KİK Kararı: 2011/UY.III-1918

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/044
Gündem No : 98
Karar Tarihi : 06.06.2011
Karar No : 2011/UY.III-1918 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
HAKAN BAYRAKTAROĞLU - ASKAL İNŞAAT TESİSAT LTD. ŞTİ. İŞ ORTAKLIĞI, İVEDİK ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 691. SOKAK NO:38 YENİMAHALLE / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü, Selimbey Mahallesi İskele Caddesi VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/4657 İhale Kayıt Numaralı "KARAYOLLARI 11. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ HUDUTLARI DAHİLİNDE MUHTELİF İŞ YERLERİNE 10.000 TON BİTÜM TANKLARI YAPILMASI yapım işi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.12.00.00-101.04-.Y.[12.27].(0232)./2011-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde Muhtelif İş Yerlerine 10.000 Ton Bitüm Tankları Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hakan Bayraktaroğlu - Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.04.2011 tarih ve 19814 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale ilanında ve idari şartnamede H/II grubu iş deneyimi istenildiği, bu gruba dahil işlerde sınır değer hesabında kullanılan “N” katsayısının 1,2 alınması gerekirken idare tarafından bu katsayının 1,0 alındığı, bu nedenle tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, aksi takdirde tekliflerinin sınır değerin üzerinde yer alacağı,

2 ) Açıklama isteme yazısında Tebliğin 45.1.2 nci maddesine aykırı olarak sadece açıklama istenilen iş kalemlerine yer verildiği, diğer verilmesi gereken bilgilere yer verilmediği,

Açıklamalarına eklenmediği belirtilen alış ve satış faturaları ile maliyet analizlerinin Tebliğin 45.1.13.11 inci maddesine göre proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmesine gerek bulunmadığı, gerekli görülmesi halinde bunların idare tarafından ilgili meslek mensubundan istenilebileceği,

İdarece açıklamalarının iş ortaklığının her iki ortağı tarafından imzalanması gerektiğinin belirtildiği, ancak Hakan Bayraktaroğlu’nun hem gerçek kişi olması hem de Askal İnş. Tes. Ltd. Şti.’nin hakim ortağı olarak şirketi münferit imzası ile temsile yetkili olması nedeni ile açıklamada yalnız tek imzanın yer aldığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; idareye şikayet süresinin ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinde, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihte başladığı, idarenin şikayetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulmasıdır.

İncelenen ihalenin ilan tarihi 24.01.2011 olup, söz konusu ihale ilanının 13 üncü maddesinde ve idari şartnamede ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) “1” olarak belirlenmiştir. Bu durumda incelenen iddia bakımından şikayete yol açan durumun farkına varılmış olması gerektiği tarih 24.01.2011 tarihidir.

Bu itibarla şikayetçinin 4734 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikayete yol açan durumun farkına varılmış olması gerektiği 24.01.2011 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.03.2011 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu ve şikayetin idarece reddedilmesi üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ (1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.1 inci maddesinde; “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. … ” açıklaması,

45 inci maddesinde; “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

… ” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında kaldığı tespit edilen iki istekliden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, açıklama sunmayan bir istekli ile açıklaması yeterli görülmeyen başvuru sahibinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak 11.03.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Olimpiyat Isı ve Mak. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

İsteklilere gönderilen açıklama isteme yazılarında; “ … teklifinizde önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili yazımız ekinde belirtilen bazı ayrıntıları bu mektubun elinize ulaştığı günden itibaren (elinize ulaştığı gün dahil) 5 (beş) iş günü içerisinde yazılı olarak cevaplamanız gerekmektedir. (Birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen işlerin teklif ettiğiniz birim fiyatla nasıl yapacağınızın izah edilmesi) … ” ifadelerine ve bu yazının ekinde 17 adet iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetveline yer verildiği,

İhale komisyonu kararında başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın yeterli görülmeme gerekçelerinin; “ … a) Özel-6 Kayar Mesnet (Asfalt ve Yağ Boruları için) ve Özel-15 1.000.000 Kca/H kapasiteli kızgın yağ kazanı için piyasa araştırması ile teklif alındığı Elibol Mak. Elek .San. Tic. Ltd. Şti. firmasından proforma fatura alındığı belirtilmesine rağmen verilen teklifi destekleyecek alış veya satış faturası, maliyet analizi (maliyet analizini açıklayan kalemlerin açıklanması) eklenmemiştir.

b) 230.659/A pozu alt analizinde prefabrik boru cam yönü (8") ve (60mm kalınlık) için Timaş Endüstriyel Ürn. Yalt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden proforma fatura alınmış ancak verilen teklifi destekleyecek alış veya satış faturası, maliyet analizi (maliyet analizini açıklayan kalemlerin açıklanması) eklenmemiştir.

c) İnşaat malzemelerinin nakli pozunda İskenderun-Van arası nakliye bedeli olarak verilen 60.00 TL için Metin Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan proforma fatura alındığı belirtilmesine rağmen verilen teklifi destekleyecek alış veya satış faturası, maliyet analizi (maliyet analizini açıklayan kalemlerin açıklanması) eklenmemiştir.

d) Aşırı düşük savunma dosyasında ortak girişim olmasından dolayı verilen analizlere her iki ortağında imza atması gerekirken sadece özel ortak olan Askal İnş. tarafından imza atılmıştır. Bu nedenlerden dolayı savunma dosyası ihale komisyonumuzca yeterli görülmediğinden teklifi geçersiz sayılmıştır. ” olarak gösterildiği,

İdarece isteklilere açıklama yapmaları için tanınan süreye açıklama isteme yazısının bildirim tarihinin de dahil edildiği dikkate alındığında, Tebliğin 45.1.2 inci maddesine aykırı olarak isteklilere 5 iş gününden daha az bir sürenin tanındığı,

İdarece yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında Tebliğin 38.1 inci maddesi uyarınca hazırlanması gereken “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu” nun idare tarafından hazırlanmadığı,

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenilen iş kalemleri incelendiğinde, idare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 78 iş kaleminden 17 sine ilişkin açıklama istenildiği, ancak açıklama istenilen iş kalemlerinin Tebliğin 45.1.2.1 inci maddesine uygun belirlenmediği, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri ile birlikte açıklama istenilmemesi gereken bir iş kaleminden daha açıklama istenildiği,

İsteklilere gönderilen açıklama isteme yazısında Tebliğin 45.1.2.2 nci maddesine göre belirlenmiş olması gereken açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği,

İhale dokümanında kapsamında analiz formatına yer verilmediği,

Tespit edilmiştir.

a) İdare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde “maktuen – nakliyeler” iş kalemine ait ölçü biriminin ve miktarının sırası ile “komple” ve “1” olarak belirlendiği, ihale dokümanı kapsamında yer alan özel birim fiyat tarifleri incelendiğinde bazı iş kalemlerinde nakliyenin birim fiyata dahil giderler arasında belirlendiği, bazı iş kalemlerinde ise bir belirleme yapılmadığı, ihale dokümanında “maktuen – nakliyeler” iş kaleminin kapsamında hangi nakliyelerin yer alması gerektiğinin açıkça düzenlenmediği, dolayısı ile bu iş kaleminin ve nakliye gideri içeren diğer iş kalemlerinin kapsamının farklı isteklilerce farklı belirlenebileceği, diğer yandan söz konusu “maktuen – nakliyeler” iş kaleminin kapsamına birden fazla nakliye giderinin girdiği göz önüne alındığında, isteklilerce sağlıklı ve karşılaştırılabilir teklif verilmesine imkan bulunmadığı, ayrıca bu durumda sağlıklı bir aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede farklı nakliye kalemlerini ihtiva eden “maktuen – nakliyeler” iş kaleminin kapsamının açıkça düzenlenmediği, bu şekilde “maktuen” teklif alınmasının birim fiyat teklif ihale usulünün kurgusu ile uyuşmadığı, ayrıca söz konusu “maktuen – nakliyeler” iş kaleminin aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen kalemlerden biri de olduğu göz önüne alındığında incelenen ihalenin iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan idarece gönderilen yaklaşık maliyet hesabının ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, söz konusu iş kaleminin fiyatının tespiti ile ilgili bir bilginin yer almaması yukarıda ulaşılan sonucu destekler niteliktedir.

b) İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenilen açıklamaların Tebliğin 45 inci maddesi uygun olarak istenilmediği anlaşıldığından, isteklilerin aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklamalarını yeterli gören ihale komisyonu kararının iptal edilmesi, Tebliğin 38.1 ve 45 inci maddesinde yapılan düzenlemeler dikkate alınarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve yapılmış olan açıklamalar dikkate alınmaksızın isteklilerce süresinde yapılacak açıklamalar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte ise de, söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşıldığından bu hususta düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmamaktadır.

Bununla birlikte başvuru sahibinin açıklamasının yeterli görülmeme gerekçeleri ile başvuru sahibinin açıklaması ile ilgili diğer hususlar aşağıda incelenmiştir.

- Başvuru sahibinin açıklamasının yeterli görülmeme gerekçelerine ilişkin olarak:

İhale komisyonu kararında belirtilen (a), (b) ve (c) bentlerine ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine göre proforma fatura ekine alış/satış faturası veya maliyet analizi eklenmesine gerek bulunmadığından, idarece yapılan değerlendirme yerinde görülmemiştir.

İhale komisyonu kararında belirtilen (d) bendine ilişkin olarak:

Başvuru sahibi iş ortaklığının teklif zarfında yer alan belgeler incelendiğinde, Hakan Bayraktaroğlu’nun pilot ortak Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti.’nin ise özel ortak olarak belirlendiği ve Hakan Bayraktaroğlu’nun anılan tüzel kişiyi temsile yetkili olduğu görülmektedir.

Başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada Askal İnşaat Tesisat Ltd. Şti.’nin kaşesi üzerinde Hakan Bayraktaroğlu’nun imzasının yer aldığı ve söz konusu açıklamada ikinci bir imzanın yer almadığı tespit edilmiştir.

İş ortaklığı tarafından yapılan açıklamada yer alan tüzel kişinin kaşesi üzerinde bulunan imzaya sahip kişinin aynı zamanda iş ortaklığının pilot ortağı olduğu göz önüne alındığında, açıklamada yer alan tek imzanın yeterli olduğu, dolayısı ile idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

- İsteklinin açıklaması ile ilgili tespit edilen diğer hususlar:

İsteklinin bazı analizlerini tek kalem halinde proforma faturaya atıf yapmak suretiyle hazırladığı, ancak söz konusu analizlerin analiz konusu imalatın ayrıntılarını göstermemesi nedeni ile analiz niteliği taşımadığı,

Özel-11 poz nolu analizde “4’’ (100 mm) asfalt vanası (piyasa araştırması)” girdisinin kullanıldığı, analizde nakliyenin dahil olduğunun belirtildiği ve analizde yer verilen dipnotta Vimpo Viskoz Mayi Pompa Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’nden alınan proforma faturaya atıf yapıldığı, söz konusu proforma faturada yalnız malzeme bedelinin kapsandığının belirtildiği, dolayısı ile proforma fatura konusu malın nakliyesi ile ilgili maliyetin dikkate alınmadığı,

Aynı durumun “4’’ asfalt pompası (15 kw harici elektrik panosu dahil) (piyasa araştırması)” girdisinin kullanıldığı Özel-13 poz nolu analiz ile “2 ½’’ (Ø 65) termostatik vana (piyasa araştırması)” girdisinin kullanıldığı 211-307/A poz nolu analiz için de söz konusu olduğu,

Tespit edilmiştir.

Bu itibarla idarenin başvuru sahibinin açıklamasını yeterli görmeme gerekçelerinin yerinde olmadığı, ancak re’sen yapılan tespitler dikkate alındığında, isteklinin teklifinin reddedilmesinin sonuç itibarı ile yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesindeki ikinci iddiasına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca;

“ İdare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde “maktuen–nakliyeler” iş kalemine ait ölçü biriminin ve miktarının sırası ile “komple” ve “1” olarak belirlendiği, ihale dokümanı kapsamında yer alan özel birim fiyat tarifleri incelendiğinde bazı iş kalemlerinde nakliyenin birim fiyata dahil giderler arasında belirlendiği, bazı iş kalemlerinde ise bir belirleme yapılmadığı, ihale dokümanında “maktuen–nakliyeler” iş kaleminin kapsamında hangi nakliyelerin yer alması gerektiğinin açıkça düzenlenmediği, dolayısı ile bu iş kaleminin ve nakliye gideri içeren diğer iş kalemlerinin kapsamının farklı isteklilerce farklı belirlenebileceği, diğer yandan söz konusu “maktuen–nakliyeler” iş kaleminin kapsamına birden fazla nakliye giderinin girdiği göz önüne alındığında, isteklilerce sağlıklı ve karşılaştırılabilir teklif verilmesine imkan bulunmadığı, ayrıca bu durumda sağlıklı bir aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede farklı nakliye kalemlerini ihtiva eden “maktuen–nakliyeler” iş kaleminin kapsamının açıkça düzenlenmediği, bu şekilde “maktuen” teklif alınmasının birim fiyat teklif ihale usulünün kurgusu ile uyuşmadığı, ayrıca söz konusu “maktuen–nakliyeler” iş kaleminin aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen kalemlerden biri de olduğu göz önüne alındığında ” gerekçeleri ile ihale iptal edilmiştir.

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından “ Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde Muhtelif İş Yerlerine 10.000 Ton Bitüm Tankları Yapılması Yapımı” işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyatlar ve özel birim fiyatlar esas alınarak toplam 7.736.465,52 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 15.02.2011 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, bu isteklilerden;

1. Nihat Tendik (Tendik Mak. Müh. Müt.)+İsmail Sadak (Sadak Müh.) Ortak Girişiminin Tendik Makineye ait iş deneyim belge tutarının yeterli olmadığı,
2. Dines Isı Sis.Tes. Taah. Tic. İsmet Koyuncu+Alfa Mak. Kazan San. A.Ş. Ortak Girişiminin, birim fiyat teklif mektubunda verilen teklif yanlış yazılmış olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde 11 nolu pozun miktarının "0" yazılmış olduğu, Dines Isının ciro bilanço eklerinin tamamı SMMM onaylı olmadığı, anahtar teknik personelin mesleki oda sicil kaydının olmadığı, iş ortaklığı beyannamesinde ortaklık hisse oranlarının belirtilmediği ve Alfa Makinenin ciro eklerinin olmadığı,
3. Aydın İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. + Mesut Ünal (Ünal Müh.) Ortak Girişiminin Mesut ÜNAL'ın ciro bilanço ekleri olmadığı,
4. A.C. Mak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belge tutarı yeterli olmadığı,

Gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakıldıkları,

Kalan geçerli teklifler üzerinden tespit edilen, aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi sonucunda;

1. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmediği,
2. Datel Tellioğlu Müh. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.+Serhat Baran Özaydın Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde vermediği,

Gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakıldıkları ve ihalenin Olimpiyat Isı ve Mak. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyetin 78 iş kaleminden oluştuğu ve birim fiyat teklif cetvelinin 78 nolu “ maktuen–nakliyeler ” iş kalemine ait ölçü biriminin ve miktarının sırası ile “ komple ” ve “ 1 ” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Uygulamada ve maliyet çalışmalarında, analizinin yapılabilmesi mümkün olmayan iş kalemleriyle sıklıkla karşılaşılabilmektedir. İdareler söz konusu iş kalemlerine, keşif ya da yaklaşık maliyet cetvellerinde, iş kalemi imalata ait ise, o imalatın malzeme özelliği ve tarifleri yapılarak tek kalem olarak “ maktuen ” terimiyle yer vermektedirler.

Söz konusu ihaleye ilişkin teknik şartname ve ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu bitüm tanklarının;

MAHAL

Tank Sayı x Kapasite

Toplam Kap. (ton)

Bulanık/MUŞ Bakımevi Tesisleri

1 x1000 Ton

1.500,00

1 x 500 Ton

Rahva/BİTLİS Asfalt Tesisleri

2 x1000 Ton

3.000,00

2 x 500 Ton

Süphan/AĞRI Bakımevi Tesisleri

1 x1000 Ton

1.000,00

VAN Asfalt Tesisleri

4 x1000 Ton

4.000,00

Yüksekova/HAKKARİ Asfalt Tesisleri

1 x 500 Ton

500,00

TOPLAM

10.000,00

mahallerinde ikmal edileceği, Rahva/BİTLİS Asfalt Tesisleri dışındaki tesislerde hemen hemen aynı imalatların yapılacağı, Rahva tesislerinde ise çok geniş çaplı imalatlar yapılacağı anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin “ Diğer Hususlar ” başlıklı IV bölümünde ise, ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek olan 78 kalem iş kaleminin sıralandığı ve 78 inci iş kalemi olarak “İş kalemi No”su “ Maktuen ” olarak belirtilen “ Nakliyeler ” kaleminin yer aldığı ve “ Miktarı ” sütununun, birim fiyat cetvelinde yer alan tüm iş kalemlerinin nakliyesini içermesi nedeniyle “ komple ” olarak doldurulduğu görülmektedir.

İhale konusu işin 5 ayrı farklı mahalde yapılacağı, bu mahallerin birbirinden hayli uzak mesafelerde olduğu, birim fiyat cetvelinde yer alan 78 iş kaleminin 77 sinin imalatlarında kullanılacak olan malzemelerin farklı malzemeler olduğu ve istekliler tarafından farklı mahallerden temin edilebilecekleri gibi tek bir mahalden de (örneğin Van’dan) temin edilebilecekleri, bu malzemelerin tümünün de nakliye gerektirdiği hususu göz önüne alındığında, idarenin yaklaşık maliyetinde belirli bir formüle dayalı sağlıklı bir nakliye hesabı yapamayacağı, ya da piyasadan teklif alarak “ nakliye ” maliyetini öngöremeyeceği açıktır. Bu nedenle idarenin yaklaşık maliyetinde ve birim fiyat cetvelinde “ nakliye ” iş kalemini “ maktuen ” olarak nitelendirmesinde mevzuata herhangi bir aykırılık bulunmamaktadır.

Diğer yandan, isteklilerden hiç birinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmadığı, dokümanda yer alan nakliye iş kaleminin, toplam olarak 1 maktuen bedel üzerinden verilmesi gerektiği hususunun her bir istekli tarafından doğru anlaşılarak teklif verildiği hususu ile yukarıda yapılan değerlendirmeler bir arada değerlendirildiğinde, sırf bu nedenle ihalenin iptal edilmesi işlemi ile 4734 sayılı Kanunun 5. Maddesinin “ kaynakların verimli kullanılması” ve “ ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkeleri çiğnenmiş olacaktır.

Sonuç olarak, isteklilerin tekliflerini hazırlarken basiretli tacir mantığı ile hareket ederek, ihale konusu iş için gerekli malzemeleri kendileri için en ekonomik olan yerlerden temin edebilecekleri ve asgari nakliye gideri öngörebilecekleri, teklif ettikleri nakliye giderini belgelendirme ya da formül yoluyla tevsik yükümlülükleri bulunduğu göz önüne alındığında, idarece nakliye bedelinin “ maktuen ” olarak belirlenmesinin tekliflerin sağlıklı hazırlanması ve değerlendirilmesine engel teşkil etmeyeceği kanaatindeyiz.

Açıklanan nedenlerle, Kurul kararında belirtilen diğer hususlar dahilinde 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “itirazen şikayet başvurusunun reddine” yönünde karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline,” kararına katılmıyoruz.

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi