ile söz konusu başvuruyu yapan isteklinin değerlendirmeye alınması ve ihalenin bu istekli üzerinde bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edildiğinin kendilerine bildirildiği, ancak söz konusu isteklinin teklifinin daha önce idareye sunduğu analizlerdeki saatlik işçi ücretinin asgari ücretten düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu gerekçenin yerinde olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesi ve 45.1.9 uncu maddelerinin birbirine alternatif olarak yorumlanamayacağı, eğer Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları kullanılması öngörülüyor ise tüm imalat kalemleri için bunun yapılması gerektiği, halbuki bu istekli tarafından bazı imalat kalemleri için bunun yapıldığı, idarenin gönderdiği raportör raporunda bazı imalat pozları için yanlış işçilik kalemlerinin dikkate alındığı, sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin (93.222,37 TL) altında kalan Erdoğan Çakır (87.700,00 TL), Başar Namal – Başar Mühendislik (88.200,00), Koç İnş. Nak. Day. Tük. Mad. Ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (91.700,00 TL) ve Taşkın Bayrak’tan (92.000,00 TL) aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu,

İdare tarafından yaklaşık maliyet hazırlanması sırasında oluşturulan sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak ve analiz sunulması istenecek iş kalemleri/grupları olarak 26.193/1, 25.043/2, 25.029/1, 25.042, MSB.919/A/ 22.009/3A, 26.191/3, 23.241/A, MSB.113, 22.080, 28.097 ve A04 poz numaralı imalat kalemlerinin belirlendiği ve aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilere bu kalemlere ilişkin analiz formatlarının gönderildiği,

15.03.2011 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen isteklilerden Başar Namal – Başar Mühendislik ve Taşkın Bayrak tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması üzerine söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer isteklilerin açıklamalarının ise ihale komisyonu tarafından uygun görülmediği ve bu isteklilerin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale üzerinde bırakılan Koç İnş. Nak. Day. Tük. Mad. Ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçeleri olarak anılan ihale komisyonu kararında özetle; 28.12.2010 tarih ve 2010/1 numaralı “Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı” doğrultusunda asgari ücretle çalıştırılan bir işçinin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu dikkate alındığında bu istekli tarafından sunulan analizlerdeki saatlik işçilik ücretinin altında olduğu hususunun belirtildiği,

Bu duruma göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak başvuru sahibi Özbulut Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlenmiş olduğuna ilişkin söz konusu ihale kararının isteklilere bildirilmesinin ardından Koç İnş. Nak. Day. Tük. Mad. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 23.03.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvuru üzerine idare tarafından Koç İnş. Nak. Day. Tük. Mad. Ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edilerek 06.04.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Koç İnş. Nak. Day. Tük. Mad. Ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Özbulut Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği,

Anılan düzeltici işlemin gerekçesi olarak özetle; 26.193/1 pozunda 01.501 düz işçi, 25.042 pozunda 01.503 çırak, 25.029/1 pozunda 01.023 boyacı, MSB.919/A pozunda 01.503 çırak, 22.009/3A pozunda 01.503 çırak ve 01.501 düz işçi, MSB.113 pozunda 01.501 düz işçi, 26.191/3 pozunda 01.501 düz işçi, 23.241/A pozunda 01.501 düz işçi, 22.080 pozunda 01.501 düz işçi ve 01.503 çırak, 28.097 pozunda 01.501 düz işçi ve 01.503 çırak saatlik ücretlerinin 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinin kullanılmasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinin son paragrafına uygun olduğu; 26.193/1 pozunda 01.004 seramik kaplaması ustası, 25.043/2 pozunda 01.024 badanacı ustası, 25.042 pozunda 01.024 badanacı ustası, 25.029/1pozunda 01.503 çırak, MSB.919/A pozunda 01.009 marangoz ustası, 22.009/3A pozunda 01.004 seramik kaplama ustası, 26.191/3 pozunda 01.004 seramik kaplama ustası, 23.241/A pozunda 01.507 birinci sınıf usta, 22.080 pozunda 01.507 birinci sınıf usta, 28.097 pozunda 01.009 marangoz ustası saatlik ücretlerinin ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesi ve 01.01.2011 – 30.06.2011 tarihleri için belirlenen asgari ücrete uygun olduğu hususlarının belirlendiği,

Söz konusu düzeltici işlem üzerine bu defa Özbulut Yapı Taah. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ve şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin (09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı R.G.) 45 inci maddesinde;

“…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

...

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan açıklamaları doğrultusunda, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, teklifi ihale komisyonunca hesaplanan aşırı düşük teklif sınırı değerinin altında kalan istekliler tarafından, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulması gerekmekte olup,

İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, iş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının zorunlu olduğu, ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçlerin poz numaralarını da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğin 45.1.14 üncü maddesinde belirtilen proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmadığı, ayrıca, iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı da yine anılan Tebliğde belirtilmektedir.

Dolayısı ile istekliler tarafından sunulan analizlerde yer alan işçilik kalemleri için, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış işçilik rayiçlerinin, yahut ilan tarihinde henüz yayımlanmamış ise önceki yıl yayımlanmış olan rayiçlerin kullanılması halinde hangi işçilik kalemleri için söz konusu rayiçlerin kullanıldığının poz numaralarının da belirtilerek liste halinde sunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Aksi taktirde öngörülen saatlik ücretlerin ihale tarihinin içinde bulunduğu dönem için “Asgari Ücret Tespit Komisyonu” tarafından belirlenen saatlik asgari ücret tutarının altında olmaması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; 23.193/1, 22.009/3A, MSB.113, 26.191/3, 23.241/A, 22.080 ve 28.097 poz numaralı imalat kalemlerinin analizlerinde yer alan 01.501 poz numaralı düz işçi saatlik ücretinin 3,41 TL, 25.042, 25.029/1, MSB.919/A, 22.009/3A ve 22.080 poz numaralı imalat kalemlerinin analizlerinde yer alan 01.503 poz numaralı çırak saatlik ücretinin de 3,39 TL olarak öngörüldüğü, ihale tarihinin (22.02.2011) içerisinde bulunduğu 1/1/2011-30/6/2011 tarihleri arasında asgari ücret tespit komisyonunun 28.12.2010 tarih ve 2010/1 sayılı kararı ile belirlenen asgari ücretin günlük 26,55 TL olduğu, dolayısı ile işçilerin saatlik ücretlerinin 26,55/7 = 3,54 TL’nin altında öngörülmesinin mümkün olmadığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yukarıda belirtilen iş kalemleri için öngörülen saatlik işçi ücretlerinin 3,54 TL’nin altında olduğu ve söz konusu imalat kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen ve 2010 yılında yayımlanan (ilan tarihi itibarı ile 2011 yılı rayiçleri henüz yayımlanmamıştır) işçilik rayiçlerinin kullanıldığına dair istekli tarafından poz numaralarının belirtildiği bir listenin sunulmamış olduğu da dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yukarıda belirtilen işçilik ücretleri için öngörülen miktarların ihale komisyonu tarafından uygun bulunması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, sıralı iş kalemleri listesine göre belirlenen ve sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri ile ilgili sunulan analizlerin ve bu analizlerde yer alan girdilere ilişkin sunulacak tevsik edici belgelerin de anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olması gerekmektedir. Bu doğrultuda inceleme yapıldığında, idarece analiz istenecek imalat kalemleri olarak belirlenen 12 adet iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan 04.524/02 (su bazlı boya), 04.505 (mamul yağlı boya), 04.414/1A (düz renkli sırlı gre seramik), 04.414/3 (roliefli sırlı gre seramik), 04.773/A04 (gömme silindirli iç ve dış kapı kilidi), 04.466/3 (su bazlı astar) ve 04.504 (mamul yağlı astar boya) poz numaralı girdilere ilişkin olarak sunulan ve Seymen Yapı Malzemeleri Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat tekliflerinin; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi gerekmekte iken, söz konusu fiyat teklifleri üzerinde yukarıda yer alan ibarelerin ve meslek mensubu kaşe ve imzasının bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şeklide belgelendirilmemiş olduğu (aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte söz konusu fiyat tekliflerinin eki olarak serbest muhasebeci mali müşavir onaylı ve imzalı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulmuş olduğu görülmekle birlikte, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.11 inci maddesinin ikinci paragrafında bu tutanakların fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği açıklaması yer aldığından, sunulan fiyat teklifierinin geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilmesinin koşulu fiyat teklif formlarının kendisinin meslek mensubu imzalı olması olup, fiyat teklif formlarının ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulması nedeniyle mevzuata uygun şekilde belgelendirme yapıldığı sonucuna varma olanağı bulunmamaktadır) ve bu gerekçe ile de söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Erdoğan Çakır tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından özetle; hazırlanan iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler, sıralı iş kalemleri/grupları listesi ve sıralı analiz girdileri tablosunun açıklamalara eklenmesi gerekmesine karşılık, inşaat işlerine ait açıklamaların dosya içerisinde olmadığı gerekçesi ile uygun bulunmayarak söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekliler tarafından ne şekilde açıklama ve belgelendirme talep edileceğine ilişkin ayrıntılı açıklamalar mevcut olup, söz konusu maddede iş kalemleri/grupları listesi ve sıralı analiz girdileri tablosunun aşırı düşük teklif kapsamında sunulması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısı ile söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, sıralı iş kalemleri listesine göre belirlenen ve sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri ile ilgili sunulan analizlerin ve bu analizlerde yer alan girdilere ilişkin sunulacak tevsik edici belgelerin de anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olması gerekmektedir. Bu doğrultuda inceleme yapıldığında, idarece analiz istenecek imalat kalemleri olarak belirlenen 12 adet iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan 04.505 (mamul yağlı boya), 04.414/1A (düz renkli sırlı gre seramik), 04.414/3 (roliefli sırlı gre seramik), 04.520 (İspanyol üstübeci), 04.743/02A ve 04.743/02B (yonga levha), 04.691/B2 poz numaralı girdilere ilişkin olarak sunulan ve Seymen Yapı Malzemeleri Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat tekliflerinin; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi gerekmekte iken, söz konusu fiyat teklifleri üzerinde yukarıda yer alan ibarelerin bulunmadığı, ayrıca bu istekli tarafından teklifin bütününü oluşturan iş kalemlerine ilişkin miktarlar ile birim fiyatların gösterildiği hesap cetvellerinin inşaat kalemleri için sunulmadığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şeklide belgelendirilmemiş olduğu anlaşıldığından, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin netice itibarı ile yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Koç İnş. Nak. Day. Tük. Mad. Ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin düzeltici işlem olarak tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi