KİK Kararı: 2011/UY.III-1647

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/039
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 16.05.2011
Karar No : 2011/UY.III-1647
BAŞVURU SAHİBİ:
Arslanlar Yapı ve İnşaat Sanayi A. Ş., Belediye Caddesi Arslanlar İş Merkezi No:8/8 Kastamonu

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mahallesi Alparslan Türkes Bulvari No:53 37100 Kastamonu

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/21230 İhale Kayıt Numaralı "Zonguldak - Ereğli ve (Çaycuma - Devrek) Ayr. - Zonguldak Yollarının Bakım ve Onarımı İçin Taş Ocağından Asfalt Mıcırı ve Plent Malzemesinin Temini ve Depo Yerlerine Nakli Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[13.15].(0139)./2011-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Zonguldak - Ereğli ve (Çaycuma - Devrek) Ayr. - Zonguldak Yollarının Bakım ve Onarımı İçin Taş Ocağından Asfalt Mıcırı ve Plent Malzemesinin Temini ve Depo Yerlerine Nakli Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Arslanlar Yapı ve İnşaat Sanayi A.Ş.’nin 08.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.04.2011 tarih ve 21020 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.7 nci maddesine uygun şekilde “dinamit” iş kalemi için stok tespit raporu sunarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına rağmen idarece bu iş kalemi için proforma fatura sunulması gerektiğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, proforma faturaya gerek bulunmayıp, alış faturaları ile yaptıkları açıklamanın yeterli olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğünce yapılan “Zonguldak - Ereğli ve (Çaycuma - Devrek) Ayr. - Zonguldak Yollarının Bakım ve Onarımı İçin Taş Ocağından Asfalt Mıcırı ve Plent Malzemesinin Temini ve Depo Yerlerine Nakli Yapım İşi” için birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı, ihaleye üç isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunun 31.03.2011 tarihli kararıyla aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Arslanlar Yapı ve İnş. San. A.Ş’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 610.000,00 TL teklif veren Nevzat Yıldırım – Yıldırım İnş. Taah. Müh üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45.1 inci maddesinde;

“ 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

...

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a ) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin ,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir

45.1.13.7.****İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9**.** İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

İdarece, sınır değer olarak 530.833,33 TL belirlendiği, 09.03.2011 tarihli yazıyla teklif bedeli sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliden 15.113/1-K Özel ve 15.122/K. Özel iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Başvuru sahibi Arslanlar Yapı ve İnşaat Sanayi A.Ş.’ nin 21.03.2011 tarihinde idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinden;

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Toplam Tutar (TL)

Ocak taşından istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini ve nakli (15.122/K Özel)

M3

10.000

19,00 TL

190.000,00

Ocak taşından konkasörle kırılmış 25 mm lik plent malzemesi temini ve plent sahasına nakli (15.113/1-K Özel)

M3

15.000

19,00 TL

285.000,00

Toplam Tutar

475.000,00

Şeklinde teklif verildiği,

İsteklinin “15.122/K Özel” ve “15.113/1-K Özel” pozları için sunduğu analizlerde saatlik işçilik ücretinin asgarî 3,54 TL olması gerekirken “düz işçi” için saatlik ücretin 3,41 TL olarak öngörüldüğü,

Başvuru sahibince, nakliye bedeli bileşeni olarak “K” katsayısı 2011 yılı için “161” olarak belirlenmiş olmasına rağmen, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan analizlerdeki K katsayısının “140” olarak öngörüldüğü, ancak buna ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı,``

“Dinamit” malzemesi için, SMMM Erhan Deler tarafından onaylı “ortalama maliyet cetveli” başlıklı belge düzenlendiği ve ekinde Duran Koll. Şti. firması tarafından 08.10.2010 ve 02.11.2010 tarihinde düzenlenen alış faturalarının sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde “ortalama maliyet cetveli” adı altında bir belgeye yer verilmediği, bu durumda başvuru sahibi istekli tarafından dinamit malzemesine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olarak yapılmadığı,

Anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasında sunduğu açıklamaların idarece kabul edilmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.7. maddesine uygun şekilde ihale konusu işte kullanılacak “dinamit” iş kalemi için stok tespit raporu sunarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına rağmen, idarece bu iş kalemi için proforma fatura sunulması gerektiği belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak proforma faturaya gerek bulunmayıp, alış faturaları ile yaptıkları açıklamanın yeterli olduğu iddiasınailişkin olarak yapılan incelemeye ilişkin Kurul Kararında belirtilen;

“ İdarece, sınır değer olarak 530.833,33 TL belirlendiği, 09.03.2011 tarihli yazıyla teklif bedeli sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliden 15.113/1-K Özel ve 15.122/K. Özel iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

__

Başvuru sahibi Arslanlar Yapı A.Ş.’ nin 21.03.2011 tarihinde idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinden;

__

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Toplam Tutar (TL)

Ocak taşından istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini ve nakli (15.122/K Özel)

m 3

10.000

19,00 TL

190.000,00

Ocak taşından konkasörle kırılmış 25 mm lik plent malzemesi temini ve plent sahasına nakli (15.113/1-K Özel)

m 3

15.000

19,00 TL

285.000,00

TOPLAM TUTAR

__

__

__

475.000,00

__

şeklinde teklif verildiği,

__

İsteklinin “15.122/K Özel” ve “15.113/1-K Özel” pozları için analizlerde saatlik işçilik ücretinin asgarî 3,54 TL olması gerekirken “düz işçi” için saatlik ücretin 3,41 TL olarak öngörüldüğü,

__

Başvuru sahibince, nakliye bedeli bileşeni olarak “K” katsayısı 2011 yılı için “161” olarak belirlenmiş olmasına rağmen, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan analizlerdeki K katsayısının “140” olarak öngörüldüğü, ancak buna ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı,__

__

_ “Dinamit” malzemesi için, SMMM Erhan DELER tarafından onaylı “ortalama maliyet cetveli” başlıklı belge düzenlendiği ve ekinde Duran Koll. Şti. firması tarafından 08.10.2010 ve 02.11.2010 tarihinde düzenlenen alış faturalarının sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği 45 inci maddesinde “ortalama maliyet cetveli” adı altında bir belgeye yer verilmediği, bu durumda başvuru sahibi istekli tarafından dinamit malzemesine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olarak yapılmadığı,_

__

_ Anlaşılmıştır._

__

Bu itibarla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu cevapların idarece kabul edilmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.” gerekçeleri ile Arslanlar Yapı A. Ş’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapların Kamu İhale Tebliğine aykırı olması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması uygun görülmüştür.

Arslanlar Yapı A. Ş’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

__

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

__

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

__

__

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

__

__

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

__

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

__

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı ve ihalenin 09.03.2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale tarihi olan 09.03.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatları henüz yayınlanmış olmakla birlikte, 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli __ tarafından analizler üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının Arslanlar Yapı A. Ş’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ İsteklinin “15.122/K Özel” ve “15.113/1-K Özel” pozları için analizlerde saatlik işçilik ücretinin asgarî 3,54 TL olması gerekirken “düz işçi” için saatlik ücretin 3,41 TL olarak öngörüldüğü, ” değerlendirmesine ilişkin olarak Arslanlar Yapı A. Ş. tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, Arslanlar Yapı A. Ş.’nin analizleri üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.__

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin bir paket yani yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o paket içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan alt analizde de işçilik gideri olarak daha önce paket halinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan alt analizlerdeki işçilik fiyatının 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Kaldı ki, anılan Tebliğin 45.1.9 maddesinde; iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz açıklamasına yer verilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemleri içinde yer alan tüm işçilik girdilerine (düz işçi, duvarcı ustası, soğuk demirci ustası, yağcı, formen gibi) ilişkin olarak, analiz ve alt analizlerde 3,41 TL teklif edildiği, söz konusu bedelin, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 2010 yılına ait düz işçi için belirlenen rayiç ücret olduğu ve 2010 yılı ikinci yarısı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin (3,38 TL) üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluşturan bileşenlerin miktarlarında eksiltme yapmamak koşuluyla, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve karara katılmakla beraber; Arslanlar Yapı A. Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak anılan kararda yer alan, İsteklinin “15.122/K Özel” ve “15.113/1-K Özel” pozları için analizlerde saatlik işçilik ücretinin asgarî 3,54 TL olması gerekirken “düz işçi” için saatlik ücretin 3,41 TL olarak öngörüldüğü ” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul üyesi **