KİK Kararı: 2011/UY.III-1428

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/033
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 25.04.2011
Karar No : 2011/UY.III-1428
BAŞVURU SAHİBİ:
Armasan Arıtma Madencilik İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Koza Sokak No: 77/6 Gop Çankaya / Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Altunhisar Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü, Orta Mahallesi Mehmet Arıöz Sokak No: 5 - 51600 Altunhisar / Niğde

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/20543 İhale Kayıt Numaralı "Niğde Altunhisar 2 Adet 1000 Kişilik Atık Su Sulak Alan Arıtma Tesisi İnşaatı Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[10.54].(0259)./2011-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Altunhisar Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 03.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Niğde Altunhisar 2 Adet 1000 Kişilik Atık Su Sulak Alan Arıtma Tesisi İnşaatı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Armasan Arıtma Madencilik İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 17.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.04.2011 tarih ve 17553 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdari şartnamede benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri olarak inşaat mühendisliği ve mimarlığın sayıldığı, halbuki ihale konusu işe ait projeler incelendiğinde, iş kapsamında mimarlığa yönelik herhangi bir yapı yada iş kaleminin bulunmadığı, pursantaj cetvelindeki iş kalemlerinin ağırlığı dikkate alındığında inşaat mühendisliğine yönelik işlerin ağırlıkta olduğu, yapılacak işin ise çevre mühendisliğinin akademik alanına girdiği, dolayısıyla benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri içinde mimarlığın yer almaması gerektiği, diğer taraftan idari şartnamede A/VI grubu işlerin benzer iş olarak kabul edilmesine rağmen daha sonra düzenlenen zeyilname ile A/VI grubuna ek olarak A/IV grubu işlerin de benzer iş tanımına dahil edildiği, ancak ihale konusu işin atık su sulak alan arıtma tesisi yapımı olduğu düşünüldüğünde A/VI grubu işlerin benzer iş olarak belirlenmesinin yerinde olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekliye ait belgelerin, dilekçede belirtilen hususlar göz önüne alınarak incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; Kuruma itirazen şikayet süresinin, şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu; aynı Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde ise sürelerin şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği hususlara ilişkin olarak 16.02.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin ise 29.02.2011 tarihli yazısı ile şikayet başvurusunu reddettiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibi isteklinin şikayetin reddedildiğine ilişkin idarenin kararının bildiriminden sonraki on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre zarfında Kuruma başvurmadığı, ihale sonuçlandıktan sonra 01.04.2011 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale ilanındaki ve ihale dokümanındaki benzer işe ilişkin hususlara yönelik olarak yapılan başvurunun, itirazen şikayet başvuru süresi içinde yapılmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan isteklinin 03.03.2011 tarihinde yapılan ihaleye teklif sunduğu ve dolayısıyla istekli sıfatını kazandığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilecekleri ifade edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında ise, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunamayacakları açıkça dile getirilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından ihaleye teklif veren isteklilerin, ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacakları anlaşılmakta olup, başvuru sahibi isteklinin, istekli sıfatını haiz olduğu için, ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvuru ehliyeti de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, başvurunun süre ve ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait belgelerin dilekçede belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak incelenmesini istemektedir. Başvuru sahibi istekli, itirazen şikayet dilekçesinde, ihalede yapılan benzer iş belirlemesinin uygun olmadığını iddia etmektedir. Bu husus dikkate alındığında isteklinin iddiasının, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgelerinin incelenmesine yönelik olduğu değerlendirilmiş olup, inceleme bu hususla sınırlı olarak yapılmıştır.

İhale işlem dosyası kapsamında Kurumumuza gönderilen belgeler arasında bulunan ihale dokümanı CD’sinde yer alan idari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde;

“7.5.1 İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

_ a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, _

_ b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, _

_ c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, _

_ ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, _

_ d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,_

_ işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50 'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. _

_ İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini, konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.”_ düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale ilanının “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler ve benzer işlere denk sayılacak mühendislik ve mimarlık bölümleri” başlıklı 4.4 üncü maddesinde;

4.4.1. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

_ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Kamu İhale Kurumunca 29.12.2005 tarih ve 26038 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere ait Tebliğde yer alan A/VI Grubu benzer iş olarak kabul edilecektir_

_ 4.4.2._Benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri: İnşaat Mühendisi-Mimar” düzenlemesi,

İdari şartnamenin “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.6 ncı maddesinde zeyilname ile yapılan değişiklik sonrasında; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Kamu İhale Kurumunca 29.12.2005 tarih ve 26038 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere ait Tebliğde yer alan A/IV ve A/VI Grubu, benzer iş olarak kabul edilecektir

_ 7.6.1.__Mezuniyet belgeleri / diplomalar:İnşaat Mühendisi-Mimar”_düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde; “ _4734 sayılı Kanun ve bu çerçevede Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilen ihalelerde bazı idarelerce yapılan benzer iş belirlemelerinin Kanunun 5 inci maddesindeki rekabet ilkesine ve anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki benzer iş tanımına aykırı olduğu görülmüştür. İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır. _

__

_ Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.”şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/IV Grubundaki 4, 5, 6 ve 7 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır._

_ …_

_ Aldıkları akademik eğitime göre, hangi mühendis ve mimarların ihale konusu işe teklif verebileceklerinin idareler tarafından ilan ve idari şartnamede ayrıca belirtilmesi gerekmektedir.” _açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğ ekinde benzer iş grupları oluşturulmuş olup, ihale konusu işe ilişkin idari şartnamede belirlenen benzer iş grupları aşağıdadır:

(A) Alt Yapı İşleri

IV. Grup: İçmesuyu, Atık Su Arıtma İşleri

1. İçme suyu arıtma, damıtma ve/veya tasfiye tesisleri

2. Atık su arıtma tesisleri

3. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

VI. Grup: Atık Depolama ve İşleme Tesisleri

1. Katı atık işleme ve/veya depolama tesisleri

2. Tehlikeli, tıbbi, özel ve evsel nitelikli atık depolama ve/veya yakma tesisleri

3. Tehlikeli, özel ve evsel nitelikli transfer istasyonları

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyası kapsamında ihaleye sunduğu belgeler incelendiğinde, şirketin ortaklarının % 50 - % 50 hisse oranına sahip iki mühendis olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanununun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62 nci maddesinin h bendinde; “İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi on beş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzkırkbirbin yüzkırküç Türk Lirası olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu veya her iki ortağın da mühendis olup % 50-% 50 ortak olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir.” hükmü ve,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinin 13 üncü fıkrasında; “Her iki ortağın da mühendis olup % 50 – % 50 ortak olduğu tüzel kişiler, ortaklarından herhangi birine ait deneyimi, ilgilinin mezuniyet belgesini sunmak suretiyle, benzer iş deneyimi olarak kullanabilir. Bu durumda; her iki ortağın mezuniyet belgesinin de teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli teklif dosyası kapsamında % 50 hisseye sahip şirket ortağı İnşaat Mühendisi Ali Rıza Demiray’ın lisans geçici mezuniyet belgesini ve % 50 hisseye sahip şirket ortağı İnşaat Mühendisi Bertan Üven’in lisans diplomasını sunmuştur. İstekli firmanın teklif dosyası kapsamında ihaleye sunduğu belgeler arasında yer alan yazıda şirketin ortaklarından Ali Rıza Demiray’ın mezuniyet belgesinin iş bitirme belgesi olarak kabul edilmesi talep edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan firmanın % 50 hissesine sahip şirket ortağı İnşaat Mühendisi Ali Rıza Demiray’ın lisans geçici mezuniyet belgesinde mezuniyet tarihi 19.07.1999 olarak yer almaktadır. Dolayısıyla 01.02.2011 tarihinde güncellenen Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin h bendindeki parasal limitin mezuniyetten sonraki her yıl için 142.143,00 TL ve isteklinin teklif tutarının 302.000,00 TL olduğu hususları bir arada düşünüldüğünde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihalede istenen iş deneyim belgesi tutarını sağladığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ilanda ve idari şartnamede benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri arasında inşaat mühendisliği de yer almaktadır. Bu durumda Kamu İhale Kanununun “ İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62 nci maddesinin h bendinde ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinin 13 üncü fıkrasında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek için sunduğu belgenin (inşaat mühendisliği lisans mezuniyet belgesi) idari şartnamede öngörülen benzer iş deneyimini tevsik için kullanılabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden ihale üzerinde bırakılan istekli dışında kalan isteklilerin sundukları iş deneyimini gösteren belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar aşağıdadır:

Bestim Bet. Tes. Tic. San. Ltd. Şti.’nin söz konusu ihaleye iki adet iş deneyim belgesi sunduğu anlaşılmıştır. İsteklinin sunduğu ilk belgenin “2008/63504 İKN’li Kanalizasyon Tesisi ve Doğal Arıtma İnşaatı İşi” sonucunda Kayseri İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 12.11.2009 tarihinde düzenlenen ve geçici kabul tarihi 03.12.2008 olan 224.926,37 TL tutarlı iş bitirme belgesi olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu belgede uygulanan yapı tekniği ise; “Altyapı (Kanalizasyon + Foseptik)” olarak belirtilmiştir.

İstekli firmanın sunduğu diğer iş deneyim belgesinin ise “Sarı Köprü Mevkii Pis Su Terfi Merkezi İnşaatı Yapım İşi” sonucunda Niğde Belediye Başkanlığı tarafından 23.06.2009 tarihinde düzenlenen ve geçici kabul tarihi 05.12.2008 olan 271.725,80 TL tutarlı iş bitirme belgesi olduğu anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.6 ncı maddesinde ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan listenin A/IV üncü ve A/VI ncı grubundaki işler olarak belirlenmiştir. Söz konusu Tebliğin A/IV üncü grubundaki işler “İçmesuyu ve Atık Su Arıtma İşleri”ne yönelik olarak, A/VI ncı grubundaki işler ise “Atık Depolama ve İşleme Tesisleri”ne yönelik olarak düzenlenmiştir.

Söz konusu ihalede benzer işin, içmesuyu ve atık su arıtma işleri ( içme suyu arıtma, damıtma ve/veya tasfiye tesisleri, atık su arıtma tesisleri ve idarece belirlenecek benzer nitelikteki işler**) ile atık depolama ve işleme tesislerine ilişkin işler (k** atı atık işleme ve/veya depolama tesisleri, tehlikeli, tıbbi, özel ve evsel nitelikli atık depolama ve/veya yakma tesisleri, tehlikeli, özel ve evsel nitelikli transfer istasyonları ve idarece belirlenecek benzer nitelikteki işler**) olarak belirlendiği dikkate alındığında,** Bestim Bet. Tes. Tic. San. Ltd. Şti.’nin sunduğu kanalizasyon tesisi ve doğal arıtma inşaatı (kanalizasyon + foseptik) ile pis su terfi merkezi inşaatı işlerine ait iş deneyim belgelerinin, idari şartnamede belirlenen benzer iş tanımına uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Ancak adı geçen isteklinin 429.000,00 TL tutarındaki teklifinin, ihale komisyonu kararına göre geçerli teklifler sıralamasında dördüncü sırada yer aldığı ve yaklaşık maliyetin (343.232,90 TL) % 120’sinden fazla olması nedeniyle aşırı düşük teklif sınır değeri hesabında da dikkate alınmayacağı hususları göz önüne alındığında, isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ihalenin sonucuna etki etmeyeceği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****