KİK Kararı: 2011/UY.III-1643

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/039
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 16.05.2011
Karar No : 2011/UY.III-1643
BAŞVURU SAHİBİ:
Pırlanta İnşaat ve Tic. Ltd. Şti., Hoşdere Caddesi No:148/6 06690 Çankaya / Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gölbaşı Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü, G.O.P. Mahallesi Sahil Caddesi No:1 06830 Gölbaşı / Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/15584 İhale Kayıt Numaralı "Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[10.42].(0257)./2011-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gölbaşı Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü tarafından 04.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Pırlanta İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.04.2011 tarih ve 17436 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Teklif bedeli sınır değerin altında yer alan Dem-Ba İnş. Taah. Turz. Rekl. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin idare tarafından uygun ve yeterli bulunması sonucunda ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından tüm iş kalemlerine ait analizlerin sunulmadığı, analizlerin idarenin ihale dokümanı kapsamında vermiş olduğu analiz formatına uygun olmadığı, proforma faturaların opsiyonel olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen şartlara uygun olmadığı, analizlerde yer alan saatlik işçilik ücretlerinin, 2011 yılı için belirlenen bir saatlik brüt asgari ücretin altında olduğu, netice itibari ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde yer alan için benzer iş tanımına uygun olmadığı ve ciro oranlarının istenen asgari kriterleri sağlamadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; işin, “Yarı Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşi” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye 6 istekli tarafından teklif sunulduğu, bütün tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca sınır değerin 2.901.993,37 TL olarak hesaplandığı, Best Tas. Peyz. İnş. Sul. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve Dem-Ba İnş. Taah. Turz. Rekl. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 2 isteklinin teklif bedelleri belirtilen sınır değerin altında kaldığından, 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, adı geçen iki istekli tarafından tekliflerin detaylarına ilişkin açıklamaların idareye sunulduğu, Best Tas. Peyz. İnş. Sul. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu açıklamada yer alan toplam tutar ile teklif edilen toplam bedel arasında tutarsızlık bulunduğu gerekçesiyle 21.03.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Dem-Ba İnş. Taah. Turz. Rekl. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Pırlanta İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin mevzuata uygun olmadığına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında idarece yapılacak işlemlere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin olarak anılan Tebliğin 45 inci maddesinde; “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. … teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.” açıklaması,

Yer almaktadır.

İhale konusu iş kapsamında, inşaat, elektrik ve mekanik olmak üzere 3 ana iş grubunun bulunduğu, idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nden; sayılan ana iş grupları kapsamında yer alan 69 iş kaleminin kümülatif tutarının, yaklaşık maliyetin % 80’04’üne tekabül ettiği, 10.03.2011 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekliye elden teslim edilmek suretiyle tebliğ edilen açıklama isteme yazısı ekinde; inşaat imalatlarına ait 61, mekanik imalatlarına ilişkin olarak 14, elektrik imalatlarına ilişkin olarak 3 iş kalemi olmak üzere toplam 78 iş kalemi için açıklama yapılmasının istendiği anlaşılmıştır.

Açıklama istenmesi gereken ve gerekmeyen iş kalemleri ile idarece açıklanması istenen iş kalemleri karşılaştırıldığında;

İnşaat ana iş grubunda, açıklama istenmesi gereken 46 iş kalemi yanında; açıklama istenmemesi gereken 26.701/C, 15.140/4A, 21.066, 23.155, 18.071/3, MSB608/A, 18.140/A1, 28.063/2, MSB.414/E1, Özel.02, 27.528, MSB.686, MSB.503 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin açıklama istendiği, ayrıca açıklama istenmesi gereken Özel.07 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenmediği,

Mekanik ana iş grubu içerisinde yer alan 105-621, 167-807, 402-532, Özel-6 ve Özel-82 poz numaralı iş kalemleri ile; elektrik ana iş grubu içerisinde yer alan 750-301 ve 921-403 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama istenmesi gerekirken istenmediği,

Tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu bilgi ve belgelerden; inşaat ana iş grubunda yer alan ve açıklama istenmesi gerekirken istenmeyen Özel.07 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak açıklama yapıldığı ve söz konusu iş kalemine ilişkin analiz ile fiyat teklifi ve eki maliyet satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu,

Mekanik ana iş grubuna ilişkin olarak idarece açıklama istenmesi gerekirken istenemeyen 105-621, 167-807, 402-532 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak da açıklama yapıldığı ve söz konusu iş kalemlerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatların kullanıldığı iş kalemlerine ilişkin listede yer verilerek Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği, yine açıklama istenmesi gerekmekle birlikte istenmeyen Özel-6 ve Özel-82 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak da, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından malzeme ve montaj bedelini gösteren analizlerin sunulduğu,

Elektrik ana iş grubuna ilişkin olarak; idarece açıklama istenmesi gerekirken istenmeyen 750-301 poz numaralı iş kalemine, kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatların kullanıldığı iş kalemlerine, ilişkin listede yer verilerek Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği, 921-403 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak malzeme ve montaj bedelini gösteren analiz, proforma fatura ve maliyet satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu,

Görülmüştür.

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde açıklama yapılması istenen imalatlara ilişkin listede, iş kalemlerinin cins ve birimleri yanında, toplam miktar, birim fiyat ve toplam tutara da yer verildiği, ancak teklif fiyatı aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulan diğer istekli Best Tas. Peyz. İnş. Sul. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekindeki yer alan açıklama yapılması istenen imalatlara ilişkin listede, iş kalemlerinin cins ve miktarları yanında, toplam miktar, birim fiyat ve toplam tutara yer verilmediği görülmüştür.

Açıklama yapılması istenen imalatlara ilişkin listede yer alan iş kalemlerine ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait hesap cetvelinde yer alan metrajlar ile idareye ait metrajlar karşılaştırıldığında, bu metrajların birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir.

İdarece açıklama istenmesi gereken bazı iş kalemlerine ilişkin açıklama istenmemesi, açıklama istenmemesi gereken bazı iş kalemlerine ilişkin açıklama istenmesi, bunun yanında, anahtar teslimi götürü bedel ile ihaleye çıkılan söz konusu işte ihale üzerinde bırakılan istekliye verilen açıklama yapılması istenen iş kalemlerine ilişkin listede, eşit muamele ilkesine de aykırı bir şekilde toplam miktar ve birim fiyatlara yer verilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmekle birlikte, açıklama yapılması gereken iş kalemlerinin önemli bir kısmına ilişkin açıklama istenmiş olması ve bunun yanında açıklama istenmesi gerekmekle birlikte idarece açıklama yapılması istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama yapılmış olması, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen açıklama istemesi yazısı ekinde yer alan açıklama yapılması gereken iş kalemlerine ait listede bazı iş kalemlerine idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullanmış olduğu metraj ve birim fiyatlara yer verilmiş olmasının, ihalenin sonucuna etki edecek herhangi bir avantaj veya dezavantaj ortaya çıkarmadığı göz önünde bulundurulduğunda, belirtilen aykırılıklar esasa etkili görülmemiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenmesi gereken ve idarece açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin mevzuata uygunluğu açısından yapılan inceleme neticesinde;

- İnşaat, mekanik ve elektrik ana iş gruplarına ait birçok iş kalemi için; (Örneğin: 16.002, 18.071/2, 23.152, 27.508, 19.101, 27.581, 19.053, MSB.805/A, MSB.922/A, 210-709, 266-503, 833-500) kamu kurum ve kuruluşlarının (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı) 2010 yılına ait karsız birim fiyatlarının üzerine isteklinin kendi karını eklemek suretiyle bulmuş olduğu birim fiyatlarının kullanıldığı ve iş kalemleri ile birim fiyatı kullanılan kurum veya kuruluşun adının yer aldığı listenin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

İhalenin ilan tarihinin 09.02.2011 olduğu, ilan tarihi itibari ile kamu kurum ve kuruluşlarının 2011 yılı birim fiyatlarının henüz yayımlanmış olabileceği dikkate alındığında, açıklama kapsamında kamu ve kuruluşlarının 2010 yılına ait birim fiyatlarının kullanılmasında anılan Tebliğ açıklaması uyarınca mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Kamu kurum veya kuruluşlarınca yayımlanmış olan birim fiyatların kullanılmadığı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde;

- Yaklaşık maliyet hesabında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı kullanılan 16.059/1A poz numaralı “Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 30/37 (BS 30) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” tanımlı iş kalemi için sunulan analiz ile adı geçen Bakanlığa ait analiz karşılaştırıldığında; işçilik girdisi (betoncu ustası, düz işçi) ile vibratörün 1 saatlik ücretine ilişkin girdiye, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait analiz kapsamında yer verilmediği anlaşılmış, bu itibarla bütün girdileri içermeyen ve idarece isteklilere verilen analiz formatına uygun olmayan söz konusu iş kalemine ilişkin analizin anılan Tebliğ açıklaması uyarınca uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, söz konusu iş kalemine ait analizde yer alan BS 30 betonu malzemesinin birim fiyatını tevsik amacıyla Kandemir İnş. Nak. San. Tic. A.Ş.’nden alınmış olan ve üzerinde tarih bulunmayan bir adet fiyat teklifi ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve tutanağın ait olduğu mükellefe ait 1 adet satış faturasının sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi başlıklı 45 inci maddesinde; “…45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan malzemenin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının, ekte yer alan satış faturasındaki birim satış tutarı ile aynı olması nedeni ile, tutanağın, ekte sunulan faturanın esas alınarak hazırlanıp hazırlanmadığı hususunda tereddüt oluşmuş, bu tereddüdü gidermek amacıyla 04.05.2011 tarih ve 1045 sayılı yazı ile tutanağı düzenleyen yeminli mali müşavirden, tutanakta yer alan ağırlıklı ortala birim satış tutarına dayanak teşkil eden belgeler istenmiş, Kuruma gönderilen cevap yazısında; tutanağın 5 nci bölümünde yer alan toplam tutar ve toplam miktarın; A. Seri 881990 sıra numaralı faturada yer alan tutarlar olduğu belirtilmiştir.

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesine dayanak teşkil eden satış faturası tarihinin 26.02.2011 olduğu görüldüğünden, tutanakta yer alan bilgilerin, ihale tarihi olan 04.03.2011’e göre son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı, bu itibarla bahse konu proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun düzenlenmediği anlaşılmıştır.

- 23.244/L1 poz numaralı “Isı yalıtımlı alüminyum doğrama imali (elektrostatik boyalı)” tanımlı iş kalemi ile 23.244/E1 poz numaralı “Isı yalıtımsız alüminyum doğrama imali (elektrostatik boyalı)” için sunulan analizlerin detayında, iş kaleminin tanımı verilerek, proforma fatura ile açıklama yapıldığı belirtilmiş, ancak analizlerde malzeme ve işçilik girdilerine ilişkin detaylara yer verilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemleri için sunmuş olduğu analizlerin, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde isteklilere verilen analiz formatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, söz konusu iş kalemleri için, Berkay Alüminyum Doğrama tarafından düzenlenen 1 adet proforma fatura, proforma faturanın eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve tutanakta yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarını tevsik eden 2 adet satış faturasının sunulduğu görülmüştür.

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde;

23.244/L1 poz numaralı “Isı yalıtımlı alüminyum doğrama imali (elektrostatik boyalı)” iş kalemi için ayrılan bölümde yevmiye kayıt tarihinin 19.02.2011, kayıt sayısının (1101203001) olarak yer aldığı, tutanak ekinde sunulan satış faturasında yer alan miktar, birim satış tutarı ve toplam tutar ile, tutanakta yer alan miktar, toplam tutar ve ağırlıklı birim satış tutarlarının aynı olduğu, bu nedenle tutanakta yer alan bilgilerin 19.02.2011 tarihli fatura esas alınarak hazırlandığı,

23.244/E1 poz numaralı “Isı yalıtımsız alüminyum doğrama imali (elektrostatik boyalı)” iş kalemi için ayrılan bölümde yevmiye kayıt tarihinin 15.01.2011, kayıt sayısının (1101153001) olarak yer aldığı, tutanak ekinde sunulan satış faturasında yer alan miktar, birim satış tutarı ve toplam tutar ile, tutanakta yer alan miktar, toplam tutar ve ağırlıklı birim satış tutarlarının aynı olduğu, bu nedenle tutanakta yer alan bilgilerin 15.01.2011 tarihli fatura esas alınarak hazırlandığı,

Anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, söz konusu iş kalemlerine ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, ihale tarihi olan 04.03.2011’e göre son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının esas alınarak hazırlanmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde; 23.244/L1 ve 23.244/E1 poz numaralı iş kalemleri için sunulan analiz ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

- Özel-04 poz numaralı “Traverten mekanik montaj cephe kaplama yapılması (60x120 cm)” tanımlı iş kalemi için sunulan analizin detayında, iş kaleminin tanımı verilerek, proforma fatura ile açıklama yapıldığı belirtilmiş, ancak analizlerde malzeme ve işçilik (montaj) girdilerine ilişkin detaylara yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemleri için sunmuş olduğu analizlerin, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde isteklilere verilen analiz formatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, söz konusu iş kalemi için öngörülen fiyatı tevsik amacıyla Şimşekler Mermer Oto. Turz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış olan ve üzerinde tarih bulunmayan bir adet fiyat teklifi ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve tutanağın ait olduğu mükellefe ait 1 adet satış faturasının sunulduğu görülmüş, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan malzemenin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının, ekte yer alan satış faturasındaki birim satış tutarı ile aynı olması nedeni ile, tutanağın, ekte sunulan fatura esas alınarak hazırlanıp hazırlanmadığı hususunda tereddüt oluşmuş, bu tereddüdü gidermek amacıyla 04.05.2011 tarih ve 1043 sayılı yazı ile tutanağı düzenleyen serbest muhasebeci mali müşavirden, tutanakta yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarına dayanak teşkil eden belgeler istenmiş, Kuruma gönderilen cevap yazısında; tutanakta yer alan 761 yevmiye kayıt adedinin, yevmiye defteri kayıt sırası olduğu ve A.086851 seri ve sıra numaralı (yazı ekinde gönderilen) fatura esas alınarak tutanağın hazırlandığı ifade edilmiştir.

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmesine dayanak teşkil eden satış faturası tarihinin 01.04.2009 olduğu görüldüğünden, tutanakta yer alan bilgilerin, ihale tarihi olan 04.03.2011’e göre son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı, bu itibarla bahse konu proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun düzenlenmediği tespit edilmiştir.

- 19.053/2-8 poz numaralı “Zemine oturan döşemelerde 8 cm kalınlıkta ekstrüde polistren köpük ile ısı yalıtımı yapılması” tanımlı, Özel.01 poz numaralı “Ahşap laminat parke döşeme kaplaması yapılması” ve Özel-63 poz numaralı “Döşemeden ısıtma sistemi 100 modülasyonu (boru-kelepçe-yalıtım dahil)” tanımlı iş kalemleri için sunulan analizlerde, düz işçinin (inşaat işçisi) 1 saatlik ücreti için 3,41 TL öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “Ücretin Yürürlüğü” başlıklı 11 inci maddesinde; “Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12 nci maddesinde; “İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.

İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz…” hükmü,

Yer almaktadır.

Bahse konu ihalenin 04.03.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin "3,54 TL" olduğu, Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı görülmüştür.

Öte yandan Özel.01 poz numaralı iş kalemine ait analizde yer alan “AC4 sınıf 32 laminat yer kaplamaları” girdisi ve “Asfalt (çatı örtülerinde kullanılan)” girdisi ile Özel-63 poz numaralı iş kalemine ait analizde yer alan “ekstrüde polistren köpük XPS” girdisine, birim fiyatı kullanılan kurum veya kuruluşlarına ait listede yer verilmediği ve belirtilen girdiler için öngörülen fiyatları tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşılmıştır.

- 15.140/5A poz numaralı “Makine ile tuvenan kum çakıl temin edilip, el ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması ” tanımlı için sunulan analizde, 15.140/5 ve 04.003/a poz numaralı girdilere yer verildiği, belirtilen analiz girdilerine, birim fiyatı kullanılan kurum veya kuruluşlarına ait listede yer verilmediği ve belirtilen girdiler için öngörülen fiyatları tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı, ayrıca 15.140/5A pozuna ait analizde işçilik giderine yer verilmediği gibi 15.140/5 analiz girdisine ilişkin alt analizin de sunulmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler çerçevesinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış olduğu açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin son fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 24.03.2011 tarihinde idare kayıtlarına alınan şikayet dilekçesi ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, söz konusu dilekçede; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığının iddia edildiği, ancak İhale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgesinde yer alan işin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve ciro oranlarının istenen asgari kriterleri sağlamadığına yönelik iddialara yer verilmediği anlaşılmıştır.

İncelenen iddiaya yönelik olarak idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığından, anılan mevzuat hükümleri gereği başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Dem-Ba İnş. Taah. Turz. Rekl. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****