KİK Kararı: 2011/UY.III-1419

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/033
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 25.04.2011
Karar No : 2011/UY.III-1419
BAŞVURU SAHİBİ:
Simmak İnş. Mak. Mad. Hayv. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Kay-Sa İnş. Teks. Gıda Kuy. Temz. Güv. İth. ve İhrc. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İrfan Baştuğ Cad. Faruk Levent İş Merkezi B Blok No: 9 Merkez/Van

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi 17. Bölge Müdürlüğü, Başhan Köyü Bitlis

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/544034 İhale Kayıt Numaralı "Bitlis Güroymak İlçe Merkezi Taşkın Koruma İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[04.86].(0232)./2011-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bitlis Güroymak İlçe Merkezi Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Simmak İnş. Mak. Mad. Hayv. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Kay-sa İnş. Teks. Gıda Kuy. Temz. Güv. İth. ve İhrc. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 21.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.02.2011 tarih ve 7497 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale mevzuatına uygun olarak incelenmediği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.1 inci maddesinde; “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. … ” açıklaması,

45 inci maddesinde; “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … ” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında kaldığı tespit edilen üç istekliden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, açıklama sunmayan bir isteklinin teklifinin reddedilerek 12.01.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin açıklaması yeterli görülen Pusula Mühendislik – Yılmaz Tadik üzerinde bırakılmasına ve BH İnş. Tah. Mad. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

a) İsteklilerce sağlıklı teklif verilebilmesi ve bu tekliflerin karşılaştırılabilir nitelikte olabilmesi için birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen iş kalemlerine ait birim fiyata dahil olan/olmayan giderler ile ölçü esasları gibi bilgileri içeren birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği açıktır.

İncelenen ihalede istekli olabileceklere verilen ihale dokümanı incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde 6 iş kaleminin belirlendiği, bu cetvelde her hangi bir Kurumun poz numarasına atıf yapılmadığı görülmüştür. İdareden alınan 13.04.2011 tarih ve 374 sayılı yazıda birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı kapsamında sehven yer almadığı belirtilmiştir.

Dolayısı ile ihale dokümanı kapsamında birim fiyat tariflerine yer verilmesi gerekirken yer verilmediği anlaşıldığından, incelenen ihalenin iptali gerekmektedir.

b) (a) bendinde yapılan tespit dikkate alınmadan idarece yapılan işlemler esas alınarak başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde:

İdarece isteklilere gönderilen açıklama isteme yazılarında; “ … teklifinizde önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili tüm ayrıntılar (Proforma faturalar, malzemeye ilişkin piyasada alınan teklifler, analizler, kullanacağınız avantajlı koşullar, kullanacağınız taş ocağı, taşıma mesafeleri) Kamu ihale tebliğinin 45 maddesinde belirtilen hususlara uygun sunmanızı gerekmektedir. Analizle için örnek format ve istenilen pozlar eklerde sunulmuştur. … ” ifadelerinin yer aldığı, bu yazının ekinde açıklama istenilen 4 iş kaleminin poz numarası ile adına yer verilerek tüm analiz girdileri ve tüm işçilik girdileri ile ilgili açıklama yapılacağının belirtildiği görülmüştür.

İdarece Kuruma 09.02.2011 tarihli yazının ekinde gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekinde bu cetvelde yer alan 6 iş kaleminden yalnız birinin birim fiyatının dayanağına yer verildiğinin tespit edilmesi üzerine, idareden yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerinin birim fiyat analizleri ile Tebliğin 38.1 inci maddesi uyarınca hazırlanması gereken “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu” istenilmiştir.

Bunun üzerine idareden alınan 24.03.2011 tarih ve 326 sayılı yazıda “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu” nun hazırlanmadığı belirtilmiş ve yazının ekinde Bölge Müdürü Olur’u taşıyan 4 adet analiz ile 2 adet birim fiyat hesabına yer verilmiştir. Söz konusu 2 adet birim fiyat hesabının incelenmesinden birim fiyatların daha önceki ihalelerdeki birim fiyatlar esas alınarak hesaplandığı görülmüştür.

Bu itibarla yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında Tebliğin 38.1 inci maddesi uyarınca hazırlanması gereken “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu” nun idare tarafından hazırlanmadığı ve isteklilerden açıklama istenilecek/istenilmeyecek iş kalemleri ve analiz girdilerinin Tebliğin 45 inci maddesi doğrultusunda belirlenmediği anlaşılmıştır.

Dolayısı ile idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenilen açıklamaların Tebliğin 45 inci maddesi uygun olarak istenilmediği anlaşıldığından, isteklilerin aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklamalarını yeterli gören ihale komisyonu kararının iptal edilmesi, Tebliğin 38.1 ve 45 inci maddesinde yapılan düzenlemeler dikkate alınarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve yapılmış olan açıklamalar dikkate alınmaksızın isteklilerce süresinde yapılacak açıklamalar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir. Ancak yukarıda belirtilen nedenlerle incelenen ihalenin iptali gerektiği anlaşıldığından, bu yönde idarece bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemler yeniden tesis edileceğinden isteklilerce yapılan açıklamalara ilişkin bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

Başvuru sahibi Simmak İnş. Mak. Mad. Hayv. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Kay-sa İnş. Teks. Gıda Kuy. Temz. Güv. İth. ve İhrc. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale mevzuatına uygun olarak incelenmediği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü tarafından Bitlis Güroymak İlçe Merkezi Taşkın Koruma İnşaatı işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin daha önceki ihalelere ait veriler ve özel birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.281.388,00 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihaleye ilişkin 22 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 09.12.2010 tarihinde yapılan ihaleye 16 isteklinin katıldığı,

İdarece, 16 istekliden Antep İnş. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin A-II grubuna uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılarak geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük sorgulama yapıldığı, aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulan Dağlı Müh. ve Yeşilgül İnş. Ortak girişiminin açıklamada bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İncelemeye ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar ile; “ İsteklilerce sağlıklı teklif verilebilmesi ve bu tekliflerin karşılaştırılabilir nitelikte olabilmesi için birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen iş kalemlerine ait birim fiyata dahil olan/olmayan giderler ile ölçü esasları gibi bilgileri içeren birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği açıktır.

__

İncelenen ihalede istekli olabileceklere verilen ihale dokümanı incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde 6 iş kaleminin belirlendiği, bu cetvelde her hangi bir Kurumun poz numarasına atıf yapılmadığı görülmüştür. İdareden alınan 13.04.2011 tarih ve 374 sayılı yazıda birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı kapsamında sehven yer almadığı belirtilmiştir.

__

Dolayısı ile ihale dokümanı kapsamında birim fiyat tariflerine yer verilmesi gerekirken yer verilmediği anlaşıldığından incelenen ihalenin iptali gerekmektedir. “ gerekçesi ile “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “ Başvuru ehliyeti ” başlıklı 5 inci maddesinin (c) bendinde, “İstekliler, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilirler” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “ Başvuru süreleri ” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci bendinde;

“Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir” hükmü ile,

Aynı Yönetmeliğin “ Kurum tarafından inceleme ” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “ İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir. ” hükümleri,

Yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri ile, ihale dokümanına ihale tarihinden önce nasıl ve ne zaman şikayet başvurusunda bulunulacağı, ihale tarihinden sonra ihaleye teklif verilmesiyle dokümanın kesinleştiği ve idareye yapılan şikayet konusu iddialara ilişkin olarak şikayetin reddine ilişkin alınan karar ile Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu iddialarının aynı olması durumunda iddianın esas yönüyle Kurumda inceleneceği, aynı iddia bakımından diğer istekliler üzerinde eşit muamele ilkesinin idarece ihlal edilip edilmediği yönünde de iddianın esas yönüyle Kurumda inceleneceği düzenlenmiştir.

Şikayet konusu ihaleye ilişkin olarak 22 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 09.12.2010 tarihinde yapılan ihaleye 16 isteklinin katıldığı, idarece, 16 istekliden Antep İnş. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin A-II grubuna uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılarak geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük sorgulama yapıldığı, aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulan Dağlı Müh. ve Yeşilgül İnş. Ortak girişiminin açıklamada bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusu belirtilen iddialar ile Kuruma verilen itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaların Kurul Karar gerekçesi ile bağdaşmadığı, ihale ilanında ihale dokümanının ihale tarih ve saatine kadar görülebileceğinin düzenlemesinin tüm isteklilerce bilindiği, mevzuatın ihale saatinden hemen önce ihale dokümanının alınıp ihaleye teklif verilebilme imkanı tanıdığı, isteklilerin dokümanı idarede inceleyip tekliflerini hazırlayabilecekleri, dokümanı almanın şikayet ehliyetine sahip olmanın bir gereği olduğu aşikardır.Teklif verilmesine mani unsur olarak değerlendirilen eksikliğin ihale tarihinden önce idareye usulüne uygun olarak şikayet konusu yapılarak unsurun ortadan kaldırılabileceği, bir başka anlatımla, kesinleşen ihale dokümanının mevzuata aykırı olmasının gerek idareye gerekse Kuruma şikayet konusu edilmediği, bu hususun teklif verilmesine mani bir unsur olmadığı, dolayısıyla verilen tekliflerin değerlendirilerek, geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük sınır değer bulunarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ile ihalenin sonuçlandırılması yönünde gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği görüşüm ile, “ ihale dokümanı kapsamında birim fiyat tariflerine yer verilmesi gerekirken yer verilmediği ” gerekçesi ile Kurul çoğunluğunca alınan “ ihalenin iptaline ” __ kararına katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi