KİK Kararı: 2011/UY.III-1903

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/044
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 06.06.2011
Karar No : 2011/UY.III-1903
BAŞVURU SAHİBİ:
STY İNŞAAT TURİZM TİC. VE SAN. LTD. ŞTİ., OĞUZLAR MAHALLESİ 1.CADDE 1397.SOKAK (ESKİ 34.SOKAK) NO: 7 06520 BALGAT ÇANKAYA / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 11. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ, İSTASYON MAHALLESİ ATATÜRK BULVARI TALATPAŞA CAD. NO: 1 - 22030 MERKEZ / EDİRNE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/71404 İhale Kayıt Numaralı "ÇAYIRDERE BARAJI YAPIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[14.11].(0259)./2011-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.12.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Çayırdere Barajı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak STY İnşaat Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 11.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.05.2011 tarih ve 22380 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; firmalarının şikayeti üzerine idarenin cevap yazısında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçlere ve birim fiyatlara atıfta bulunarak açıklama yapılmasına rağmen, birim fiyatların ve rayiçlerin hangi Kuruma ait olduğuna ilişkin listenin sunulmadığı gerekçesiyle firmalarının aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmediği, öte yandan firmaları tarafından sunulan analizlerin, analiz niteliği taşımadığına ilişkin olarak idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı, analizlerin piyasada o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan tekliflerin analiz formatına dönüştürülmesi sonucu oluşturulduğu, isteklilerin, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamalarında esas aldığı analizler ile aynı analizleri sunmasını gerektiren bir mevzuat hükmünün bulunmadığı, ayrıca firmalarınca idari şartnamede belirtilen ve ihale dosyasında bulunan analiz formatına uygun analizlerle açıklamalarda bulunulduğu, firmaları tarafından sunulan maliyet tespit raporlarının ise, idarenin belirttiği şekilde olması gerektiğine ilişkin olarak ihalenin ilk ilan edildiği tarihte yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinde ya da başka bir mevzuatta hüküm bulunmadığı, malzemelerin yada girdilerin ayrı ayrı belirtilmesi zorunluluğu bulunmadığı dikkate alındığında firmaları tarafından sunulan maliyet tespit raporlarının mevzuata uygun olduğu, öte yandan sorguya tabi tutulmaması gereken bazı iş kalemleri için firmaları tarafından açıklama sunulmadığı, aşırı düşük olmayan birim fiyatların sorgulanmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, DSİ Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü tarafından belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan 2010/71404 İKN’li Çayırdere Barajı İnşaatı İşi olduğu anlaşılmıştır.

İnceleme konu ihaleye ilişkin olarak alınan 21.02.2011 ve 2011/UY.III-762 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında, ihaleye katılan isteklilerden Sistem Elektromekanik Tes. San. ve Tic. A. Ş.-Farsel İnş. ve Tic. A. Ş. İş Ortaklığının teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirmeye alınmasına karar verilmesi neticesinde, idarece geçerli teklifler üzerinden yeniden sınır değer hesaplandığı, daha önce aşırı düşük teklif sorgulamasına girmeyen başvuru sahibi istekli STY İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’den, 08.03.2011 tarih ve 314-2819 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve istekli tarafından 18.03.2011 tarih ve STY.034 sayılı yazı ekinde aşırıdüşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak idareye sunduğu 08.03.2011 tarih ve STY.034 sayılı yazıda; “İdarenizce aşırı düşük teklif değerlendirmesi kapsamında tarafımıza iletilen yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin bir açıklama yapılmamıştır. Söz konusu ihale için birim fiyat teklif cetvelinde ve anahtar teslim götürü bedel iş gruplarında toplam 52 adet iş kalemi yer almaktadır. İhale aşamasında sunmuş olduğumuz birim fiyat teklif cetveli ve birim fiyat analizleri Ek-2’de yer almaktadır. İhale öncesinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatları ve rayiçleri kullanılarak işin keşfi tarafımızca hazırlamıştır. Hesapladığımız keşif ile idarece açıklanan yaklaşık maliyet tutarı örtüşmüştür. Dolayısıyla teklif ettiğimiz birim fiyatların bir bölümünün idarenin yaklaşık maliyete esas birim fiyatların üstündeki teklif birim fiyatın aşırı düşük olarak değerlendirmesi mümkün olmadığından bu iş kalemleri için herhangi bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatindeyiz.

İdarelerce yayımlanmış birim fiyatlara (dolayısıyla yaklaşık maliyete esas birim fiyatlara kıyasla daha düşük teklif verdiğimiz iş kalemleri için ihale öncesinde piyasada ilgili alanlarda faaliyette bulunan tüzel kişiliklerden teklif alınmıştır. İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesinin “b” bendi “İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir.” hükmüne uygun olarak gerekli bilgi ve belgeler iş bu açıklamalarımız kapsamında sunulmuş bulunmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin 08.03.2011 tarih ve STY.034 sayılı aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde, idarece açıklama istenen 52 iş kalemine/iş grubuna ilişkin olarak analiz sunulduğu anlaşılmıştır.

İstekli tarafından sunulan açıklama yazısının ekinde yer alan listede ise, CYD-T01, CYD-T02, CYD-T05, CYD-T07, CYD-T08, CYD-T09, CYD-T14, CYD-T16, CYD-T19, CYD-T26, CYD-T28, CYD-T30, CYD-31, CYD-T32, CYD-T33 nolu iş kalemleri için ICC Grup İnş. Tic. Ltd. Şti adlı firmadan, CYD-T43, CYD-T44 nolu iş kalemleri için Tural Sondaj Enjeksiyon İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı firmadan ve CYD-A1poz numaralı “Baraj ölçüm teçhizatı ve teferruatının temini ve yerine konulması” nolu anahtar teslim götürü bedel iş grubu için de STT Jeoteknik Ölçüm Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. adlı firmadan teklif alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, teklif alınan söz konusu iş kalemleri/iş grupları için maliyet tespit raporlarının da istekli tarafından sunulan belgeler kapsamında yer aldığı tespit edilmiştir.

İsteklinin yazısında diğer iş kalemleri / iş grupları için işin keşfinin firmaları tarafından yapıldığı ve bu iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı belirtilmektedir.

Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği gereğince isteklilere ihale dokümanı kapsamında, analiz formatı verildiği tespit edilmiştir.

İhalenin ilan tarihinin 21.06.2010 olduğu dikkate alındığında, bu tarihte yürürlükte bulunan Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek Belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde;

“ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_
1 ) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_
2 ) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” hükmü ve,

İhale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

…

45.1.12. Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve üzerinde olan ihalelerde, isteklilerin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini, teklif birim fiyatlı işlerde, teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizleri teklifleri ekinde sunacakları hüküm altına alınmış olup, Yönetmeliğin aktarılan düzenlemesi uyarınca söz konusu bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenmektedir. Ancak söz konusu belgeler, Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif değerlendirmelerini, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettikleri bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemeden, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır. Bu nedenle, idarelerce Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde belirtilen söz konusu bilgi ve belgelerin istendiği durumlarda da, sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden ayrıca 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenmesi ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaların da dikkate alınarak, tekliflerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin ihalenin tabi olduğu ihale mevzuatı hükümleri (ihale ilanının yayımlandığı tarihte geçerli olan) uyarınca incelenmesi sonucunda;

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu ve idarece ayrıntılı olarak düzenlenmesi gerektiği idarece isteklilere verilen analiz formatında belirtilen 52 iş kalemine/iş grubuna ilişkin analizler incelendiğinde ise, her bir iş kalemi içerisinde yer alan analiz girdilerine ilişkin ayrıntılara yer verilmediği tespit edilmiştir. Örneğin “CYD-T01 poz numaralı Açıkta kazı yapılması” iş kalemi için sunulan analizde, analiz girdileri, “MLZ-01 Malzeme”, MKN-01 Makine ekipman”, “İŞÇ-01 İşçilik” ve “NAK-01 Nakliye” olarak belirtilmiş olup, analiz girdilerinin ayrıntılarına yer verilmemiştir. Kamu kurumlarınca yayımlanan analizler incelendiğinde ise analiz girdisi ölçü birimleri olarak malzemeler için kg, ton, m3 vb; işçilik için saat, gün; makine ekipman için saat; nakliye için ton, m3 vb. kullanılırken, isteklinin vermiş olduğu analizlerde sadece o iş kalemi/veya iş grubunun ölçü birimi kullanılarak genel kabul görmüş analiz uygulamasına uygun olmayan şekilde açıklama yapıldığı tespit edilmiştir. Örneğin “CYD-T01 poz numaralı Açıkta kazı yapılması” iş kaleminin ölçü birimi m3 olduğu için, bu iş kaleminin analiz girdileri olan malzeme, makine ekipman ve işçilik girdilerinin de ölçü birimi m3 olarak kabul edilmiştir. Yine “CYD-T20 Her cins ve çapta betonarme demirinin hazırlanması ve yerine konulması” iş kaleminin ölçü birimi tonolduğu için, sunulan analizde bu iş kaleminin analiz girdileri olan malzeme, makine ekipman, işçilik ve nakliye girdilerinin de ölçü birimi ton olarak kabul edilmiştir.

Öte yandan istekli tarafından sunulan analizlerde girdi miktarlarının iş kalemi/iş grubuna göre değişmesi beklenirken, istekli tarafından sunulan tüm analizlerde 1 alınması sunulan analizlerin genel kabul görmüş analiz uygulamasına uygun olmadığını göstermektedir.

Dolayısıyla, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan analizlerin, ihale konusu işte yapılacak imalatlarda kullanılacak işçilik, makine-ekipman, malzeme ve nakliye gibi analiz girdilerine ilişkin ayrıntıları (örneğin ekskavatör, düz işçi, çimento vb. ile bunlara ilişkin birim fiyatları) göstermediği,

Analizlerde iş kalemi/iş grubunun özelliğine göre, analiz girdi miktarlarının değişken olması beklenirken bütün iş kalemlerinde analiz girdi miktarlarının 1 olarak kabul edildiği,

Bir analiz girdisinin ölçü biriminin bütün analizlerde aynı olması gerekirken, analiz girdilerinin içerisinde bulunduğu iş kalemi/iş grubunun ölçü birimi kullanılarak ifade edildiği,

tespit edildiğinden, STY İnşaat Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı değerlendirilmiş olup, söz konusu isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi