KİK Kararı: 2011/UY.III-1708

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/041
Gündem No : 88
Karar Tarihi : 23.05.2011
Karar No : 2011/UY.III-1708 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
HİSAR İNŞAAT TAAH. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., ÇINAR MAH. YEŞİLTEPE SOK. HİSAR İŞMERKEZİ NO:21 KÜÇÜKYALI MALTEPE / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Sırameşeler Mah. Avrupa Konseyi Cad. No: 3/14 Hizmet Binası D Blok K:2 16190 Osmangazi / BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/582364 İhale Kayıt Numaralı "Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.05.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[13.41].(0222)./2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 11.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 13.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.04.2011 tarih ve 21504 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda en düşük teklifi veren Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan teklif ile kendi teklifleri arasında 2.343.881,31 TL fiyat farkı olduğundan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması esaslarını sağlayamayacağı, savunmaya esas imalat miktarlarını oluşturan metraj miktarlarının gerçek proje miktarlarının altında olduğu, metrajların doğruluğunun, savunmaya esas analiz girdilerinin idarenin analiz girdileri ile aynı olması gerektiğinin, proforma faturaların Tebliğin 45.1.13.1 maddesine uygunluğunun ve savunmaya esas kamu kurum ve kuruluşları birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığı kalemlerde 2010 yılı fiyatlarının % 25’inden daha düşük olmadığının incelenerek düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihale Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi” ihalesidir. İhale ilanı incelendiğinde, işin niteliği türü ve miktarının; “Yaklaşık 8.943,02 m2 oturum alanlı 15 bloktan oluşan toplam 45.272,17 m2 kullanım alanına sahip olan Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binasının yağmursuyu, kanalizasyon bağlantıları ile kaba ve ince inşaat işleri ve bunlara ek olarak mekanik-elektrik tesisatı işlerinin altyapısının yapılması” olarak belirlendiği anlaşılmış, devamında Çevre düzenleme, Peyzaj, Mekanik ve Elektrik tesisat işlerinin ihale kapsamı dışında olduğu, ancak, Mekanik - Elektrik tesisat işleri için radye temel üst kotuna kadar olan tesisat imalatlarının öngörüleceği belirtilmiş ve işin süresinin yer tesliminden itibaren 700 takvim günü olduğu görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihalede 43 adet ihale dokümanı satın alındığı, 11.02.2011 tarihinde yapılan ihaleye 36 isteklinin katıldığı, idarece geçerli olduğu tespit edilen teklif tutarları esas alınarak sınır değerin 24.988.231,90 TL olarak belirlendiği, bu değer altında teklif sunan on üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklilerden altısının açıklama sunmadığı, açıklama sunan beş isteklinin açıklamalarının idarece uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede en düşük teklifi sunan Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, başvuru sahibi Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının da uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin ilan tarihi 05.01.2011 olup, ihalede 29.12.2010 tarih ve 27800/6 Mükerrer sayılı Resmi Gazete ile değişik Kamu İhale Genel Tebliği uygulama kabiliyetini haizdir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…”,

Aynı Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise; “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.”

Açıklamaları yer almaktadır.

Tebliğin 45 inci maddesinin devamında, isteklilerin açıklamalarına ve analizlerine dayanak teşkil eden belgelerin neler olduğu, hangi usul, esas ve ekleri ihtiva etmesi gerektiği etraflı şekilde açıklanmıştır.

Anılan Tebliğin 38 inci maddesi açıklamaları doğrultusunda idarece ihale onay belgesi ekinde, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden, sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre toplam 25 kaleme ilişkin olarak açıklama talep edilmiştir. İsteklilerden açıklama talep edilen iş kalemleri aşağıda gösterilmiştir:

1

A.054

ø 14- ø 28 mm nervürlü life beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması (Ton)

2

A.008

Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 35/45 (BS 35) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil) (m3)

3

A.053

ø 8- ø12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması (Ton)

4

A.130

Kapaklı silikon cephe kaplaması yapılması (m2)

5

A.143

Epoksi terrazzo ile her renk ve her desende döşeme kaplaması yapılması (m2)

6

A.042

Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı (sıva, taş ve benzeri kaplama malzemesi ile kaplanacak beton ve betonarme yüzeylerde) (m2)

7

A.011

Q80 cm çapında fore kazık yapılması 16-24 m arası (16 m hariç 24 m dahil) (m)

8

A.064

Elektrostatik toz boyalı ısı yalıtımsız alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması (kg)

9

A.044

En yüksek noktası (yüksekliği) 4.01-6 m'ye kadar olan yapı ve sınai imalata (köprüler hariç) ait ahşap kalıp iskelesi (6.00 m. dahil) (m3)

10

A.062

60x60 cm ebadında 0,70 mm kalınlığında minimum 20 mikron elektrostatik toz boyalı (polyester esaslı) deliksiz alüminyum plakadan (EN AW 3000 serisi) sarkmalı sistem asma tavan yapılması (m2)

11

A.142

Doğal taş cephe kaplaması yapılması 34080 (mekanik montajlı) (m2)

12

A.088

Alçı sıva yapılması (m2)

13

A.016

Hafif gaz beton tutkalı ile 20 cm kalınlığındaki teçhizatsız hafif gaz beton duvar blokları (G4 sınıfı) ile duvar yapılması (m2)

14

A.010

ø 65 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 m arası (16 m dahil) (m)

15

A.140

Epoksi döşeme kaplaması yapılması (m2)

16

A.026

Beton yüzey üzerine 2,00 mm kalınlığında PVC esaslı jeomembran T-Grip tipi, her renk malzeme ile su yalıtımı yapılması (temel, çatı ve benzeri yerlerde) (m2)

17

A.074

2 mm kalınlıkta PVC esaslı yer döşeme malzemeleri ile döşeme kaplaması yapılması (kamu kurum ve kuruluşlarının (hastaneler hariç) makam.personel odaları,misafirhane ve kreşleri vb) (heterojen) (Üst tabaka kalınlığı min.055 mm saf PVC) (Grup T) (m2)

18

A.152

Prekast söve yapılması (20x38x30 cm) (mt)

19

A.002

Makina ile her cins zeminde kazı yapılması (m3)

20

A.031

Dış duvarlarda betonarme yüzeylere (içeriden veya dışarıdan) 5 cm kalınlıkta yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı extrude polistren (XPS) köpük ile ısı yalıtımı yapılması (yoğunluğu min.25kg/m3 ve 100 kpa basınç dayanımlı) (m2)

21

A.015

Hafif gaz beton tutkalı ile 15 cm kalınlığındaki teçhizatsız hafif gaz beton duvar blokları (G4 sınıfı) ile duvar yapılması (m2)

22

A.046

0-12,50 m arası yükseklikteki tavanlar için iş iskelesi kurulması (12,50 m dahil) (m3)

23

A.009

ø 45 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 m arası (16 m dahil) (m)

24

A.071

Yeni sıva yüzlerine 0,350 kg macun çekilerek iki kat su bazlı mat plastik boya yapılması (m2)

25

A.072

Saten alçılı yüzeylere astar çekilerek iki kat yarımat su bazlı plastik boya yapılması (m2)

İhale üzerinde bırakılan Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.’nin 18.03.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler incelendiğinde; isteklinin sorgulamaya konu 25 iş kaleminde, her bir kaleme ilişkin ayrı ayrı kısa açıklamalara yer verdiği ve açıklamalarına esas birim fiyat ve rayiçlerin dayanaklarının belirtildiği, analizler, yardımcı analizler, proforma faturalar ve teklif alma yazıları gibi tevsik edici belgeleri sunduğu, ayrıca metraj hesaplamalarını gösteren ayrıntılı metraj cetvellerini sunduğu görülmüştür.

Açıklama sunulan 25 iş kalemine ilişkin idarenin yaklaşık maliyetine esas aldığı miktar-birim fiyat-maliyet tutarları ile isteklinin teklif cetvelinde gösterdiği tutarlar, yaklaşık maliyetteki fiyat ağırlığı sıralamasına göre aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:

İDARE

İSTEKLİ

İş Kalemi Adı

Miktarı

Birim Fiyatı

Tutarı

Miktarı

Birim Fiyatı

Tutarı

(A.054) ø 14- ø 28 mm nervürlü life beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması (Ton)

3.573

1.494,19

5.338.740,87

3.166,38

1.204,07

3.812.543,17

(A.008) Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 35/45 (BS 35) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil) (m3)

31.850

92,28

2.939.118.00

31.235,17

78,97

2.466,641,37

(A.053) ø 8- ø12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması (Ton)

1.485

1.591,75

2.363.748.75

1.585,34

1.278,75

2.027.253,53

(A.130) Kapaklı silikon cephe kaplaması yapılması (m2)

8.065

247,50

1.996.087.50

8.082,78

184,89

1.494.425,19

(A.143) Epoksi terrazzo ile her renk ve her desende döşeme kaplaması yapılması (m2)

9.660

198,52

1.917.703.20

9.422,78

146,85

1.383.735,24

(A.042) Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı (sıva, taş ve benzeri kaplama malzemesi ile kaplanacak beton ve betonarme yüzeylerde) (m2)

117.045

16,33

1.911.344,85

116.925,60

12,83

1.500.155,45

(A.011) Q80 cm çapında fore kazık yapılması 16-24 m arası (16 m hariç 24 m dahil) (m)

9.000

211,46

1.903.140,00

5.990,00

85,82

514.061,80

(A.064) Elektrostatik toz boyalı ısı yalıtımsız alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması (kg)

63.000

18,75

1.181.250,00

47.985,35

14,72

706.344,35

(A.044) En yüksek noktası (yüksekliği) 4.01-6 m'ye kadar olan yapı ve sınai imalata (köprüler hariç) ait ahşap kalıp iskelesi (6.00 m. dahil) (m3)

152.775

6,01

918.177,75

147.380,12

1,99

293.286,44

(A.062) 60x60 cm ebadında 0,70 mm kalınlığında minimum 20 mikron elektrostatik toz boyalı (polyester esaslı) deliksiz alüminyum plakadan (EN AW 3000 serisi) sarkmalı sistem asma tavan yapılması (m2)

19.800

43,71

865.458,00

12.116,67

29,18

353.564,43

(A.142) Doğal taş cephe kaplaması yapılması 34080 (mekanik montajlı) (m2)

3.900

205,78

802.542,00

3.957,16

103,51

409.605,63

(A.088) Alçı sıva yapılması (m2)

52.650

11,00

579.150,00

54.177,32

7,23

391.702,02

(A.016) Hafif gaz beton tutkalı ile 20 cm kalınlığındaki teçhizatsız hafif gaz beton duvar blokları (G4 sınıfı) ile duvar yapılması (m2)

12.500

44,94

561.750,00

10.668,46

29,74

316.982,60

(A.010) ø 65 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 m arası (16 m dahil) (m)

3.290

150,43

494.914,70

3.356,50

64,78

217.434,07

(A.140) Epoksi döşeme kaplaması yapılması (m2)

7.800

58,20

453.960,00

7.407,93

38,79

287.353,60

(A.026) Beton yüzey üzerine 2,00 mm kalınlığında PVC esaslı jeomembran T-Grip tipi, her renk malzeme ile su yalıtımı yapılması (temel, çatı ve benzeri yerlerde) (m2)

13.050

30,81

402.070,50

13.396,71

15,46

207.113,14

(A.074) 2 mm kalınlıkta PVC esaslı yer döşeme malzemeleri ile döşeme kaplaması yapılması (kamu kurum ve kuruluşlarının (hastaneler hariç) makam.personel odaları,misafirhane ve kreşleri vb) (heterojen) (Üst tabaka kalınlığı min.055 mm saf PVC) (Grup T) (m2)

9.750

39,45

384.637,50

11.794,78

19,92

243.952,02

(A.152) Prekast söve yapılması (20x38x30 cm) (mt)

1.850

207,31

383.523,50

1.949,33

126,78

247.136,06

(A.002) Makina ile her cins zeminde kazı yapılması (m3)

74.860

4,94

369.808,40

67.482,10

4,01

270.603,22

(A.031) Dış duvarlarda betonarme yüzeylere (içeriden veya dışarıdan) 5 cm kalınlıkta yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı extrude polistren (XPS) köpük ile ısı yalıtımı yapılması (yoğunluğu min.25kg/m3 ve 100 kpa basınç dayanımlı) (m2)

15.500

22,75

352.625,00

11.468,05

13,40

153.671,87

(A.015) Hafif gaz beton tutkalı ile 15 cm kalınlığındaki teçhizatsız hafif gaz beton duvar blokları (G4 sınıfı) ile duvar yapılması (m2)

9.975

34,60

345.135.00

11.763,99

22,99

270.454,13

(A.046) 0-12,50 m arası yükseklikteki tavanlar için iş iskelesi kurulması (12,50 m dahil) (m3)

94.410

3,61

340.820,10

95.666,08

2,76

264.038,38

(A.009) ø 45 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 m arası (16 m dahil) (m)

3.660

90,48

331.156.80

3.658,20

41,76

152.766,43

(A.071) Yeni sıva yüzlerine 0,350 kg macun çekilerek iki kat su bazlı mat plastik boya yapılması (m2)

38.000

8,35

317.300.00

48.428,01

5,92

286.693,82

(A.072) Saten alçılı yüzeylere astar çekilerek iki kat yarımat su bazlı plastik boya yapılması (m2)

52.100

5,75

299.575.00

43.162,91

4,20

181.284,22

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu teklif cetvelinde yer alan miktarlardan hareketle, yukarıda aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan 25 iş kalemi arasında isteklinin hesapladığı miktarların idarenin miktarlarına kıyasla A.062 iş kaleminde yaklaşık %39, A.011 iş kaleminde yaklaşık % 33, A.031 iş kaleminde yaklaşık % 27 ve A.064 iş kaleminde yaklaşık % 24 düşük olduğu görülmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işlerinde, idarece yaklaşık maliyete esas alınan metrajlarla, isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği tartışmasız olmakla birlikte, aradaki farkın makul kabul edilebilecek düzeyde bulunması gerekmektedir. İstekli tarafından A.062, A.011, A.031 ve A.064 iş kalemlerinde teklife esas alınan imalat miktarlarının idarece yaklaşık maliyet tespitinde belirlenen miktarlardan makul kabul edilemeyecek ölçüde düşük olduğu anlaşıldığından, açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, isteklinin A.011 poz nolu “Q80 cm çapında fore kazık yapılması 16-24 m arası (16 m hariç 24 m dahil)” ve A.010 poz nolu “ø 65 cm çapında fore kazık yapılması 0-16 m arası (16 m dahil)” iş kalemlerinin analizlerinde, analiz girdilerinden fore kazık yapılmasına ilişkin maliyeti Zemintaş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aldığı proforma faturaya dayandırdığı, faturanın “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” beyanıyla serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı, ancak anılan iş kalemlerine ait maliyetlerin, geçmiş döneme ait maliyet ortalamaları esas alınarak muhasebe ve defter kayıtlarına dayalı olarak hesaplanması ve açıklanması mümkün bulunmamaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda; ihale üzerinde bırakılan Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhalede eşit muamele ilkesi yönünden başvuru sahibi Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 17.03.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Analizlere dayalı olarak açıklama sunulan tüm iş kalemlerinde, “01.501 Düz İşçi (İnşaat İşçisi)” girdisi saat ücretinin 3,41 TL esas alındığı ve birim fiyatların buna göre oluşturulduğu görülmüştür.

31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan 28.12.2010 tarihli ve 2010/1 numaralı Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında; 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretleri, 1/1/2011-30/6/2011 tarihleri arasında 26,55 (Yirmialtıellibeş) Türk Lirası olarak, 1/7/2011-31/12/2011 tarihleri arasında ise 27,90 (Yirmiyedidoksan) Türk Lirası olarak belirlendiği, 4857 sayılı İş Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde, aksi kararlaştırılmamışsa, çalışma süresinin günde 7,5 saat (45 saat/hafta:6 gün/hafta) olması sebebiyle, ihale tarihi itibariyle (11.02.2011) geçerli asgari ücret tutarı gereğince bir işçinin saatlik asgari ücretinin 26,55 TL/7,5 saat = 3,54 TL olması yasal zorunluluk olup, işçilerin saatlik ücretlerinin bu tutarın altında belirlenmesi mümkün olmadığından açıklamalarının mevzuata uygun kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibi Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının da mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. ve Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle ihale işlemlerine devam edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda en düşük teklifi veren Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan teklif ile kendi teklifleri arasında 2.343.881,31 TL fiyat farkı olduğundan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklanması esaslarını sağlayamayacağı, savunmaya esas imalat miktarlarını oluşturan metraj miktarlarının gerçek proje miktarlarının altında olduğu, metrajların doğruluğunun, savunmaya esas analiz girdilerinin idarenin analiz girdileri ile aynı olması gerektiğinin, proforma faturaların Tebliğin 45.1.13.1 maddesine uygunluğunun ve savunmaya esas kamu kurum ve kuruluşları birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığı kalemlerde 2010 yılı fiyatlarının % 25’inden daha düşük olmadığının incelenerek düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği ” iddialarınailişkin olarak verilen Kurul Kararında belirtilen değerlendirmeye göre;

İhalenin üzerinde bırakıldığı Gintaş İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Anılan Kurul Kararının eşit muamele ilkesi yönünden Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olarak yapılan inceleme kısmında belirtilen; ” Analizlere dayalı olarak açıklama sunulan tüm iş kalemlerinde, “01.501 Düz İşçi (İnşaat İşçisi)” girdisi saat ücretinin 3,41 TL esas alındığı ve birim fiyatların buna göre oluşturulduğu görülmüştür.

31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan 28.12.2010 tarihli ve 2010/1 numaralı Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında; 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretleri, 1/1/2011-30/6/2011 tarihleri arasında 26,55 (Yirmialtıellibeş) Türk Lirası olarak, 1/7/2011-31/12/2011 tarihleri arasında ise 27,90 (Yirmiyedidoksan) Türk Lirası olarak belirlendiği, 4857 sayılı İş Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde, aksi kararlaştırılmamışsa, çalışma süresinin günde 7,5 saat (45 saat/hafta:6 gün/hafta) olması sebebiyle, ihale tarihi itibariyle (11.02.2011) geçerli asgari ücret tutarı gereğince bir işçinin saatlik asgari ücretinin 26,55 TL/7,5 saat = 3,54 TL olması yasal zorunluluk olup, işçilerin saatlik ücretlerinin bu tutarın altında belirlenmesi mümkün olmadığından açıklamalarının mevzuata uygun kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.” gerekçesi ile, başvuru sahibi Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması uygun görülmüştür.

Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin, idarece kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2010 yılına ilişkin birim fiyatlar/rayiçler ile piyasa araştırması sonucu elde edilen fiyatların esas alınarak hesaplandığı ve ihalenin 11.02.2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale tarihi olan 11.02.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatları henüz yayınlanmamış olması nedeniyle, 2010 yılı birim fiyatları üzerinden yapılan açıklamalar kabul edilir iken, başvuru sahibinin, aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu analizlerindeki işçilik rayiçlerinin, 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik ücreti yansıtmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Kurul Kararının Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçesi içinde yer alan; “…bir işçinin saatlik asgari ücretinin 26,55 TL/7,5 saat = 3,54 TL olması yasal zorunluluk olup, işçilerin saatlik ücretlerinin bu tutarın altında belirlenmesi mümkün olmadığından açıklamalarının mevzuata uygun kabul edilemeyeceği, ” değerlendirmesine ilişkin olarak;

Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerinden, A.54, A.053, A.042, A.064, A.044, A.062, A.088, A.016, A.026, A.074, A.002 (4 ayrı iş kalemi), A.03, A.015, A.046, A.071 ve A.072 numaralı iş kalemleri olmak üzere toplam 19 iş kalemine ilişkin olarak yukarda aktarılan Tebliğ hükmü gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatlarının kullanılması nedeniyle anılan Tebliğ açıklamaları doğrultusunda analiz sunulmayan birim fiyatların kabul edilmesine karşın, aynı isteklinin teklif birim fiyat cetvelindeki kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları dışında yaptığı açıklamalarında sunduğu analizlerdeki işçilik ücretinin 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında kalması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin bir paket yani yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o paket içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan alt analizde de işçilik gideri olarak daha önce paket halinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan alt analizlerdeki işçilik fiyatının 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Kaldı ki, anılan Tebliğin 45.1.9 maddesinde; iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz açıklamasına yer verilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemleri içinde yer alan tüm işçilik girdilerine (düz işçi, duvarcı ustası, soğuk demirci ustası, yağcı, formen gibi) ilişkin olarak, analiz ve alt analizlerde 3,41 TL teklif edildiği, söz konusu bedelin, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 2010 yılına ait düz işçi için belirlenen rayiç ücret olduğu ve 2010 yılı ikinci yarısı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin (3,38 TL) üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluşturan bileşenlerin miktarlarında eksiltme yapmamak koşuluyla, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihaleye ilişkin Kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve karara katılmakla beraber; Hisar İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak anılan kararda yer alan, “…bir işçinin saatlik asgari ücretinin 26,55 TL/7,5 saat = 3,54 TL olması yasal zorunluluk olup, işçilerin saatlik ücretlerinin bu tutarın altında belirlenmesi mümkün olmadığından açıklamalarının mevzuata uygun kabul edilemeyeceği, ” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul üyesi